H. (Heije) Schaper

foto H. (Heije) Schapervergrootglas

Luchtmachtofficier, die in 1966 als partijloze deskundige in het kabinet-Cals de overleden KVP'er Borghouts opvolgde als staatssecretaris voor de luchtmacht. Onverschrokken Friese oorlogsvlieger, die in oktober 1940 met een watervliegtuig Nederlanders van het Tjeukemeer trachtte op te pikken om ze naar Engeland te kunnen brengen. Bij een aanval op een Duits konvooi neergeschoten en krijgsgevangene gemaakt. Onderscheiden met de Militaire Willemsorde. Was na de oorlog commandant van de Marine Luchtvaartdienst in Indië en later Chef van de Luchtmachtstaf. Evenwichtig en zakelijk vakman.

partijloos
in de periode 1966: staatssecretaris

voornaam (roepnaam)

Heije (Heije)

personalia

geboorteplaats en -datum
Joure (gem. Haskerland, Frl.), 8 september 1906

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 26 mei 1996

hoofdfuncties en beroepen

  • officier-vlieger derde klasse in Nederlands-Indië, van 1931 tot 1934
  • officier-vlieger MLD (Marineluchtvaartdienst) in Nederlands-Indië, van 1934 tot 1939
  • officier Hr.Ms. onderzeeboot "K XIV", 1934
  • vlieginstructeur Marinevliegkamp "Morokrembangan", van 1937 tot 1938
  • instructeur Marinevliegkamp "Schellingwoude", tevens testvlieger Maatschappij voor Vliegtuigbouw N.V. Aviolanda te Papendrecht, van 1939 tot 1940
  • vlieger te Engeland (squadron 320), van 1940 tot 1942
  • hoofdofficier-vlieger der tweede klasse, belast met het bevel over de Marineluchtvaartdienst in Nederlands-Indië, van september 1945 tot 1946
  • waarnemend vlagofficier MLD (Marineluchtvaartdienst), van 1946 tot 1949
  • vlagofficier MLD (Marineluchtvaartdienst), van 1949 tot 1954
  • plaatsvervangend Chef Luchtmachtstaf, van 1954 tot 1956
  • chef Luchtmachtstaf, van 1 november 1954 tot 1 december 1961
  • voorzitter Vereniging Chefs van Staven, van 1 januari 1958 tot 1 december 1961
  • adjudant van H.M. de Koningin en sous-chef Militaire Huis van de Koningin, van augustus 1961 tot januari 1962
  • eerste adjudant van H.M. de Koningin, van januari 1962 tot oktober 1963
  • adjudant-generaal in buitengewone dienst van H.M. de Koningin, van oktober 1963 tot 22 juni 1966
  • chef Militaire Huis van de Koningin, van 1963 tot 22 juni 1966
  • staatssecretaris van Defensie (belast met aangelegenheden betreffende de Koninklijke Luchtmacht), van 22 juni 1966 tot 5 april 1967
  • adjunct-generaal en chef Militaire Huis van H.M. de Koningin, van april 1967 tot februari 1976

gevangenschap/internering
krijgsgevangene kamp "Stalag Luft III" in Opper-Silezië, van mei 1942 tot mei 1945

officiersrangen
  • officier-vlieger derde klasse MLD (Marineluchtvaartdienst), van 1931 tot 1939
  • hoofdofficier-vlieger der tweede klasse, van september 1945 tot 1946
  • kapitein-ter-zee-vlieger, van 1947 tot 1949
  • schout-bij-nacht-vlieger, van 1949 tot 1954
  • generaal-majoor Koninklijke Luchtmacht, van 1 november 1954 tot 1 november 1956
  • luitenant-generaal Koninklijke Luchtmacht, van 1 november 1956 tot 1 maart 1964

nevenfuncties

  • voorzitter Koninklijke Vereniging van Luchtvaart
  • lid Raad van Commissarissen Hollandse Signaal N.V.
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Koninklijke Nederlandse Vliegtuigfabriek "Fokker"
  • kanselier der Nederlandse Ridderorden, van 1976 tot 1981
  • adjudant in buitengewone dienst van H.M. koningin Juliana, vanaf februari 1976

opleiding

voortgezet onderwijs
  • h.b.s.-b te Heerenveen

hoger beroepsonderwijs
  • opleiding voor koopvaardij-officier, Kweekschool voor Zeevaart te Amsterdam, van 1926 tot mei 1929
  • opleiding voor officier-vlieger en waarnemer, Koninklijke Marine, van oktober 1931 tot oktober 1933

wetenswaardigheden

algemeen
  • Voerde in de Tweede Kamer alleen in december 1966 het woord bij de behandeling van de begroting van Defensie voor 1967. Zijn inbreng besloeg nog geen volledige kolom in de Handelingen.

uit de privésfeer
Zijn vader was caféhouder

woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, vanaf juli 1946

ridderorden
  • Ridder vierde klasse, Militaire Willemsorde, 15 november 1940
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1952
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, met de zwaarden, 30 november 1961
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 17 april 1967

buitenlandse onderscheidingen
Distinguished Flying Cross, 10 januari 1941

overige onderscheidingen en prijzen
  • oorlogsherinneringskruis met gesp
  • ereteken voor oorlog en vrede
  • Gouden Generaal Snijderspenning, december 1993

hobby's
  • zeilen
  • schaatsen (voltooide in 1940 de Elfstedentocht)
  • vissen en jagen

rang(en) reserve-officier
  • reserveofficier Onderzeedienst, vanaf 1 april 1930
  • reserve-luitenant-generaal der Koninklijke Luchtmacht, van 1 april 1964 tot 1976
  • reserve-generaal der Koninklijke Luchtmacht, vanaf 1976

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • P.E. van Loo, "Schaper, Heije (1906-1996), in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (digitale versie)
  • Wie is dat? 1956

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Dundee (G.B.), 14 maart 1942

echtgeno(o)t(e)/partner
T. Feenstra, Titia

kinderen
3 zoons

vader
J. Schaper, Johan

geboorteplaats en/of -datum
Koudum (gem. Hemelumer Oldeferd), 3 augustus 1867

moeder
W. van der Zee, Wietske

geboorteplaats en/of -datum
Joure (gem. Haskerland), 30 januari 1874

familierelaties

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.