Mr. Th.H. (Theo) Bot

foto Mr. Th.H. (Theo) Botvergrootglas

Acht jaar KVP-bewindsman in diverse kabinetten. Werd na een bestuurlijk-ambtelijke loopbaan in Indonesië en op Buitenlandse Zaken staatssecretaris voor Nieuw-Guinea in het kabinet-De Quay. Als minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen in het kabinet-Marijnen was hij het middelpunt van het conflict over de omroepkwestie. Werd naderhand onder meer door KVP-fractievoorzitter Schmelzer bekritiseerd vanwege de wijze waarop hij die kwestie had behandeld. Werd in het kabinet-Cals niettemin verrassend (de eerste) minister voor Ontwikkelingshulp. Na zijn politieke loopbaan diplomaat.

KVP
in de periode 1959-1967: lid Tweede Kamer, staatssecretaris, minister

voornamen (roepnaam)

Theodorus Hendrikus (Theo)

personalia

geboorteplaats en -datum
Dordrecht, 20 juli 1911

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 24 september 1984

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

partij/stroming

partij(en)
KVP (Katholieke Volkspartij)

hoofdfuncties en beroepen

  • bestuursambtenaar, gedetacheerd bij de Dienst der Oost-Aziatische Zaken te Batavia, Purwakarta en Soekaboemi (Ned.-Indië), van 1936 tot 1942
  • verblijf in Nederland, vanaf 21 maart 1946
  • waarnemend hoofd, afdeling voorbereiding staatsrechtelijke hervorming, ministerie van Overzeese Rijksdelen, van 1946 tot 1 juni 1948
  • waarnemend hoofd, afdeling politieke zaken van het algemeen secretarie te Batavia (Ned.-Indië), van 1 juni 1948 tot 1 maart 1949
  • politiek adviseur van de Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon te Batavia (Ned.-Indië), van 1 maart 1949 tot 1 januari 1950
  • raadadviseur in algemene dienst, ministerie van Uniezaken en Overzeese Rijksdelen, van 1 januari 1950 tot 1 maart 1954
  • adjunct-secretaris-generaal Nederlands-Indonesische Unie, van 1 januari 1950 tot 1 maart 1954
  • chef directie westelijke samenwerking en NAVO en WEU (rang: raadadviseur in algemene dienst), ministerie van Buitenlandse Zaken, van 1 maart 1954 tot 23 november 1959
  • staatssecretaris van Binnenlandse Zaken (belast met aangelegenheden betreffende Nederlands Nieuw-Guinea), van 23 november 1959 tot 24 juli 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 2 juli 1963 tot 24 juli 1963
  • minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, van 24 juli 1963 tot 14 april 1965
  • minister zonder portefeuille, belast met de aangelegenheden betreffende de hulp aan ontwikkelingslanden, van 14 april 1965 tot 5 april 1967
  • ambteloos, van april 1967 tot januari 1968
  • buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur te Ottawa, van 17 januari 1968 tot juli 1973 (benoemd in september 1967)
  • buitengewoon en gevolmachtigd ambassadeur te Wenen, tevens permanent vertegenwoordiger van het Koninkrijk der Nederlanden bij de IAEA (Internationaal Atoomenergie Agentschap), van juli 1973 tot 1 augustus 1976

gevangenschap/internering
Japans krijgsgevangene op Java en in Birma en Thailand, van 8 maart 1942 tot 30 september 1945

nevenfuncties

  • voorzitter Academie Leken Missie Actie, 1959
  • honorair adviseur voor ontwikkelingssamenwerking, vanaf 1976
  • voorzitter Nationale Commissie ter voorbereiding van de VN-conferentie inzake wetenschap en technologie voor ontwikkeling
  • voorzitter Nederlandse delegatie bij de Beheersraad van UNICEF
  • voorzitter Stichting Nationale Commissie internationale jaar van het kind 1979

opleiding

voortgezet onderwijs
  • gymnasium-a, "Gemeentelijk Gymnasium" te Apeldoorn, van 1923 tot 1930

academische studie
  • Indisch recht, Rijksuniversiteit Utrecht, van 1930 tot september 1936

overige opleidingen
  • opleiding SROBA (School voor Reserve-Officieren der Bereden-Artillerie) te Ede

activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Bracht in februari 1960 een bezoek aan Nieuw-Guinea, Australië en de Verenigde Staten om over de toekomstige status van Nederlands Nieuw-Guinea te praten.
  • Diende in 1961 met minister Toxopeus een Tienjarenplan in voor verwezenlijking van zelfbestuur en zelfbeschikking van Nederlands Nieuw-Guinea
  • Installeerde op 24 december 1963 een door hem ingestelde Pacificatiecommissie televisie-aangelegenheden, die moest adviseren over de bezetting van het tweede televisienet. De uit politici, omroepbestuurders en concessie-aanvragers bestaande commissie onder leiding van mr. G.E. Langemeijer moest uiterlijk 30 juni 1965 advies uitbrengen.
  • Slaagde er in 1965 niet in een voorstel voor een ontwerp-Omroepwet door het kabinet aanvaard te krijgen, wat leidde tot de val van het kabinet-Marijnen
  • Bracht in 1966 de Nota inzake de hulp aan minder ontwikkelde landen uit. Daarin werd de nadruk gelegd op een internationaal gecoördineerd beleid en een structurele ontwikkelingsstrategie die verandering in het wereldeconomisch beeld mede tot oogmerk had. Nederland zou zich gaan inzetten voor veranderingen in het wereldhandelsbestel, waarin ook ontwikkelingslanden een plaats moesten krijgen. (8.671)
  • Bracht in 1967 een beleidsbrief uit over hulpverlening aan Indonesië (9.025)

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1961 als staatssecretaris van Binnenlandse Zaken samen met minister Toxopeus de Wet tot partiële herziening van de Bewindsregeling Nieuw-Guinea tot stand, waarbij een Nieuw-Guinea Raad werd ingesteld. Die raad gaf de inheemse bevolking (papoea's) een zekere invloed op het bestuur en moest de opmaat vormen voor zelfbestuur en daarna zelfbeschikking. (5.970)
  • Bracht in 1962 een wet tot instelling van een bijstandskorps van burgerlijke rijksambtenaren voor Nieuw-Guinea tot stand (6.502)
  • Bracht in 1964 als minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen de Machtigingswet technische Rijkshogeschool te Enschede (Stb. 324) tot stand. (7.582)
  • Bracht in 1964 samen met minister Scholten de Wet installaties Noordzee ('anti-REM-wet') (Stb. 447) tot stand, waardoor installaties op kunstmatige eilanden die gebouwd zijn op het Continentale Plat onder het vigerende recht worden gebracht. Met de wet kan worden opgetreden tegen uitzending door de commerciële zender TV-Noordzee vanaf het REM-eiland, hetgeen ook gebeurt. (7.643)

wetenswaardigheden

algemeen
  • Werd in 1959 bij K.B. van 18 november benoemd tot staatssecretaris en op 23 november beëdigd
  • Was in 1963 aanvankelijk voorbestemd om minister van Maatschappelijk Werk te worden. Nadat de ARP geen geschikte kandidaat voor O.K. en W. kon vinden en er een ruil plaatsvond met de VVD, waarbij Verkeer en Waterstaat naar de ARP en Maatschappelijk Werk naar de VVD ging, werd hij minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen.
  • Tijdens zijn ministerschap van O.K. en W. was staatssecretaris Grosheide, binnen de door hem als minister gestelde grenzen, verantwoordelijk voor het gehele onderwijsbeleid, met uitzondering van het wetenschappelijk onderwijs. Staatssecretaris Van de Laar had jeugdvorming, sport en kunsten in zijn takenpakket. Hijzelf hield zich naast wetenschappelijk onderwijs en wetenschapsbeleid, vooral bezig met het omroepbeleid.

uit de privésfeer
  • Werd als Japans krijgsgevangene tewerkgesteld bij de aanleg van de Birma-spoorlijn
  • Een broer van hem was rector-directeur van het Jezuïeteninternaat te Zeist
  • Zijn echtgenote verbleef tijdens de oorlog in een interneringskamp nabij Batavia
  • Zijn vader was onderwijzer en later leraar Duits en hoofd van een ULO-school

woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Sijzenlaan 42, omstreeks 1955 en nog in 1967

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1957
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 17 april 1967

overige onderscheidingen en prijzen
oorlogsherinneringskruis

relevante buitenlandse reizen
reis naar de West en de VS (omstreeks 1948)

militaire dienst
  • in werkelijke dienst, van 1940 tot 8 maart 1942

rang(en) reserve-officier
  • reserve-eerste luitenant bereden-artillerie

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • Wie is dat? 1956
  • "'Een fascinerende opgave'. De nieuwe staatssecretaris voor Nieuw-Guinea", De Tijd, 16 december 1959
  • "Mr Th.H. Bot: 'Werk van voorganger, mr. Cals, verder uitbouwen", De Tijd, 13 augustus 1963

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Apeldoorn, oktober 1936

echtgeno(o)t(e)/partner
E.W. van Hal, Elisabeth Wilhelmina

kinderen
7 kinderen

vader
L. Bot, Lourens

geboorteplaats en/of -datum
Bovenkarspel, 22 mei 1879

moeder
M.Th.F. Creemers, Maria Theresia Frederica

geboorteplaats en/of -datum
Haarlem, 31 januari 1884

broers en zusters
2 broers

familierelaties

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.