Ir. H.B.J. (Herman) Witte

foto Ir. H.B.J. (Herman) Wittevergrootglas

Deskundig KVP-minister van Volkshuisvesting in de jaren vijftig die het nodige gezag had. Was voor zijn ministerschap in de kabinetten-Drees waterstaatkundig ingenieur en directeur van gemeentewerken en burgemeester van Bergen op Zoom. Tijdens zijn ambtsperiode als minister maakte de bouwsector een flinke groei door. Hij nam verder de voorbereiding van de Wet op de ruimtelijke ordening en een omvangrijke herziening van de Woningwet ter hand. Keerde in 1959 terug naar het burgemeestersambt (in Eindhoven) en onderbrak dit kortstondig toen hij minister werd in het kabinet-Zijlstra . Voortvarend en welbespraakt magistraat met een scherp intellect. Had in de Staatscommissie-Cals/Donner een waardevolle inbreng als wijze ervaren bestuurder.

KVP
in de periode 1952-1959: lid Tweede Kamer, minister

Voornamen (roepnaam)

Herman Bernard Jan (Herman)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Harlingen, 18 augustus 1909

overlijdensplaats en -datum
Eindhoven, 30 mei 1973

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)
KVP (Katholieke Volkspartij)

Hoofdfuncties/beroepen

  • opzichter wegenbouw, Rijkswaterstaat in Friesland, vanaf 1933
  • ingenieur Rijkswaterstaat, tot 1935 (betrokken bij dambouw bij de Maas)
  • ambtenaar Limburgse Streekplannendienst te Maastricht, van 1935 tot 1 augustus 1939
  • directeur gemeentewerken te Bergen op Zoom, van 1 augustus 1939 tot 1 mei 1946 (onderbroken door mobilisatie)
  • waarnemend burgemeester van Bergen op Zoom, van 1 januari 1945 tot 1 mei 1946
  • burgemeester van Bergen op Zoom, van 1 mei 1946 tot 1 september 1952
  • minister van Wederopbouw en Volkshuisvesting, van 2 september 1952 tot 13 oktober 1956 (naam departement gewijzigd)
  • minister van Volkshuisvesting en Bouwnijverheid, van 13 oktober 1956 tot 19 mei 1959
  • minister van Verkeer en Waterstaat ad interim, van 10 oktober 1958 tot 1 november 1958 (na het aftreden van minister Algera)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 maart 1959 tot 16 oktober 1959
  • burgemeester van Eindhoven, van 16 oktober 1959 tot 22 november 1966 (benoemd bij K.B. van 25 september 1959)
  • minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, van 22 november 1966 tot 5 april 1967
  • burgemeester van Eindhoven, van 5 april 1967 tot 30 mei 1973

gevangenschap/internering
krijgsgevangene, van mei 1940 tot juni 1940

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Tijdens zijn ministerschap steeg de woningbouwproductie van ongeveer 54.600 in 1952 naar ongeveer 89.000 in 1958
  • Bevorderde het eigenwoningbezit onder meer door het Premie- en bijdragebesluit woningbouw (april 1953)
  • Zijn ontwerp-Huurwet werd op 17 mei 1955 in de Tweede Kamer met 48 tegen 50 stemmen verworpen. Volgens dit voorstel werd voor 35 procent van alle woningen een huurverhoging voorgesteld van vijf tot tien procent. Het ontwerp was gekoppeld aan diverse door minister Van de Kieft en staatssecretaris Van den Berge ingediende belastingvoorstellen. Hij verdedigde het voorstel zonder al te veel enthousiasme als een noodzakelijke eerste stap bij het optrekken van de huren. De verwerping van het voorstel leidde tot een kabinetscrisis. (3.886)
  • Vaardigde in 1956 het Besluit uniforme bouwvoorschriften uit, waardoor meer uniformering van de technische aspecten van bouwverordeningen mogelijk werd
  • Diende in 1956 een ontwerp-Ruimtewet (later geheten Wet op de Ruimtelijke Ordening) in. De wet werd in 1962 door minister Van Aartsen in het Staatsblad gebracht. (4.233)
  • Bracht in 1958 de Nota inzake de uitbreiding van de Haagse agglomeratie uit, waarin onder meer plannen worden ontvouwd over een nieuwe satellietstad van Den Haag (5.300-V, nr. 10)

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in augustus 1955 een nieuwe Huurwet tot stand, waarbij een huurverhoging van vijf procent bij vooroorlogse woningen werd gekoppeld aan de verplichting aan eigenaren om onderhoud te plegen. (3.886)
  • Bracht in 1957 de Wet grootboek woningverbetering tot stand, waarin een deel van de opbrengst van een huurverhoging per 1 juli 1957 van vooroorlogse woningen werd gestort. Deze gelden konden t.z.t. voor woningverbetering worden gebruikt. Het Grootboek werd in 1959 opgeheven. (4.581)

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Stamde uit een Fries, katholiek handelsmilieu
  • Was op de HBS een klasgenoot van ir. S.A. Posthumus, het latere PvdA-Tweede Kamerlid en staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat in het kabinet-Cals.
  • Overleed na twee hersenoperaties
  • Zijn vader was eigenaar van een textielhandel en gemeenteraadslid in Harlingen

Publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
R.E.C. van der Pluym, "Witte, Herman Bernard Jan (1909-1973)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 668

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.