Afsplitsingen in de Eerste Kamer

Net als in de Tweede Kamer zijn in de Eerste Kamer afsplitsingen van fracties mogelijk, maar ze kwamen lange tijd nauwelijks voor. Een reden voor een afsplitsing kan een verschil van inzicht zijn tussen een fractielid en de partij over een bepaald onderwerp. Ook onenigheid over de koers van de partij kan een reden zijn. En er kunnen persoonlijke conflicten spelen.

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Huidige periode (2019 - heden)

In de periode na de verkiezingen van 2019 vonden in de fractie van Forum voor Democratie (12 leden) twee splitsingen plaats. Op 24 juli 2019 maakte Forum voor Democratie bekend het Eerste Kamerlid Henk Otten te willen royeren vanwege een 'vermoedelijke poging tot fraude met overheidssubsidie voor politieke partijen'. Otten verliet FVD en besloot verder te gaan als Groep Otten. Op 19 augustus 2019 sloten de senatoren Dorien Rookmaker en Jeroen de Vries zich bij hem aan, de eerste vertrok kort daarna naar het Europees Parlement. De Fractie-Otten heeft nu 2 zetels in de Eerste Kamer.

Op 30 november 2020 scheidden vijf leden zich af tot fractie-Van Pareren. Zij hadden eerder na een conflict in de leiding van FVD hun partijlidmaatschap opgezegd. Hierna sloten Loek van Wely en Lennart van der Linden zich ook bij de fractie aan. De fractie van de FVD telt sindsdien nog drie leden in de Eerste Kamer. Op 24 december 2020 maakten de leden van de fractie-Van Paren bekend lid te zijn geworden van de nieuwe politieke partij JA21. Op 15 februari 2021 keerde Annabel Nanninga terug van zwangerschapsverlof, waarop zij het fractievoorzitterschap overnam. Sindsdien staat deze afsplitsing bekend als de Fractie-Nanninga met zeven zetels.

2.

Eerdere afsplitsingen

Het aantal eerdere splitsingen in de Eerste Kamer is beperkt. In april 2019 splitste Anne-Wil Duthler zich af van de VVD-fractie nadat zij uit de fractie was gezet. Dat gebeurde na een rechterlijke uitspraak waarin Duthler ongelijk had gekregen in een geschil met het blad Quote over belangenverstrengeling. Tot de verkiezingen in juni 2019 bleef zij als 'eenmans-fractie' in de Eerste Kamer zitten.

In 2015 verliet OSF'er Kees de Lange zijn partij. Na een conflict met de OSF ging hij in mei 2015 ongeveer een maand verder als 'onafhankelijke' eenmansfractie.

In 2007 was een conflict reden voor afsplitsing van SP-Eerste Kamerlid Düzgun Yildirim. Hij was in 2007 met voorkeurstemmen (waaronder die van hemzelf) gekozen tot Eerste Kamerlid. In strijd met afspraken met de partij en ondanks verscheidene verzoeken, weigerde hij zijn zetel op te geven. Het SP-bestuur besloot daarop hem te royeren. Yildirim bleef toen als onafhankelijke eenling Eerste Kamerlid.

'Afsplitsingen' waren er voorts in 1978 en 1998. Bertus Maris van de Boerenpartij zegde in 1977 zijn partijlidmaatschap op na onenigheid met partijleider Koekoek. Van 1978 tot en met 1980 was hij vervolgens onafhankelijk Eerste Kamerlid.

Oprichter van het AOV Martin Batenburg werd in 1995 met voorkeurstemmen tot Eerste Kamerlid gekozen. Het eveneens in 1995 voor het AOV gekozen Eerste Kamerlid Jan Hendriks, had zich dat jaar aangesloten bij de Groep-Nijpels (later Senioren 2000). Er waren zodoende twee afzonderlijk operende eenmansfracties van die partij in de Eerste Kamer. Na een nieuw conflict stapte Batenburg in april 1998 uit het AOV. In de Eerste Kamer ging hij toen verder onder de fractienaam 'Martin Batenburg'. Na de Tweede Kamerverkiezingen van 1998 werd Hendriks lid van het CDA. Hij stapte toen over naar de Eerste Kamerfractie van die partij en was daarvan een klein jaar de woordvoerder defensie.


Meer over