Home > Eerste Kamer > Organisatie Eerste Kamer > Voorzitter Eerste Kamer

Voorzitter Eerste Kamer

De Eerste Kamervoorzitter heeft een aantal vaste taken. De voorzitter leidt de vergadering van de Eerste Kamer en is tevens voorzitter van het College van Senioren , de Huishoudelijke Commissie (interne organisatie) en de Verenigde Vergadering . De voorzitter wordt bijgestaan door de griffier . Daarnaast vertegenwoordigt de voorzitter de Kamer naar buiten toe, zoals in contacten met buitenlandse parlementen en bij ontvangsten van gasten.

De Eerste Kamervoorzitter is ook Kamerlid. De voorzitter neemt deel aan de vergaderingen van de fractie en stemt in de plenaire vergadering mee. Als de Kamervoorzitter wenst aan het debat deel te nemen, neemt een van de ondervoorzitters de voorzittershamer over.

De huidige voorzitter van de Eerste Kamer is Ankie Broekers-Knol .

Taken en bevoegdheden

De Kamervoorzitter heeft de leiding over de vergadering en is belast met de handhaving van de orde. Daartoe heeft de voorzitter een aantal middelen ter beschikking die in het Reglement van Orde van de Eerste Kamer - artikel 94 tot en met 96 - staan beschreven.

Kort samengevat heeft de voorzitter drie ordemaatregelen ter beschikking: de vermaning, het ontnemen van het woord en de uitsluiting van de vergadering. Een ander middel om de ordentelijkheid van debatten te bewaren is het feit dat Kamerleden, net als in de Tweede Kamer, via de voorzitter spreken. Zij debatteren nooit direct tegen elkaar maar altijd via de onpartijdige voorzitter.

Uit hoofde van het voorzitterschap van de Huishoudelijke Commissie heeft de Kamervoorzitter ook een rol bij het opstellen van de begroting en de benoeming van het ondersteunend personeel van de Eerste Kamer.

Tot slot is het de voorzitter van de Eerste Kamer die als voorzitter van de Verenigde Vergadering de commissie van in- en uitgeleide benoemt. Deze commisse is bij speciale gelegenheden, zoals de inhuldiging van een nieuwe koning , verantwoordelijk voor de verwelkoming en begeleiding bij binnenkomst en vertrek van hooggeplaatste gasten.

Regelgeving

Het voorzitterschap van zowel de Eerste als de Tweede Kamer wordt geregeld in artikel 61 van de Grondwet. Daarin staat vermeld dat de reglementen van orde de voornaamste regels omtrent het voorzitterschap van de Kamers bepalen.

Organisatie

Ter ondersteuning van de voorzitter zijn er meerdere ondervoorzitters. De ondervoorzitters vervangen de voorzitter wanneer deze niet aanwezig kan zijn of wanneer de voorzitter zelf aan het debat wil deelnemen. De ondervoorzitters zijn ook allemaal leden van de Eerste Kamer.

De ambtelijke ondersteuning van de Eerste Kamer is in handen van de griffie, die wordt geleid door de griffier. In die hoedanigheid ondersteunt de griffier de voorzitter van de Eerste Kamer bij diens werkzaamheden.

Verkiezing

De Kamervoorzitter wordt gekozen door de leden en wordt voor de gehele zittingsperiode van de Kamer benoemd. Meestal is een lid van de grootste fractie Voorzitter. In het verleden werd meestal voorkomen dat één partij het voorzitterschap van beide Kamers in handen had.

Inkomen

Een 'gewoon' Eerste Kamerlid ontvangt per 1 januari 2018 een bruto vergoeding van ruim 29 duizend euro op jaarbasis, inclusief vakantiegeld en eindejaarsuitkering. Daar komen vervolgens nog wel enkele onkostenvergoedingen bij. De voorzitter van de Eerste Kamer ontvangt een aanzienlijk hogere honorering, omdat deze gebaseerd is op een halve werkweek.

Historische ontwikkeling

Pas sinds de Grondwetsherziening van 1983 wordt de voorzitter van de Eerste Kamer rechtstreeks gekozen door de eigen leden. Tot die tijd was het gebruikelijk dat de Koning de voorzitter van de Eerste Kamer benoemde.

Deze regeling stamde uit 1815, het jaar waarin de Eerste Kamer op aandringen van voornamelijk edellieden uit de Zuidelijke Nederlanden werd opgericht. Ook bij de Grondwetsherziening van 1848 werd deze benoemingsregeling weliswaar formeel niet veranderd maar ook deze Koninklijke daad viel onder de minsiteriële verantwoordelijkheid .

Wetenswaardigheden

Hoewel voorzitter van de Eerste Kamer een belangrijke functie is, waren het nooit vooraanstaande politici die dat ambt bekleedden. In 1914 was er enige tijd sprake van dat Abraham Kuyper voorzitter zou worden, maar zijn doofheid verhinderde dat. Piet Steenkamp was weliswaar bekend, maar hij was dat vooral geworden als informateur in 1971 en als oprichter en eerste voorzitter van het CDA. Minister of Tweede Kamerlid was hij echter nooit.

Overzicht voorzitters Eerste Kamer

fotonaam Eerste Kamervoorzitteraanvang functieeinde functie
Afbeelding Broekers-Knol, Mr. A.A. (Ankie) Broekers-Knol 2013-07-02
Afbeelding Graaf, Mr. G.J. deG.J. (Fred) de Graaf 2011-06-282013-07-02
Afbeelding Linden, Drs. P.R.H.M. van derP.R.H.M. (René) van der Linden 2009-10-062011-06-28
Afbeelding Timmerman-Buck, Mr. Y.E.M.A.Y.E.M.A. (Yvonne) Timmerman-Buck 2003-06-172009-10-06
Afbeelding Braks, Ir. G.J.M.G.J.M. (Gerrit) Braks 2001-10-022003-06-10
Afbeelding Korthals Altes, Mr. F.F. (Frits) Korthals Altes 1997-03-112001-10-02
Afbeelding Tjeenk Willink, Mr. H.D.H.D. (Herman) Tjeenk Willink 1991-06-111997-03-11
Afbeelding Steenkamp, Dr. P.A.J.M.P.A.J.M. (Piet) Steenkamp 1983-09-131991-06-11
Afbeelding Thurlings, Dr. Th.L.M.Th.L.M. (Theo) Thurlings 1973-09-181983-09-13
Afbeelding Niet, Mr. M. deM. (Maarten) de Niet 1969-09-161973-09-18
Afbeelding Mazure, Dr. J.P.J.P. (Jan) Mazure 1966-09-201969-09-16
Afbeelding Jonkman, Mr. J.A.J.A. (Jan) Jonkman 1951-06-011966-09-20
Afbeelding Kranenburg, Mr.dr. R.R. Kranenburg 1946-07-231951-06-01
Afbeelding Vos van Steenwijk, Mr. W.L. baron deW.L. baron de Vos van Steenwijk 1929-09-171946-07-23
Afbeelding Voorst tot Voorst, J.J.G. baron vanJ.J.G. baron van Voorst tot Voorst 1914-05-121929-09-17
Afbeelding Schimmelpenninck van der Oye, J.E.N. baronJ.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye 1904-09-201914-04-11
Afbeelding Schimmelpenninck van der Oye, J.E.N. baronJ.E.N. baron Schimmelpenninck van der Oye 1902-03-171904-07-23
Afbeelding Naamen van Eemnes, Mr. A. vanA. van Naamen van Eemnes 1889-09-171902-03-07
Afbeelding Schimmelpenninck van der Oye, Mr. W.A.A.J. baronW.A.A.J. baron Schimmelpenninck van der Oye 1888-05-011889-08-31
Afbeelding Eysinga, Jhr.Mr. F.J.J. vanF.J.J. (Frans) van Eysinga 1880-05-181888-03-27
Afbeelding Vos van Steenwijk, Mr. J.A.G. baron deJ.A.G. baron de Vos van Steenwijk 1874-09-211880-04-24
Afbeelding Bylandt, Mr. E.J.A. graaf vanE.J.A. graaf van Bylandt 1871-08-191874-09-19
Afbeelding Beeck Vollenhoven, Dr. H. vanH. van Beeck Vollenhoven 1870-09-191871-08-01
Afbeelding Philipse, Mr. J.A.J.A. Philipse 1852-09-201870-09-16
Afbeelding Martens van Sevenhoven, Jhr.Mr. J.C.J.C. Martens van Sevenhoven 1851-09-151852-09-18
Afbeelding Blankenheym, D.D. Blankenheym 1850-10-071851-09-15
Afbeelding Limburg Stirum, L.G.A. graaf vanL.G.A. graaf van Limburg Stirum 1849-02-131850-08-20
Afbeelding Trip, H.R.H.R. Trip 1845-10-201849-02-13
Afbeelding Gennep, Mr. A. vanA. van Gennep 1838-10-151845-10-20
Afbeelding Reede, W.F. graaf vanW.F. graaf van Reede 1834-10-281838-08-13
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1833-10-211834-10-28
Afbeelding Reede, W.F. graaf vanW.F. graaf van Reede 1832-10-151833-10-21
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1830-10-181832-10-15
Afbeelding De Gavre, Ch.A.F.R. prinsCh.A.F.R. prins De Gavre 1830-09-131830-10-18
Afbeelding De Thiennes de Lombise, Ch.I.Ph. graafCh.I.Ph. (Charles) graaf De Thiennes de Lombise 1829-10-191830-09-13
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1828-10-201829-10-19
Afbeelding De Thiennes de Lombise, Ch.I.Ph. graafCh.I.Ph. (Charles) graaf De Thiennes de Lombise 1827-10-151828-10-20
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1826-10-161827-10-15
Afbeelding De Thiennes de Lombise, Ch.I.Ph. graafCh.I.Ph. (Charles) graaf De Thiennes de Lombise 1825-10-171826-10-16
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1824-10-181825-10-17
Afbeelding De Thiennes de Lombise, Ch.I.Ph. graafCh.I.Ph. (Charles) graaf De Thiennes de Lombise 1823-10-201824-10-18
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1822-10-211823-10-20
Afbeelding De Thiennes de Lombise, Ch.I.Ph. graafCh.I.Ph. (Charles) graaf De Thiennes de Lombise 1821-10-151822-10-21
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1820-10-161821-10-15
Afbeelding De Thiennes de Lombise, Ch.I.Ph. graafCh.I.Ph. (Charles) graaf De Thiennes de Lombise 1819-10-181820-10-16
Afbeelding Röell, Mr.Dr. W.F. baronW.F. baron Röell 1818-10-191819-10-18
Afbeelding De Thiennes de Lombise, Ch.I.Ph. graafCh.I.Ph. (Charles) graaf De Thiennes de Lombise 1815-09-211818-10-19

Meer over

Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over Kamerleden of bewindspersonen, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v, of per politieke partij? PDC, partner van het Montesquieu Instituut, kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op .

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.