Wetenswaardigheden Tweede Kamerverkiezingen

Wat is er te zeggen over Tweede Kamerverkiezingen in het verleden, bijvoorbeeld over de grootste winst en het grootste verlies, over resultaten van regeringspartijen en over de kansen op succes van nieuwe partijen.

Aantal deelnemende partijen Tweede Kamerverkiezingen

De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog waren er relatief weinig partijen die deelnamen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Nadat in 1956 het zeteltal was verhoogd van 100 naar 150 kregen nieuwkomers steeds meer kans, en dat succes droeg bij aan de groei van het aantal partijen aan verkiezingen deelnam.

Winst/verlies

Grootste winnaar/verliezer bij TK-verkiezingen

De verschuivingen in zetels bij Tweede Kamerverkiezingen zijn steeds groter geworden. Wie boekten de afgelopen jaren de meeste winst en leden het grootste verlies?

Winst/verlies coalitiepartijen

Regeringsdeelname was voor partijen vaak electoraal minder voordelig. Slechts zelden (1977, 1998 en 2012) was er winst voor de gezamenlijke regeringspartijen. Succesvol was vooral het kabinet-Kok I (1994-1998), al was er toen wel flink verlies voor regeringspartij D66. Resultaten van uitgetrede regeringspartijen staan tussen haakjes.

Loont kabinetsdeelname?

Het is opvallend dat de regeringscoalitie haast altijd zetels verliest, waarbij overigens de tweede of kleinere partijen in een coalitie vaak harde klappen kregen. Zo dramatisch als in 2002 en 2017 was uitzonderlijk, maar bijna altijd is er verlies. Sinds 1959 konden alleen het kabinet-Den Uyl in 1977 en het kabinet-Kok I in 1998 als coalitie winst boeken.

Nieuwkomers

Nieuwgekozenen na verkiezingen

Wat waren de aantallen nieuwkomers in de Tweede Kamer, onmiddellijk na de verkiezingen?

Kortstondig succes bij verkiezingen

Wat zijn eigenlijk de kansen van een nieuwe partij op blijvend succes? De ouderenpartijen, die in 1994 ineens opkwamen, verdwenen immers al weer snel. En dat gold ook voor Leefbaar Nederland en de LPF. Er zijn echter zowel voorbeelden van partijen die zich wisten te handhaven, als van partijen die slechts eenmaal zetels behaalden bij verkiezingen. Succesvol was zeker D66, dat zich, weliswaar met wisselend succes, steeds heeft weten te handhaven en zelfs meermalen regeringspartij was.

Politieke verhoudingen

Links en rechts

Links en rechts zijn veel gebruikte termen in de Nederlandse politiek om partijen in te delen. De gronden waarop die indeling geschiedt en dus ook de indeling zelf staat vaak ter discussie. De betekenis van 'links' en 'rechts' was vóór 1945 overigens geheel anders dan nu.

Verhouding 'grote drie' - overige partijen

Wat was de getalsverhouding tussen de 'traditionele' partijen CDA/PvdA/VVD en de overige partijen in de Tweede Kamer?