Eerste Kamerverkiezingen 2015

Op dinsdag 26 mei 2015 kozen de leden van Provinciale Staten een nieuwe Eerste Kamer. De Statenleden waren op hun beurt op woensdag 18 maart 2015 jl. direct door alle kiesgerechtigde Nederlanders gekozen. Op basis van de Statenverkiezingen was al duidelijk dat het kabinet-Rutte II (VVD, PvdA) een nog kleinere minderheid zou krijgen dan de 30 zetels in 2012-2015.

Partijen en kandidaten

Bij de VVD was Loek Hermans net als bij de Eerste Kamerverkiezingen in 2011 lijsttrekker. Het bekendste nieuwe gezicht op de VVD-kandidatenlijst was de huidige burgemeester van Almere, Annemarie Jorritsma. lijsttrekker voor de VVD. Een andere nieuwkomer was oud-burgemeester van Arnhem, Pauline Krikke (plaats 10). Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers en oud-minister Frank de Grave behoren bij de zittende leden die terugkeren.

De kandidatenlijst van de PvdA werd aangevoerd door fractievoorzitter Marleen Barth. De tweede plek werd bekleed door nieuwkomer Ruud Vreeman, vakbondsman en tot voor kort waarnemend burgemeester Groningen. Op de derde en vierde stonden de huidige senatoren, Jannette Beuving en Nico Schrijver.

Fractievoorzitter Elco Brinkman was door de CDA verkozen als lijsttrekker. Nieuwe kandidaten bij de CDA waren oud-staatssecretarissen Ben Knapen (plaats 8) en Joop Atsma (plaats 11). Opvallende namen op de lijst van de CDA waren onder andere oud-europarlementariër Ria Oomen-Ruiten (plaats 9) en Niek Jan van Kesteren (plaats 6), directeur van werkgeversorganisatie VNO-NCW.

Fractievoorzitter Marjolein Faber was lijsttrekker van de PVV. Op de lijst stonder onder anderen als nieuwkomers René Dercksen, fractievoorzitter van de PVV in de Staten van Utrecht, en Gidi Markuszower, die actief was in Likoed Nederland. Van de zittende leden keerde o.a. Ronald Sörensen niet terug.

Bij de SP werd senator Tiny Kox opnieuw als lijsttrekker verkozen. Plaats twee tot en met vier werden bekleed door senator Arda Gerkens, oud-wethouder van Eindhoven Hans-Martin Don en advocaat Anneke Wezel.

Eerste Kamerlid Thom de Graaf was bij D66 verkozen als lijsttrekker. Hoogleraar en columniste Henriette Prast wss met plaats twee de hoogste nieuwkomer op de kandidatenlijst. Andere nieuwkomers waren hoogleraar en voormalig voorzitter van de SER Alexander Rinnooy Kan (plaats 4), oud-directeur van het SCP Paul Schnabel (plaats 7) en arabiste Petra Stienen (plaats 8).

GoenLinks en SGP hdaden in Tineke Strik en Peter Schalk nieuwe lijstaanvoerders. De lijsten van ChristenUnie, Partij voor de Dieren en 50PLUS werden weer aangevoerd door achtereenvolgens Roel Kuiper,

Niko Koffeman en Jan Nagel. Bij de OSF was Henk ten Hoeve opnieuw eerste man, nadat hij dat eerder in 2007 was. Opmerkelijke nieuwkomer voor 50LUS was Martin van Rooijen, die staatssecretaris was in het kabinet-Den Uyl, en daarna onder meer CDA-Tweede Kamerlid en voorzitter betaald voetbal van de KNVB.

Achtergrond

Bij de Eerste Kamerverkiezingen van 1999, 2003, 2007 en 2011 verloor het zittende kabinet vaak zetels of ontstond er een minderheid. Het kabinet-Kok II verloor tijdens de Eerste Kamerverkiezingen van 1999 maar liefst 6 zetels, kabinet-Balkenende II verloor tijdens de Eerste Kamerverkiezingen van 2003 2 zetels, kabinet-Balkenende IV verloor in de Eerste Kamerverkiezingen van 2007 5 zetels en kabinet-Rutte I won tijdens de Eerste Kamerverkiezingen van 2011 2 zetels, maar bleef met de totaal behaalde 37 zetels een minderheid in de Eerste Kamer.

Eilandsraden Bonaire, St. Eustatius en Saba

Sinds 2011 worden Eilandsraden gekozen voor de nieuwe delen (Bonaire, St. Eustatius en Saba) van Nederland. Deze voormalige Nederlands Antilliaanse eilanden maken sinds 10 oktober 2010 als openbaar lichaam deel uit van Nederland. Volgens de vorige jaar gewijzigde Kieswet hebben deze Eilandsraden net als de Provinciale Staten het recht de leden van de Eerste Kamer te kiezen.

Dit kan echter pas ingaan als artikel 55 van de Grondwet is gewijzigd, dat bepaalt wie de Eerste Kamer mogen kiezen. Daar is dus een Grondwetswijziging voor nodig, wat nog niet is gebeurd. Probleem is echter dat ook niet-Nederlanders recht hebben om te stemmen voor de Eilandsraden. Het wordt onwenselijk gevonden dat niet-Nederlanders invloed hebben op de samenstelling van de Eerste Kamer en dus moet eerst voor dat probleem een oplossing worden gevonden.

Minister Plasterk denkt daar nu over na. Gedacht wordt onder meer aan verkiezing van een apart kiescollege voor de Eerste Kamer door alleen Nederlandse staatsburgers.


Meer over

en uit het politiek compendium