Kabinet-Drees II (1951-1952)

Drees II (1951-1952)

Dit kabinet is een voorzetting van het eerste kabinet-Drees, met steun van dezelfde partijen in het parlement. Wel verschijnen op enkele departementen nieuwe gezichten en krijgt de CHU één ministerspost extra. De ARP kan zich vinden in het programma, maar behoudt een voorbehoud bij de uitwerking daarvan.

Als eerste stap naar een mogelijke Europese eenwording wordt Nederland in 1951 lid van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS). Naast Nederland treden ook België, Luxemburg, Frankrijk, de Bondsrepubliek Duitsland en Italië toe.

Het tweede kabinet-Drees bestaat uit ministers van de PvdA, KVP, CHU, VVD en een partijloze minister. Minister-president Drees is afkomstig uit de PvdA. Het tweede kabinet-Drees vangt op 15 maart 1951 zijn werkzaamheden aan en op zaterdag 17 maart legt de premier de regeringsverklaring af. Het kabinet wordt op 25 juni 1952 demissionair. Op 2 september 1952 treedt het opvolgende derde kabinet-Drees aan.

Formatie

Na de val van het kabinet-Drees I wordt de Tweede Kamer niet ontbonden. De Koningin geeft de VVD'er Stikker opdracht informatie in te winnen over de mogelijkheden een kabinet te vormen dat het vertrouwen van de Tweede Kamer heeft. Dat is min-of-meer een novum. De informateur is hiermee geboren.

Uitgangspunt van Stikker en later ook van KVP-formateur Steenberghe is de stevige positie van de PvdA te verzwakken. De PvdA voelt daar uiteraard niets voor. Daartussendoor hebben Drees en Van Schaik ook nog een poging gewaagd het kabinet te reconstrueren. Deze poging mislukt echter ook, omdat Stikker vindt dat de positie van de VVD en CHU versterkt moet worden.

Ten slotte weet Romme tot een oplossing te komen. PvdA behoudt het premierschap en Financiën. De VVD tolereert haar partijgenoot Stikker op Buitenlandse Zaken en geeft daarmee feitelijk gedoogsteun aan het kabinet.

Data en feiten formatie

datum wat wie tot en met dagen
28 januari 1951 benoeming (in)formateur D.U. Stikker 1 februari 1951 5
1 februari 1951 benoeming (in)formateur W. Drees en J.R.H. van Schaik 16 februari 1951 16
18 februari 1951 benoeming (in)formateur M.P.L. Steenberghe 24 februari 1951 7
27 februari 1951 benoeming (in)formateur C.P.M. Romme 13 maart 1951 15
13 maart 1951 benoeming (in)formateur C.P.M. Romme 14 maart 1951 2
15 maart 1951 beëdiging nieuwe bewindslieden Koningin Juliana 24 juni 1952 467
25 juni 1952 kabinet demissionair   1 september 1952 69
2 september 1952 ontslag verleend Koningin Juliana    

Regeringsverklaring (Drees II ook grondslag voor Drees III)

Document

Datum 17 maart 1951

Letterlijke tekst (PDF)

Samenstelling kabinet

Minister-President
Dr. W. Drees (pvda)

Algemene Zaken
minister: Dr. W. Drees (pvda)

Buitenlandse Zaken
minister: Mr. D.U. Stikker (vvd)
staatssecretaris: Mr. N.S. Blom (partijloos)

Justitie
minister: Mr. H. Mulderije (chu)

Binnenlandse Zaken
minister: Mr. J.H. van Maarseveen (kvp) (15 maart 1951 - 18 november 1951)
minister a.i.: Mr. F.G.C.J.M. Teulings (kvp) (21 november 1951 - 6 december 1951)
minister: Dr. L.J.M. Beel (kvp) (6 december 1951 - 2 september 1952)

minister voor bescherming bevolking en burgerlijke verdediging
minister: Mr. F.G.C.J.M. Teulings (kvp)

Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen
minister: Dr. F.J.Th. Rutten (kvp)
staatssecretaris: Mr. J.M.L.Th. Cals (kvp)

Financiën
minister: Mr.Dr. P. Lieftinck (pvda) (15 maart 1951 - 1 juli 1952)
minister a.i.: Dr. W. Drees (pvda) (1 juli 1952 - 2 september 1952)

Oorlog
minister: Ir. C. Staf (chu)
staatssecretaris: H.C.W. Moorman (kvp)
staatssecretaris: Mr. F.J. Kranenburg (pvda) (1 juni 1951 - 2 september 1952)

Marine
minister: Ir. C. Staf (chu)
staatssecretaris: H.C.W. Moorman (kvp)

Wederopbouw en Volkshuisvesting
minister: Dr. J. in 't Veld (pvda)

Verkeer en Waterstaat
minister: H.H. Wemmers (chr. hist., maar partijloos)

Economische Zaken
minister: Dr. J.R.M. van den Brink (kvp)

minister voor middenstand, publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie en productiviteitsbevordering
minister: Dr. A.H.M. Albregts (kvp)

Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening
minister: S.L. Mansholt (pvda)

Sociale Zaken
minister: Mr.dr. A.M. Joekes (pvda) (15 maart 1951 - 15 september 1951)
staatssecretaris: Mr.dr. A.A. van Rhijn (pvda) (15 maart 1951 - 15 september 1951)
staatssecretaris: Dr. P. Muntendam (pvda) (15 maart 1951 - 15 september 1951)

Sociale Zaken en Volksgezondheid
minister: Mr.dr. A.M. Joekes (pvda) (15 september 1951 - 2 september 1952)
staatssecretaris: Mr.dr. A.A. van Rhijn (pvda) (15 september 1951 - 2 september 1952)
staatssecretaris: Dr. P. Muntendam (pvda) (15 september 1951 - 2 september 1952)

Uniezaken en Overzeese Rijksdelen
minister a.i.: Dr. W. Drees (pvda) (15 maart 1951 - 30 maart 1951)
minister: Ir. L.A.H. Peters (kvp) (30 maart 1951 - 2 september 1952)
staatssecretaris: L. Götzen (arp)

Mutaties

In november 1951 overlijdt minister Van Maarseveen van Binnenlandse Zaken. Oud-minister-president Beel, die inmiddels hoogleraar in Nijmegen was geworden, volgt hem op.

Kort voor het einde van de kabinetsperiode verlaat minister Lieftinck zijn post op Financiën, omdat hij een functie bij de Wereldbank in Ankara heeft aanvaard. Drees neemt zijn portefeuille hierna tijdelijk waar.

Parlementaire verhoudingen

  Tweede Kamer tot 15 juli 1952 Tweede Kamer vanaf 15 juli 1952 Eerste Kamer tot 16 september 1951 Eerste Kamer van 18 september 1951 tot 15 juli 1952 Eerste Kamer vanaf 15 juli 1952 minister­raad/(kabinet)
KVP 32 30 17 16 17 5 (8)
PvdA 27 30 14 14 14 7 (12)
CHU 9 9 5 6 6 3
VVD 8 9 3 4 4 1
ARP - - - - - 0 (1)
partijloos - - - - - 1 (2)
totaal 76
(76%)
78
(78%)
39
(78%)
40
(80%)
41
(82%)
 

Bijzonderheden

Spotprent kabinet Drees IIvergrootglas

Het geschilpunt dat leidde tot de val van het eerste kabinet-Drees, de positie van Nieuw-Guinea in de Nederlands-Indonesische Unie, wordt in de 'ijskast' gezet. Het kabinet richt zich met name op het te voeren financieel-economische beleid.

Nederlandse militairen nemen in VN-verband deel aan de strijd tussen Noord- en Zuid-Korea. De Korea-crisis leidt tot een lichte economische recessie.

Het kabinet brengt onder meer een nieuwe Winkelsluitingswet en een Kinderbijslagwet voor zelfstandigen tot stand. Verder komen er wetten over de bescherming van de burgerbevolking en om de regering bijzondere bevoegdheden te geven in geval van oorlogsdreiging of binnenlandse onrust.

Op 2 oktober 1951 vindt de eerste officiële tv-uitzending plaats.

Troonrede

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •