Home > Eerste Kamer > Organisatie Eerste Kamer > Eerste Kamerfractie

Eerste Kamerfractie

Een organisatie van Kamerleden die deel uitmaken van dezelfde politieke partij en gezamelijke standpunten bepaalt, noemen we een fractie. De fractievoorzitter geeft leiding aan een fractie en treedt als woordvoerder op bij belangrijke debatten. De Eerste Kamerfracties kennen geen fractiecommissies.

Functie en positie

Een fractie coördineert de activiteiten van deze groep Kamerleden van dezelfde partij en bepaalt tijdens de wekelijkse fractievergadering de gezamenlijke standpunten over onderwerpen die in de Eerste Kamer worden behandeld. In een fractie die uit meer dan één lid bestaat, worden de taken (beleidsterreinen en politieke onderwerpen) onderling over de fractieleden verdeeld. Dit wordt de 'portefeuilleverdeling' genoemd. Deze verdeling is veel minder gedetailleerd dan bij fracties in de Tweede kamer het geval is.

Fractiediscipline

Politieke partijen willen graag zo eensgezind mogelijk over komen. Dat geldt nog sterker voor fracties in vertegenwoordigende lichamen, zoals Tweede en Eerste Kamer, Provinciale Staten en gemeenteraden. Het ontbreken van eensgezindheid kan het duidelijkst naar buiten komen bij stemmingen. Daarom proberen fracties dat te voorkomen. Dit noemen we fractiediscipline.

Bij stemmingen stemmen de fractieleden, over het algemeen, zoals in de fractievergadering is afgesproken. In de Eerste Kamer komt het vaker dan in de Tweede Kamer voor dat enkele leden anders stemmen dan de meerderheid van de fractie.

Het komt in de Eerste kamer minder vaak tot afsplitsingen van de fractie dan in de Tweede Kamer.

Organisatie van fracties

In de Eerste Kamer hebben (grotere) fracties een fractievoorzitter, vicefractievoorzitter en fractiesecretaris. Ze vergaderen als regel op de vergaderdag (meestal dinsdag) in hun eigen fractiekamer.

De fractievoorzitter geeft leiding aan een fractie in de Eerste Kamer. Hij/zij zit de fractievergaderingen voor en treedt op als woordvoerder bij de algemene politieke beschouwingen over de rijksbegroting en bij belangrijke debatten.

De Eerste Kamerfracties kennen geen fractiecommissies. Wel zijn er woordvoerders per beleidsterrein, al houden Eerste Kamerleden zich vaak met bredere beleidsonderwerpen bezig dan hun collega's in de Tweede Kamer. De fractievoorzitter van regeringsfracties staat in nauw contact met die in de Tweede Kamer. Vaak woont hij of zij het overleg bij van de partijtop (ministers, politiek leider en partijvoorzitter).

Eerste Kamerfracties hebben geen of slechts enkele fractiemedewerkers. De ondersteuning wordt verzorgd door de medewerkers van de Eerste Kamer.

Historische ontwikkeling

In de Eerste Kamer onderstonden fracties later dan in de Tweede Kamer. Ze kwamen er pas rond 1920. Door het kleinere ledental (1888-1956 vijftig en sinds 1956 vijfenzeventig) waren veel fracties relatief klein.

In 1967 werden fracties voor het eerst in het reglement van orde genoemd. Er is strikt genomen geen spreektijdbeperking, maar fracties worden wel geacht te voren op te geven hoeveel tijd zij gaan spreken.

Huidige fracties

nr.naam
1Eerste Kamerfractie Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
2Eerste Kamerfractie Staatkundig-Gereformeerde Partij
3Eerste Kamerfractie Socialistische Partij
4Eerste Kamerfractie Partij voor de Vrijheid
5Eerste Kamerfractie Partij voor de Dieren
6Eerste Kamerfractie Partij van de Arbeid
7Eerste Kamerfractie Onafhankelijke Senaatsfractie
8Eerste Kamerfractie GroenLinks
9Eerste Kamerfractie Democraten 1966
10Eerste Kamerfractie ChristenUnie
11Eerste Kamerfractie Christen-Democratisch Appèl
12Eerste Kamerfractie 50PLUS

Meer over