Voorzitter Tweede Kamer

De voorzitter leidt de vergadering van de Tweede Kamer. Hij/zij is tevens voorzitter van het Presidium en van de commissie voor de Werkwijze. Daarnaast vertegenwoordigt de voorzitter de Kamer naar buiten toe, bijvoorbeeld in contacten met buitenlandse parlementen. De voorzitter van de Tweede Kamer voorziet tijdens de formatie vaak het staatshoofd van advies.

De voorzitter is lid van de fractie waarvoor hij/zij is gekozen, neemt deel aan de vergaderingen van de fractie, en brengt bij stemmingen net als alle 149 andere leden een stem uit. Als de Kamervoorzitter wenst aan het debat deel te nemen, neemt een van de ondervoorzitters de voorzittershamer over. Artikel 55 van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer bepaalt dat zolang het betreffende onderwerp aan de orde is, de ondervoorzitter de vergadering leidt.

De huidige voorzitter van de Tweede Kamer is Khadija Arib.

Taken en bevoegdheden

De Kamervoorzitter heeft de leiding over de vergadering en is belast met de handhaving van de orde. Daartoe heeft de voorzitter meerdere middelen tot zijn/haar beschikking. In het huidige Reglement van Orde van de Tweede Kamer (RvOTK) – artikel 58 tot en met 62 – staan deze beschreven.

Kort samengevat heeft de voorzitter drie ordemaatregelen ter beschikking: de vermaning, het ontnemen van het woord en de uitsluiting van de vergadering. Dit zijn bevoegdheden van de Kamervoorzitter, waarvan krachtens artikel 62 RvOTK geen beroep op de Kamer openstaat.

Een ander middel om de ordentelijkheid van debatten te bewaren is het feit dat de Kamerleden via de voorzitter spreken. Kamerleden debatteren in de Kamer nooit direct tegen elkaar maar altijd via de onpartijdige voorzitter.

De voorzitter heeft tevens een speciale taak bij de begroting van de Tweede Kamer, het vaststellen van de agenda van de Tweede Kamer en bij de benoeming van ondersteunend personeel van de Tweede Kamer.

Regelgeving

Het voorzitterschap van zowel de Eerste als de Tweede Kamer wordt geregeld in artikel 61 van de Grondwet. Daarin staat vermeld dat de reglementen van orde de voornaamste regels omtrent het voorzitterschap van de Kamers bepalen.

Organisatie

Ter ondersteuning van de voorzitter zijn er meerdere ondervoorzitters. De ondervoorzitters vervangen de voorzitter wanneer deze niet aanwezig kan zijn of wanneer de voorzitter zelf aan het debat wil deelnemen. De ondervoorzitters zijn ook allemaal leden van de Tweede Kamer.

De ambtelijke ondersteuning van de Tweede Kamer is in handen van de griffie, die wordt geleid door de griffier. In die hoedanigheid ondersteunt de griffier de voorzitter van de Tweede Kamer bij diens werkzaamheden.

Verkiezing

Aan het begin van een nieuwe parlementaire periode of tussentijds na het ontstaan van een vacature, kiest de Tweede Kamer haar eigen voorzitter. Sinds de Grondwetsherziening van 1983 geldt de verkiezing voor vier jaar en niet meer slechts voor één zittingsjaar. Voor de verkiezing stelt de Tweede Kamer een profielschets op. De verkiezing is geheim en kan indien nodig in meerdere rondes (maximaal vier) plaatsvinden, totdat één kandidaat de absolute meerderheid heeft.

Inkomen

Een 'gewoon' lid van de Tweede Kamer ontvangt per 1 januari 2016 een schadeloosstelling van ruim 107 duizend euro op jaarbasis, inclusief vakantiegeld en een eindejaarsuitkering. De voorzitter, ondervoorzitters en fractievoorzitters ontvangen daar bovenop, afhankelijk van hun functie of de grootte van hun fractie, een toelage. Tweede Kamerleden ontvangen verder allerlei onkostenvergoedingen.

Historische ontwikkeling

Pas sinds de Grondwetsherziening van 1983 wordt de voorzitter van de Tweede Kamer rechtstreeks gekozen door de eigen leden. Voorheen was het gebruikelijk dat de Tweede Kamer een voordracht deed van drie personen. Op Prinsjesdag koos dan vervolgens de Koning de voorzitter. In de praktijk was het zo dat de nummer één van de voordracht van de Kamer gekozen werd.

Overzicht voorzitters Tweede Kamer

nr.fotonaambegin functie dg (datum)eind functie dg (datum)
1Afbeelding Arib, Drs. K.Arib, Drs. K.2016-01-13
2Afbeelding Miltenburg, A. vanMiltenburg, A. van2012-09-252015-12-12
3Afbeelding Verbeet, G.A.Verbeet, G.A.2006-12-062012-09-20
4Afbeelding Weisglas, Drs. F.W.Weisglas, Drs. F.W.2002-05-282006-11-30
5Afbeelding Nieuwenhoven, J. vanNieuwenhoven, J. van1998-05-202002-05-16
6Afbeelding Bukman, Drs. P.Bukman, Drs. P.1996-12-031998-05-19
7Afbeelding Deetman, Drs. W.J.Deetman, Drs. W.J.1989-09-141996-12-01
8Afbeelding Dolman, Dr. D.Dolman, Dr. D.1979-07-171989-09-14
9Afbeelding Vondeling, Dr. A.Vondeling, Dr. A.1972-12-071979-07-17
10Afbeelding Thiel, Mr. F.J.F.M. vanThiel, Mr. F.J.F.M. van1963-01-291972-12-07
11Afbeelding Kortenhorst, Mr. L.G.Kortenhorst, Mr. L.G.1948-08-121963-01-13
12Afbeelding Aalberse, Mr. P.J.M.Aalberse, Mr. P.J.M.1936-05-071937-11-09
13Afbeelding Schaik, Mr. J.R.H. vanSchaik, Mr. J.R.H. van1929-09-181948-08-07
14Afbeelding Ruijs de Beerenbrouck, Jhr.Mr. Ch.J.M.Ruijs de Beerenbrouck, Jhr.Mr. Ch.J.M.1925-09-171936-04-17
15Afbeelding Koolen, Mr.Dr. D.A.P.N.Koolen, Mr.Dr. D.A.P.N.1920-10-141925-08-05
16Afbeelding Fock, Mr.dr. D.Fock, Mr.dr. D.1917-01-251920-10-08
17Afbeelding Goeman Borgesius, Mr.Dr. H.Goeman Borgesius, Mr.Dr. H.1913-09-171917-01-18
18Afbeelding Nispen tot Sevenaer, Jhr.Mr. O.F.A.M. vanNispen tot Sevenaer, Jhr.Mr. O.F.A.M. van1912-09-181913-09-16
19Afbeelding Bylandt, Mr. W.K.F.P. graaf vanBylandt, Mr. W.K.F.P. graaf van1909-09-231912-09-15
20Afbeelding Röell, Jhr.Mr. J.Röell, Jhr.Mr. J.1905-09-221909-09-21
21Afbeelding Gleichman, Mr. J.G.Gleichman, Mr. J.G.1891-09-181901-06-17
22Afbeelding Beelaerts van Blokland, Jhr.Mr. G.J.Th.Beelaerts van Blokland, Jhr.Mr. G.J.Th.1888-05-071891-09-15
23Afbeelding Mackay, Mr. Æ. baronMackay, Mr. Æ. baron1884-11-201905-09-19
24Afbeelding Cremers, Mr. E.J.J.B.Cremers, Mr. E.J.J.B.1884-02-221888-03-27
25Afbeelding Rees, O. vanRees, O. van1881-09-221884-01-20
26Afbeelding Mirandolle, Mr. Ch.J.F.Mirandolle, Mr. Ch.J.F.1881-03-041881-09-19
27Afbeelding Reenen, Jhr.Mr. G.C.J. vanReenen, Jhr.Mr. G.C.J. van1858-09-231869-09-20
28Afbeelding Schimmelpenninck van der Oye, W.A. baronSchimmelpenninck van der Oye, W.A. baron1858-04-171858-08-27
29Afbeelding Dullert, Mr. W.H.Dullert, Mr. W.H.1852-09-241881-02-24
30Afbeelding Duymaer van Twist, Mr. A.J.Duymaer van Twist, Mr. A.J.1850-10-121851-01-22
31Afbeelding Goltstein, Mr. J.K. baron vanGoltstein, Mr. J.K. baron van1849-02-191858-03-11
32Afbeelding Boreel van Hogelanden, Jhr.Mr. W.Boreel van Hogelanden, Jhr.Mr. W.1847-10-211855-08-22
33Afbeelding Bruce, Mr. G.I.Bruce, Mr. G.I.1845-10-241847-10-18
34Afbeelding Akerlaken, Jhr.Mr. P. vanAkerlaken, Jhr.Mr. P. van1844-10-221845-10-20
35Afbeelding Luyben, Mr. J.L.A.Luyben, Mr. J.L.A.1843-10-211844-10-22
36Afbeelding Gevers van Endegeest, Jhr.Mr. D.Th.Gevers van Endegeest, Jhr.Mr. D.Th.1842-10-181856-07-04
37Afbeelding Dam van Isselt, E.W. vanDam van Isselt, E.W. van1841-10-201842-09-30
38Afbeelding Backer, Jhr. H.Backer, Jhr. H.1840-09-301841-09-30
39Afbeelding Swinderen van Rensuma, Jhr.Mr. O. vanSwinderen van Rensuma, Jhr.Mr. O. van1839-09-301840-10-20
40Afbeelding Jonge van Campensnieuwland, Jhr.Mr. M.W. deJonge van Campensnieuwland, Jhr.Mr. M.W. de1838-10-161839-10-21
41Afbeelding Sytzama, M.P.D. baron vanSytzama, M.P.D. baron van1837-10-181838-10-15
42Afbeelding Luzac, Mr. L.C.Luzac, Mr. L.C.1836-10-181837-10-16
43Afbeelding Dijckmeester, Mr. H.J.Dijckmeester, Mr. H.J.1835-09-301836-09-30
44Afbeelding Sypkens, Mr. T.Sypkens, Mr. T.1833-09-301834-10-20
45Afbeelding Collot d'Escury, Mr. H. baronCollot d'Escury, Mr. H. baron1832-09-301835-09-30
46Afbeelding Asch van Wijck, Jhr.Mr. H.M.A.J. vanAsch van Wijck, Jhr.Mr. H.M.A.J. van1831-09-301832-09-30
47Afbeelding Toulon, Mr. L. vanToulon, Mr. L. van1830-09-131831-10-17
48Afbeelding Corver Hooft, J.Corver Hooft, J.1829-10-221830-08-31
49Afbeelding Goes, Jhr.Mr. H.M. van derGoes, Jhr.Mr. H.M. van der1827-10-181828-10-20
50Afbeelding Reyphins, Mr. L.A.Reyphins, Mr. L.A.1826-09-301829-09-30
51Afbeelding Sandberg van Essenburg, Jhr.Mr. S.J.Sandberg van Essenburg, Jhr.Mr. S.J.1823-09-301826-09-30
52Afbeelding Nicolaï, Mr. P.Th.Nicolaï, Mr. P.Th.1822-10-241825-03-05
53Afbeelding Metelerkamp, Dr.Mr. R.Metelerkamp, Dr.Mr. R.1821-10-311822-09-30
54Afbeelding Markel Bouwer, Mr. A.H. vanMarkel Bouwer, Mr. A.H. van1819-10-211820-09-30
55Afbeelding Du Bus de Gisignies, L.P.J. burggraafDu Bus de Gisignies, L.P.J. burggraaf1818-09-301819-10-18
56Afbeelding Wickevoort Crommelin, Mr. J.P. vanWickevoort Crommelin, Mr. J.P. van1817-10-211818-10-19
57Afbeelding Membrède, Jhr.Mr. A.Ch.Membrède, Jhr.Mr. A.Ch.1816-10-231821-10-15
58Afbeelding Lynden van Hoevelaken, Jhr.Mr. J.E.N. vanLynden van Hoevelaken, Jhr.Mr. J.E.N. van1815-09-211816-10-16

Meer over