Partij voor de Vrijheid (PVV)

Logo PVV

De Partij voor de Vrijheid (PVV) is op 22 februari 2006 geregistreerd bij de Kiesraad. De PVV geldt als populistisch, met zowel conservatieve, liberale, 'rechtse' als 'linkse' standpunten. De PVV keert zich met name tegen 'islamisering van de Nederlandse samenleving', waarvan in haar ogen sprake is en zet zich verder af tegen 'links' in brede zin (subsidies, ontwikkelingssamenwerking, bureaucratie, Europese samenwerking, publieke omroep). Politiek leider is Geert Wilders.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017 kreeg de PVV er vijf zetels bij ten opzichte van de verkiezingen in september 2012. De partij heeft 20 zetels in de Tweede Kamer. De PVV steunde tot 21 april 2012 via een gedoogakkoord het kabinet-Rutte I.

In 2011 deed de PVV voor het eerst mee aan de Provinciale Statenverkiezingen (in alle provincies). De partij werd bij deze verkiezingen meteen de vierde partij van Nederland en in Limburg zelfs de grootste. In de Eerste Kamer heeft de PVV sinds 2015 negen zetels.

Hoewel er wel een vereniging bestaat met de naam 'Partij voor de Vrijheid' (voorheen Vereniging Groep Wilders) is het niet mogelijk lid te worden van de PVV. Geert Wilders is het enige lid van deze vereniging. Sympathisanten kunnen alleen bijdragen doneren. Geert Wilders was lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2006, 2010, 2012 en 2017.

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Zetels

Orgaan

Aantal

Fractievoorzitter

Tweede Kamer

20 zetels

Geert Wilders

Eerste Kamer

9 zetels

Marjolijn Faber-van de Klashorst

Europees Parlement

4 zetels

Marcel de Graaff

Provinciale Staten

63 zetels

-

2.

PVV en Tweede Kamerverkiezingen

3.

PVV en Eerste Kamerverkiezingen

Jaar

Lijsttrekker

Kandidaten

Zetels

Percentage

2015

Marjolijn Faber-van de Klashorst

Lijst 2015

9

11,9

2011

Machiel de Graaf

Lijst 2011

10

13,1

4.

Beginselen

Het leidende beginsel van de PVV is ijveren voor een vrij, welvarend en onafhankelijk Nederland.

In 2005 werden in een verklaring de strijd tegen de 'nationale en Brusselse elite' en fundamentele aanpak van problemen op het gebied van migratie, economische ontwikkeling en veiligheid als kernpunten genoemd. Nederland moet volgens die verklaring weer politiek, cultureel en economisch onafhankelijk worden.

5.

Bestuursvorm

De PVV kent geen leden. Geert Wilders is het enige lid van de vereniging Partij voor de Vrijheid. De PVV kent dus ook geen lokale organisaties of afdelingen.

6.

Historische ontwikkeling van de PVV

Oprichting en opkomst

In juni 2004 presenteerden de VVD-kamerleden Geert Wilders en Gert-Jan Oplaat een tienpuntenplan waarin voor een rechtsere koers voor de partij werd gepleit. Naast het tweede punt uit dit plan ('Turkije mag nooit lid worden van de EU') veroorzaakte vooral het feit dat de twee hun partij niet vooraf hadden ingelicht en in plaats daarvan zelf de publiciteit hadden gezocht problemen. Het kwam uiteindelijk in september 2004 definitief tot een breuk tussen de VVD en Wilders, die met behoud van zijn zetel in de Tweede Kamer bleef. Mede-opsteller van het plan Gert-Jan Oplaat bleef de VVD trouw.

Tussen 2004 en 2006 vormde Wilders de eenmansfractie die aangeduid werd als de 'Groep Wilders'. In zijn in maart 2005 gepubliceerde 'Onafhankelijkheidsverklaring' zette hij de visie uiteen waarop hij zich politiek zou baseren. Tegelijk met de publicatie van dit document richtte hij de Vereniging Groep Wilders op. Het oprichten van deze vereniging was een vereiste om deel te nemen aan Tweede Kamerverkiezingen.

In november 2006 nam de Vereniging Groep Wilders deel aan de verkiezingen onder de naam 'Partij voor de Vrijheid'. De PVV kreeg 5,9 procent van de stemmen en daarmee negen zetels in de Tweede Kamer. Wilders bleef de meest toonaangevende politicus van de negen PVV-kamerleden, maar ook anderen zoals 'partij-ideoloog' Martin Bosma en de intern kritische Hero Brinkman kwamen uitgebreid in de belangstelling.

Gedoogpartner

De felle oppositie die de PVV gedurende vier jaar had gevoerd werd in 2010 beloond met een ongekende winst van vijftien zetels in de Tweede Kamer. Hoewel Wilders steeds in het defensief werd gedwongen door in opspraak komende kandidaten en Kamerleden hadden Mark Rutte (VVD) en Maxime Verhagen (CDA) voldoende vertrouwen in zijn partij om hem bij het formatieproces te betrekken.

De constructie van het kabinet Rutte-I was uniek voor Nederland: VVD en CDA zouden een minderheidsregering vormen die in het parlement op de gedoogsteun van de PVV kon rekenen. Het kabinet echter ten val toen in het voorjaar van 2012 de PVV niet akkoord wilde gaan met aanvullende bezuinigingen en de gedoogsteun opzegde. Deze 'Catshuiscrisis' werd de PVV door de regeringspartijen zwaar aangerekend. VVD en CDA zien sinds dit conflict geen grond meer voor samenwerking met de PVV.

Uitbouw en oppositie

Sinds 2011 is de PVV ook buiten de Tweede Kamer vertegenwoordigd. In dat jaar nam de partij voor het eerst deel aan de verkiezingen voor de Provinciale Staten en behaalde ze 10 zetels in de Eerste Kamer. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 nam de partij alleen deel in Den Haag en Almere. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 kondigde de partij aan in ca. 30 gemeenten te willen deelnemen.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 ging de winst uit 2010 weer deels verloren (negen zetels verlies). Ondanks dit verlies voerde de PVV wederom felle oppositie. Bij de verkiezingen van 2017 was er een winst van 5 zetels. Met 20 zetels is de PVV sindsdien de tweede partij in de Tweede Kamer.


Meer over

Kijk voor meer informatie over de PVV op de website van het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen.