Home > Regering > Regering en kabinet > Ministerie > Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)

Logo Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft zorg voor het goed functioneren van het openbaar bestuur van ons land. De hoofdtaken zijn het bevorderen van de democratische rechtstaat, slagvaardig bestuur, zorg voor betaalbare woningen en een goede leefomgeving. Sinds 2017 behoort ook de ruimtelijke ontwikkeling tot het taakveld. Met Koninkrijksrelaties worden de relaties tussen de vier landen van het Koninkrijk bedoeld, namelijk Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

De huidige minister van BZK is Kajsa Ollongren (D66). Daarnaast is er een staatssecretaris, Raymond Knops (CDA). De secretaris-generaal , Maarten Schurink , heeft de ambtelijke leiding over het ministerie van BZK. De Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving (CZW) is verantwoordelijk voor het voorbereiden van alle wet- en regelgeving van het ministerie van BZK.

Onder het ministerie van BZK vallen meerdere diensten en instellingen:

Taakverdeling

Binnen het ministerie zijn de beleidsonderwerpen als volgt verdeeld. De minister heeft de onderwerpen interbestuurlijke verhoudingen, constitutionele zaken, openbaarheid van bestuur en open data, arbeidsvoorwaarden collectieve sector en normering topinkomens in haar portefeuille. De staatssecretaris gaat over koninkrijksrelaties, informatiesamenleving & overheid, identiteit (paspoort, ID-kaart) en grensoverschrijdende samenwerking.

Historische ontwikkelingen

Het ministerie werd ingesteld in 1813. Aangezien Nederland aan het begin van de 19de eeuw een nachtwakersstaat was, bemoeide de overheid zich zo min mogelijk met de burgers. Dit hield in dat het ministerie van Binnenlandse Zaken in die tijd een gigantisch aantal beleidsterreinen onder zijn hoede had, van onderwijs tot handel en van volksgezondheid tot telegrafie.

In de loop van de 19e eeuw ontwikkeld Nederland zich steeds verder tot een verzorgingsstaat. Het zorg dragen voor het welzijn van de burger bracht vele taken met zich mee. Dit betekende dat in de loop van de 20e eeuw steeds meer van deze taken onttrokken werden aan het ministerie van BZ en ondergebracht werden in zelfstandige departementen.

De eerste grote afsplitsing vond plaats in 1877 met de oprichting van een ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid. Onder het kabinet-Kuyper was 'BZ' ook belast met sociale en arbeidswetgeving.

In de 20e eeuw zet de trend van afstoting van beleidsterreinen voort. In 1918 gaan de taken rondom volkshuisvesting naar het ministerie van Arbeid en werd er een ministerie voor Onderwijs, Kunsten en Wetenschap ingesteld. In 1932 ging Landbouw over naar het ministerie van Economische Zaken.

Het ministerie van BZ kreeg er ook taken bij. In 1998 kwamen de taken die voorheen behoorden tot het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse zaken onder het ministerie van BZ.

Bij de formatie van het kabinet Rutte-I in 2010 werd de veiligheidstaak bij het ministerie weggehaald. De politie, brandweer en rapenbetrijding ging naar Justitie dat Veiligheid en Justitie ging heten. Daartegenover stond dat volkshuisvesting onder de noemer 'wonen' bij het ministerie terugkwam.

Voorlopers ministerie

Periode

Naam

1998-heden

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)

1972-1998

Binnenlandse Zaken (BiZa)

Kabinet voor Surinaamse (tot november 1975) en Nederlands-Antilliaanse zaken (vanaf 1986 en Arubaanse zaken)

1959-1972

Binnenlandse Zaken (BiZa)

Kabinet voor de vice-minister-president

1956-1959

Binnenlandse Zaken, Bezitsvorming en Publiekrechtelijke Bedrijfsorganisatie

1932-1956

Binnenlandse Zaken

1923-1932

Binnenlandse Zaken en Landbouw

1825-1923

Binnenlandse Zaken

1824-1825

Binnenlandse Zaken, Waterstaat en Onderwijs

1820-1824

Binnenlandse Zaken, Waterstaat en Publieke Werken

1813-1820

Binnenlandse Zaken

1809-1811

Eredienst en Binnenlandse Zaken

1805-1811

Binnenlandse Zaken

Overzicht ministers sinds 1945

fotonaam ministeraanvang functieeinde functiekabinetsperiode
Afbeelding Ollongren, Drs. K.H.K.H. (Kajsa) Ollongren 2017Kabinet-Rutte III (2017 - )
Afbeelding Plasterk, Dr. R.H.A.R.H.A. (Ronald) Plasterk 20162017Kabinet-Rutte II (2012-2017)
Afbeelding Blok, Drs. S.A.S.A. (Stef) Blok 20162016Kabinet-Rutte II (2012-2017)
Afbeelding Plasterk, Dr. R.H.A.R.H.A. (Ronald) Plasterk 20122016Kabinet-Rutte II (2012-2017)
Afbeelding Spies, Mr.Drs. J.W.E.J.W.E. (Liesbeth) Spies 20112012Kabinet-Rutte I (2010-2012)
Afbeelding Donner, Prof.Mr. J.P.H.J.P.H. (Piet Hein) Donner 20102011Kabinet-Rutte I (2010-2012)
Afbeelding Hirsch Ballin, Prof.Dr. E.M.H.E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin 20102010Kabinet-Balkenende IV (2007-2010)
Afbeelding Horst, Dr. G. terG. (Guusje) ter Horst 20072010Kabinet-Balkenende IV (2007-2010)
Afbeelding Remkes, J.W.J.W. (Johan) Remkes 20062007Kabinet-Balkenende III (2006-2007)
Afbeelding Remkes, J.W.J.W. (Johan) Remkes 20032006Kabinet-Balkenende II (2003-2006)
Afbeelding Remkes, J.W.J.W. (Johan) Remkes 20022003Kabinet-Balkenende I (2002-2003)
Afbeelding Vries, Prof.Mr. K.G. deK.G. (Klaas) de Vries 20002002Kabinet-Kok II (1998-2002)
Afbeelding Boxtel, Mr. R.H.L.M. vanR.H.L.M. (Roger) van Boxtel 20002000Kabinet-Kok II (1998-2002)
Afbeelding Peper, Dr. A.A. (Bram) Peper 19982000Kabinet-Kok II (1998-2002)
Afbeelding Dijkstal, H.F.H.F. (Hans) Dijkstal 19941998Kabinet-Kok I (1994-1998)
Afbeelding Graaff-Nauta, D.IJ.W. deD.IJ.W. (Dieuwke) de Graaff-Nauta 19941994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Thijn, Drs. E. vanE. (Ed) van Thijn 19941994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Hirsch Ballin, Prof.Dr. E.M.H.E.M.H. (Ernst) Hirsch Ballin 19941994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Dales, Drs. C.I.C.I. (Ien) Dales 19891994Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
Afbeelding Dijk, Drs. C.P. vanC.P. (Kees) van Dijk 19871989Kabinet-Lubbers II (1986-1989)
Afbeelding Koning, Drs. J. deJ. (Jan) de Koning 19871987Kabinet-Lubbers II (1986-1989)
Afbeelding Dijk, Drs. C.P. vanC.P. (Kees) van Dijk 19861987Kabinet-Lubbers II (1986-1989)
Afbeelding Korte, Dr. R.W. deR.W. (Rudolf) de Korte 19861986Kabinet-Lubbers I (1982-1986)
Afbeelding Korthals Altes, Mr. F.F. (Frits) Korthals Altes 19861986Kabinet-Lubbers I (1982-1986)
Afbeelding Rietkerk, Mr. J.G.J.G. (Koos) Rietkerk 19821986Kabinet-Lubbers I (1982-1986)
Afbeelding Rood, Dr. M.G.M.G. (Max) Rood 19821982Kabinet-Van Agt III (1982)
Afbeelding Thijn, Drs. E. vanE. (Ed) van Thijn 19811982Kabinet-Van Agt II (1981-1982)
Afbeelding Wiegel, H.H. (Hans) Wiegel 19771981Kabinet-Van Agt I (1977-1981)
Afbeelding Gaay Fortman, Mr. W.F. deW.F. de Gaay Fortman 19731977Kabinet-Den Uyl (1973-1977)
Afbeelding Geertsema, Mr. W.J.W.J. (Molly) Geertsema 19721973Kabinet-Biesheuvel I en II (1971-1973)
Afbeelding Geertsema, Mr. W.J.W.J. (Molly) Geertsema 19711972Kabinet-Biesheuvel I en II (1971-1973)
Afbeelding Beernink, Mr. H.K.J.H.K.J. (Henk) Beernink 19671971Kabinet-De Jong (1967-1971)
Afbeelding Verdam, Mr. P.J.P.J. (Koos) Verdam 19661967Kabinet-Zijlstra (1966-1967)
Afbeelding Verdam, Mr. P.J.P.J. (Koos) Verdam 19661966Kabinet-Cals (1965-1966)
Afbeelding Samkalden, Dr. I.I. (Ivo) Samkalden 19661966Kabinet-Cals (1965-1966)
Afbeelding Smallenbroek, J.J. (Jan) Smallenbroek 19651966Kabinet-Cals (1965-1966)
Afbeelding Toxopeus, Mr. E.H.E.H. (Edzo) Toxopeus 19631965Kabinet-Marijnen (1963-1965)
Afbeelding Toxopeus, Mr. E.H.E.H. (Edzo) Toxopeus 19591963Kabinet-De Quay (1959-1963)
Afbeelding Struycken, Mr. A.A.M.A.A.M. (Teun) Struycken 19581959Kabinet-Beel II (1958-1959)
Afbeelding Struycken, Mr. A.A.M.A.A.M. (Teun) Struycken 19561958Kabinet-Drees IV (1956-1958)
Afbeelding Suurhoff, J.G.J.G. (Ko) Suurhoff 19561956Kabinet-Drees IV (1956-1958)
Afbeelding Oven, Mr. J.Ch. vanJ.Ch. van Oven 19561956Kabinet-Drees III (1952-1956)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel 19521956Kabinet-Drees III (1952-1956)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel 19511952Kabinet-Drees II (1951-1952)
Afbeelding Teulings, Mr. F.G.C.J.M.F.G.C.J.M. (Frans) Teulings 19511951Kabinet-Drees II (1951-1952)
Afbeelding Maarseveen, Mr. J.H. vanJ.H. van Maarseveen 19511951Kabinet-Drees II (1951-1952)
Afbeelding Teulings, Mr. F.G.C.J.M.F.G.C.J.M. (Frans) Teulings 19491951Kabinet-Drees I (1948-1951)
Afbeelding Schaik, Mr. J.R.H. vanJ.R.H. (Josef) van Schaik 19491949Kabinet-Drees I (1948-1951)
Afbeelding Maarseveen, Mr. J.H. vanJ.H. van Maarseveen 19481949Kabinet-Drees I (1948-1951)
Afbeelding Witteman, Mr.dr. P.J.P.J. (Piet) Witteman 19471948Kabinet-Beel I (1946-1948)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel 19461947Kabinet-Beel I (1946-1948)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel 19451946Kabinet-Schermerhorn/Drees (1945-1946)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel 19451945Kabinet-Schermerhorn/Drees (1945-1946)
Afbeelding Beel, Dr. L.J.M.L.J.M. (Louis) Beel 19451945Kabinet-Gerbrandy III (1945)
Afbeelding Boeijen, H. vanH. (Hendrik) van Boeijen 19451945Kabinet-Gerbrandy I en II (1940-1945)

+) In 2010 vond er in het vierde kabinet-Balkenende een wisseling plaats in de coalitie door het uittreden van de PvdA


Meer over

Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over Kamerleden of bewindspersonen, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v, of per politieke partij? PDC, partner van het Montesquieu Instituut, kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op .

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.