H.J. (Henk) Lankhorst

foto H.J. (Henk) Lankhorstvergrootglas

PSP'er die afkomstig was uit de kring van de vooroorlogse CDU en in de jaren zestig hét gezicht van zijn partij was. Medeoprichter van de PSP. Maakte vanaf 1959 deel uit van de PSP-Tweede Kamerfractie en werd daarvan in 1962 voorzitter. Plichtsgetrouw en nauwgezet; beminnelijk in de omgang en daardoor, ondanks zijn radicale standpunten, gewaardeerd door zijn collega-Kamerleden. Was een goed organisator. Kreeg later in zijn partij het verwijt dat hij niet fel genoeg was. Bedankte voor het Tweede Kamerlidmaatschap en stapte in 1969 over naar de Eerste Kamer.

PSP
in de periode 1959-1971: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer

voornamen (roepnaam)

Hendrik Johannes (Henk)

personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 18 april 1914

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 24 mei 1976

levensbeschouwing
Hervormd: midden-orthodox

partij/stroming

partij(en)
  • CDU (Christelijk-Democratische Unie), van 1932 tot 1946
  • CDVP (Christen-Democratische Volkspartij), van 1945 tot 1946
  • Socialistische Unie, van 7 maart 1950 tot januari 1957
  • PSP (Pacifistisch-Socialistische Partij), vanaf 27 januari 1957

hoofdfuncties en beroepen

  • timmermansleerling, vanaf april 1928
  • werkloos, 1932
  • administratief medewerker, makelaars- en assurantiekantoor "Steenwinkel en Van der Valk", van 1932 tot 1948
  • firmant, firma "Recourt en Lankhorst", verzekeringsmakelaars, van 1948 tot 1959
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 1 juli 1958 tot juni 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 maart 1959 tot 1 juni 1969
  • fractievoorzitter PSP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 april 1962 tot 1 juni 1969
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1969 tot 10 mei 1971

partijpolitieke functies

  • lid landelijke jeugdraad CDU, vanaf 1936
  • secretaris landelijke jeugdraad CDU, vanaf 1940
  • secretaris CDU, van 1944 tot februari 1946
  • secretaris CDVP, van 1945 tot 1946
  • secretaris PSP, van 27 januari 1957 tot 2 mei 1959
  • politiek leider PSP, van 21 april 1962 tot 1 juni 1969
  • fractiesecretaris PSP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1969 tot mei 1971

lijsttrekkerschap etc.
  • Was in 1954 tweede op de kandidatenlijst voor de Socialistische Unie bij de Statenverkiezingen in Noord-Holland
  • lijstaanvoerder PSP Tweede Kamerverkiezingen 1959 (in alle kieskringen, uitgezonderd Noord-Holland en Amsterdam)
  • lijsttrekker PSP Tweede Kamerverkiezingen 1963
  • lijsttrekker PSP Tweede Kamerverkiezingen 1967

nevenfuncties

  • lid bestuur NCJG (Nederlands Christelijk Jongeren Gilde), van augustus 1937 tot mei 1940 (medeoprichter)
  • medewerker NCJG-orgaan "De Bries"
  • hoofdredacteur NCJG-orgaan "De Bries"
  • voorzitter NCJG, van 1941 tot 1950
  • lid hoofdbestuur "Kerk en Vrede", van 1946 tot 1967
  • secretaris scheidsgerecht van de bedrijfsvereniging voor ongevallenverzekering voor het agrarisch bedrijf
  • secretaris scheidsgerecht van de bedrijfsvereniging voor ongevallenverzekering voor de zuivelindustrie
  • penningmeester Centraal Steunfonds voor hulp aan principiële dienstweigeraars
  • lid Contact Commissie Dienstweigeringswet, omstreeks 1959 en nog in 1967

afgeleide functies, presidia etc.
  • lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 21 september 1966 tot 1 juni 1969 (vijfde ondervoorzitter)
  • plaatsvervangend voorzitter vaste commissie voor zaken rakende Suriname en de Nederlandse-Antillen (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van 23 september 1969 tot 10 mei 1971

opleiding

lager-/basisonderwijs
  • Openbare Aert van Nes-school te Amsterdam, van 1920 tot 1926

voortgezet onderwijs
  • opleiding voor timmerman, Lagere Technische School "Concordia inter nos" te Amsterdam, van 1926 tot 1928

overige opleidingen
  • vakdiploma's assurantiewezen

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich in de Tweede Kamer met name bezig met defensie, dienstplicht en volkshuisvesting en was daarnaast woordvoerder bij debatten over het algemene regeringsbeleid

wetenswaardigheden

algemeen
  • Medeoprichter van de PSP
  • Werd in 1969 aanvankelijk niet gekozen tot lid van de Eerste Kamer, omdat enkele PSP-Statenleden op D.A. Noordewier stemden. Die nam zijn benoeming echter niet aan.

uit de privésfeer
Zijn vader was boekhouder en later stationschef in Zuid-Afrika en kelner in Chili. Na zijn overlijden in 1938 moesten de oudere broers de kost verdienen.

anekdotes en citaten
  • Hoewel zijn grootmoeder aan het Hof van koningin Emma diende, was hij een overtuigd republikein.

verkiezingen
  • Werd in 1969 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep III: Noord-Holland en Friesland

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Amsterdam, Frans van Mierisstraat 87, omstreeks 1959
  • Ouderkerk aan de Amstel, Strandvlietlaan 9, omstreeks 1961 en nog in 1969

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid CJMV (Christelijke Jonge Mannen Vereniging), van 1922 tot 1938
  • lid NJCG (Nederlands Christelijk Jongeren Gilde), van 1937 tot 1950
  • lid "Kerk en Vrede", vanaf 1935

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • G. Puchinger, "Hergroepering der partijen?" (1968), 247
  • "Gedenkboek 25 jaar PSP" (1982)
  • "Omstuimig maar geduldig. Interviews en biografische schetsen uit de geschiedenis van de PSP" (1987)
  • Paul Denekamp, "Lankhorst, Hendrik Johannes (1914-1976)", in Biografisch Woordenboek van Nederland (elektronische versie)

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia
archief-H.J. Lankhorst, IISG

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd te Amsterdam, 19 augustus 1937 (huwelijk ontbonden door echtscheiding, 12 december 1940)
  • gehuwd (tweede huwelijk), 21 juli 1943

echtgeno(o)t(e)/partner
E. vom Hagen, Elisabeth

2e echtgeno(o)t(e)/partner
J.C. Roolker, Johanna Cornelia (Joop)

kinderen
kinderloos

vader
W.F. Lankhorst, Willem Frederik

geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 11 september 1865

moeder
H.J. de Bock, Henriëtte Jeanette

geboorteplaats en/of -datum
's-Gravenhage, 15 november 1872

broers en zusters
5 broers en 1 zus (zelf de jongste)

beroep grootvader (moederskant)
ambtenaar ministerie van Oorlog

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.