Kabinet-Zijlstra (1966-1967)

Zijlstra (1966-1967)

Dit kabinet is een overgangskabinet dat wordt gevormd na de val van het kabinet-Cals. Belangrijkste taak is het uitschrijven van vervroegde Tweede Kamerverkiezingen en het afhandelen van lopende zaken, zoals de voorbereiding van de begroting voor 1967. Het kabinet weet wel de omroepkwestie te regelen door aanvaarding in beide Kamers van de Omroepwet.

Het kabinet-Zijlstra bestaat uit ministers van de KVP en de ARP. Minister-president Zijlstra is afkomstig uit de ARP. Het kabinet treedt aan op 22 november 1966 en wordt op de verkiezingsdag, 15 februari 1967, demissionair. Op 5 april 1967 treedt het opvolgende kabinet-De Jong aan.

Formatie

KVP-fractievoorzitter Schmelzer wordt belast met de vorming van een kabinet. Hij streeft naar een overgangskabinet van KVP en ARP aangevuld met buitenstaanders. Als premier denkt hij aan oud-minister Van den Brink, maar die weigert. Daarna komen De Quay (die alleen vicepremier wil zijn) en Zijlstra in beeld. ARP-leider Biesheuvel weerhoudt Zijlstra echter van medewerking. Nadat ook oud-minister De Pous (CHU) en minister Piet de Jong bedanken en Veldkamp weigert vicepremier te worden, geeft Schmelzer zijn opdracht terug.

Informateur Beel weet Biesheuvel wel te bewegen Zijlstra te accepteren als premier. Als concessie aan de ARP moet de KVP haar bezwaren tegen het belastingplan van het vorige kabinet deels inslikken. Zijlstra vormt hierna een kabinet uit de demissionaire confessionele ministers van het kabinet-Cals (uitgezonderd Cals en Bogaers) en uit oud-ministers als De Quay, Witte en Klompé.

Na aanneming van de motie-Schmelzer in de Nacht van Schmelzer bood het kabinet-Cals zijn ontslag aan, waarna KVP'er Norbert Schmelzer zelf werd belast met de formatie. In eerste instantie probeerde hij een overgangskabinet te vormen met steun van de ARP, de KVP en enkele buitenstaanders. Zijn poging mislukte, waarna Beel, opnieuw een KVP-voorman, gevraagd werd een nieuwe informatieronde te starten. Beel schoof vervolgens ARP'er Zijlstra naar voren als premier, waardoor de formatiepoging slaagde.

 
datum wat wie tot en met dagen
18 oktober 1966 benoeming (in)formateur W.K.N. Schmelzer 3 november 1966 17
4 november 1966 benoeming (in)formateur L.J.M. Beel 15 november 1966 12
16 november 1966 benoeming (in)formateur J. Zijlstra 21 november 1966 6
22 november 1966 beëdiging nieuwe bewindslieden Koningin Juliana 14 februari 1967 85
15 februari 1967 kabinet demissionair   4 april 1967 48
5 april 1967 ontslag verleend Koningin Juliana    

Regeringsverklaring

Document

Datum 29 november 1966

Letterlijke tekst (PDF)

Kerngegevens

  Tweede Kamer tot 22 februari 1967 Tweede Kamer vanaf 23 februari 1967 Eerste Kamer minister­raad/(kabinet)
KVP 50 42 25 8 (13)
ARP 13 15 7 6 (8)
partijloos - - - 0 (2)
totaal 63
(42%)
57
(38%)
32
(42.7%)
 

Samenstelling kabinet

Minister-President
Dr. J. Zijlstra (arp)

Viceminister-president
Mr. B.W. Biesheuvel (arp)
Dr. J.E. de Quay (kvp)

Algemene Zaken
minister: Dr. J. Zijlstra (arp)

Buitenlandse Zaken
minister: Mr. J.M.A.H. Luns (kvp)
staatssecretaris: Mr. L. de Block (kvp)

minister voor hulp aan ontwikkelingslanden
minister: Mr. Th.H. Bot (kvp)

Justitie
minister: Mr. A.A.M. Struycken (kvp)

Binnenlandse Zaken
minister: Mr. P.J. Verdam (arp)

Onderwijs en Wetenschappen
minister: Dr. I.A. Diepenhorst (arp)
staatssecretaris: Mr. J.H. Grosheide (arp)

Financiën
minister: Dr. J. Zijlstra (arp)

Defensie
minister: P.J.S. de Jong (kvp)
staatssecretaris: A. van Es (arp)
staatssecretaris: G.H.J.M. Peijnenburg (partijloos)
staatssecretaris: H. Schaper (partijloos)

Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
minister: Ir. H.B.J. Witte (kvp)

Verkeer en Waterstaat
minister: Dr. J.E. de Quay (kvp)
staatssecretaris: Mr. L. de Block (kvp)

Economische Zaken
minister: Drs. J.A. Bakker (arp)
staatssecretaris: Drs. L.J.M. van Son (kvp) (28 november 1966 - 5 april 1967)

Landbouw en Visserij
minister: Mr. B.W. Biesheuvel (arp)

Sociale Zaken en Volksgezondheid
minister: Dr. G.M.J. Veldkamp (kvp)
staatssecretaris: Dr. A.J.H. Bartels (kvp)
staatssecretaris: Dr. J.F.G.M. de Meijer (kvp)

Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk
minister: Dr. M.A.M. Klompé (kvp)

belast met coördinatie van aangelegenheden Suriname en de Nederlandse Antillen betreffend en met de zorg voor aan Suriname en de Nederlandse Antillen te verlenen hulp en bijstand
minister: Mr. B.W. Biesheuvel (arp)

Bijzonderheden

Spotprent kabinet Zijlstravergrootglas

Voornaamste taken van het kabinet zijn de ontbinding van de Tweede Kamer en het uitschrijven van vervroegde verkiezingen. De verkiezingen waren oorspronkelijk gepland voor mei 1967, maar worden na de val van het kabinet-Cals met drie maanden vervroegd.

Het kabinet handelt de begroting voor 1967 af, neemt een besluit over de winning van aardgas op de Noordzee en brengt, nadat al in 1955 een eerste wetsontwerp was ingediend, eindelijk de Omroepwet tot stand.

Het voorstel voor de Omroepwet was afkomstig van minister Vrolijk uit het kabinet-Cals. Zijn opvolgster Marga Klompé slaagt erin deze belangrijke wet, ondanks verzet van de VVD en een deel van de CHU, door het parlement te loodsen. De wet maakt reclame op de Nederlandse televisie en radio mogelijk en regelt onder meer de toelating van nieuwe omroeporganisaties.

Vanwege toenemende werkloosheid, met name door enkele massaontslagen in de textielsector, trekt het kabinet meer geld uit voor werkgelegenheidsbevordering.

Tijdens deze kabinetsperiode vindt het huwelijk van prinses Margriet met mr. Pieter van Vollenhoven plaats.

Meer informatie

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •