Tweede Kamerverkiezingen 1967

Op 15 februari 1967 waren er vervroegde Tweede Kamerverkiezingen. Deze waren nodig na de val van het kabinet Cals. Het gevolg was een spectaculaire winst voor nieuwkomer D'66 en groei voor de Boerenpartij. De KVP bleef de grootste partij, ondanks een fors zetelverlies.

Het waren de eerste verkiezingen na verlaging van de leeftijdsgrens voor actief kiesrecht voor 21-jarigen.

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Uitslag

In onderstaande tabel is de verkiezingsuitslag in aantal zetels opgenomen. Neem contact op met de redactie van PDC voor een overzicht van het aantal stemmen (ook in %) per partij.

 

partij

zetels 1967

zetels 1963

winst/verlies

KVP

42

50

-8

PvdA

37

43

-6

VVD

17

16

+1

ARP

15

13

+2

CHU

12

13

-1

Boerenpartij

7

3

+4

D'66

7

0

+7

CPN

5

4

+1

PSP

4

4

-

SGP

3

3

-

GPV

1

1

-

       

Onderstaande partijen deden mee aan de verkiezingen, maar hebben in 1967 geen zetels behaald.

 

Partij

Noodraad

Christen-Democratische Unie

Partij voor Ongehuwden

Landsbelangen

Liberale Volkspartij

Lijst-Voogd

Alarm

Nederlandse Werknemerspartij

Lijst-Germeaux

Partij van het Recht

Chr.Nationale Volkspartij

Lijst-Rodermond

2.

Kerngegevens

In onderstaande tabel zijn de kerngegevens van de verkiezingen in 1967 opgenomen.

 

Tweede Kamerverkiezingen 1967

verkiezingsdatum

15 februari

aantal uitgebrachte stemmen

7.076.328

percentage geldige stemmen

94,9

aantal deelnemende partijen

24

aantal partijen dat zetel behaalde

11

3.

Lijsttrekkers en verkiezingsprogramma's

In onderstaande tabel is per partij aangegeven wie de lijsttrekker was en met welk verkiezingsprogramma een partij mee heeft gedaan aan de verkiezingen.

 

4.

Achtergrond verkiezingen

Kabinetscrisis 1966: de Nacht van Schmelzer

Het slot van de algemene beschouwingen over de begroting voor 1967 in de nacht van 13 op 14 oktober 1966 staat bekend als de Nacht van Schmelzer. Het debat eindigde namelijk in de nachtelijke uren met de aanneming van een door KVP-fractievoorzitter Schmelzer ingediende motie, die door het kabinet-Cals tot motie van wantrouwen was verklaard. Die stemmingsuitslag leidde tot de val van het kabinet.

Kabinetsformatie 1967

Tijdens de verkiezingen van 1967 raakten de confessionele drie partijen (KVP, CHU en ARP) voor het eerst hun meerderheid kwijt, onder andere door de opkomst van Boerenpartij en nieuwkomer D'66. Ook de PvdA leed een gevoelig verlies. Demissionair premier Zijlstra kreeg een informatieopdracht en stelde een beknopt programma op, vooral met financiële punten. Vervolgens zette de PvdA zichzelf buitenspel, waarna de weg naar een kabinet open lag voor de KVP, VVD, ARP en CHU.

Staatkundige vernieuwing in de jaren zestig

In het midden van de jaren '60 van de twintigste eeuw kwam er van enkele kanten roep om staatkundige vernieuwing. Er was onvrede over het nogal gesloten politieke systeem, waarin een bestuurselite de dienst uitmaakte. Verder leidde de gewoonte om via overleg politieke tegenstellingen zo veel mogelijk glad te strijken, tot onduidelijkheid bij de kiezers. Nieuwe spelregels moesten de invloed van de kiezer vergroten.


Meer over


Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over personen uit het biografisch archief, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v of zittingsduur? De redactie van PDC kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.