Voorzitter Tweede Kamer

De voorzitter leidt de vergadering van de Tweede Kamer. Hij/zij is tevens voorzitter van het Presidium en van de commissie voor de Werkwijze. Daarnaast vertegenwoordigt de voorzitter de Kamer naar buiten toe, bijvoorbeeld in contacten met buitenlandse parlementen. De voorzitter van de Tweede Kamer voorziet tijdens de formatie vaak het staatshoofd van advies.

De voorzitter is lid van de fractie waarvoor hij/zij is gekozen, neemt deel aan de vergaderingen van de fractie, en brengt bij stemmingen net als alle 149 andere leden een stem uit. Als de Kamervoorzitter wenst aan het debat deel te nemen, neemt een van de ondervoorzitters de voorzittershamer over. Artikel 55 van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer (RvOTK) bepaalt dat zolang het betreffende onderwerp aan de orde is, de ondervoorzitter de vergadering leidt.

De huidige voorzitter van de Tweede Kamer is Khadija Arib.

Taken en bevoegdheden voorzitter Tweede Kamer

De Kamervoorzitter heeft de leiding over de vergadering en is belast met de handhaving van de orde. Daartoe heeft de voorzitter meerdere middelen tot zijn/haar beschikking. In het huidige Reglement van Orde van de Tweede Kamer (artikel 58 tot en met 62) staan deze beschreven.

Kort samengevat heeft de voorzitter drie ordemaatregelen ter beschikking: de vermaning, het ontnemen van het woord en de uitsluiting van de vergadering. Dit zijn bevoegdheden van de Kamervoorzitter, waarvan krachtens artikel 62 RvOTK geen beroep op de Kamer openstaat.

Een ander middel om de ordentelijkheid van debatten te bewaren is het feit dat de Kamerleden via de voorzitter spreken. Kamerleden debatteren in de Kamer nooit direct tegen elkaar maar altijd via de onpartijdige voorzitter.

De voorzitter van de Tweede Kamer heeft tevens een speciale taak bij de begroting van de Tweede Kamer, het vaststellen van de agenda van de Tweede Kamer en bij de benoeming van ondersteunend personeel van de Tweede Kamer.

Regelgeving

Het voorzitterschap van zowel de Eerste als de Tweede Kamer wordt geregeld in artikel 61 van de Grondwet. Daarin staat vermeld dat de reglementen van orde de voornaamste regels omtrent het voorzitterschap van de Kamers bepalen. In het Reglement van Orde van de Tweede Kamer gaan de artikelen 4 t/m 9 over de taken en positie van de voorzitter.

Organisatie

Ter ondersteuning van de voorzitter van de Tweede Kamer zijn er meerdere ondervoorzitters. De ondervoorzitters vervangen de voorzitter wanneer deze niet aanwezig kan zijn of wanneer de voorzitter zelf aan het debat wil deelnemen. De ondervoorzitters zijn ook allemaal leden van de Tweede Kamer.

De ambtelijke ondersteuning van de Tweede Kamer is in handen van de griffie, die wordt geleid door de griffier. In die hoedanigheid ondersteunt de griffier de voorzitter van de Tweede Kamer bij diens werkzaamheden.

Verkiezing

Aan het begin van een nieuwe parlementaire periode of tussentijds na het ontstaan van een vacature, kiest de Tweede Kamer haar eigen voorzitter. Sinds de Grondwetsherziening van 1983 geldt de verkiezing voor vier jaar en niet meer slechts voor één zittingsjaar.

Inkomen

Een 'gewoon' lid van de Tweede Kamer ontvangt per 1 januari 2017 een schadeloosstelling van ruim 107 duizend euro op jaarbasis, inclusief vakantiegeld en een eindejaarsuitkering. De voorzitter, ondervoorzitters en fractievoorzitters ontvangen daar bovenop, afhankelijk van hun functie of de grootte van hun fractie, een toelage. Tweede Kamerleden ontvangen verder allerlei onkostenvergoedingen.

Wetenswaardigheden

Tweede Kamervoorzitter is een belangrijke functie, zowel vanwege het belang van een geordende gang van zaken in het parlement, meer in het bijzonder tijdens debatten, als vanwege de rol als vertegenwoordiger van de Kamer. Onder de voorzitters die de Tweede Kamer heeft gehad, zijn zowel bekende als minder-bekende politici. Sommigen verwierven echter juist door dat voorzitterschap prestige. Welke andere bijzonderheden zijn er te melden?

Overzicht voorzitters Tweede Kamer

fotonaam voorzitter Tweede Kameraanvang functieeinde functie
Afbeelding Arib, Drs. K.K. (Khadija) Arib2016-01-13
Afbeelding Miltenburg, A. vanA. (Anouchka) van Miltenburg2012-09-252015-12-12
Afbeelding Verbeet, G.A.G.A. (Gerdi) Verbeet2006-12-062012-09-20
Afbeelding Weisglas, Drs. F.W.F.W. (Frans) Weisglas2002-05-282006-11-30
Afbeelding Nieuwenhoven, J. vanJ. (Jeltje) van Nieuwenhoven1998-05-202002-05-16
Afbeelding Bukman, Drs. P.P. (Piet) Bukman1996-12-031998-05-19
Afbeelding Deetman, Drs. W.J.W.J. (Wim) Deetman1989-09-141996-12-01
Afbeelding Dolman, Dr. D.D. (Dick) Dolman1979-07-171989-09-14
Afbeelding Vondeling, Dr. A.A. (Anne) Vondeling1972-12-071979-07-17
Afbeelding Thiel, Mr. F.J.F.M. vanF.J.F.M. (Frans-Joseph) van Thiel1963-01-291972-12-07
Afbeelding Kortenhorst, Mr. L.G.L.G. Kortenhorst1948-08-121963-01-13
Afbeelding Schaik, Mr. J.R.H. vanJ.R.H. (Josef) van Schaik1937-11-111948-08-07
Afbeelding Aalberse, Mr. P.J.M.P.J.M. (Piet) Aalberse1936-05-071937-11-09
Afbeelding Ruijs de Beerenbrouck, Jhr.Mr. Ch.J.M.Ch.J.M. (Charles) Ruijs de Beerenbrouck1933-05-311936-04-17
Afbeelding Schaik, Mr. J.R.H. vanJ.R.H. (Josef) van Schaik1929-09-181933-05-26
Afbeelding Ruijs de Beerenbrouck, Jhr.Mr. Ch.J.M.Ch.J.M. (Charles) Ruijs de Beerenbrouck1925-09-171929-08-10
Afbeelding Koolen, Mr.Dr. D.A.P.N.D.A.P.N. Koolen1920-10-141925-08-05
Afbeelding Fock, Mr.dr. D.D. (Dirk) Fock1917-01-251920-10-08
Afbeelding Goeman Borgesius, Mr.Dr. H.H. (Hendrik) Goeman Borgesius1913-09-171917-01-18
Afbeelding Nispen tot Sevenaer, Jhr.Mr. O.F.A.M. vanO.F.A.M. (Octaaf) van Nispen tot Sevenaer1912-09-181913-09-16
Afbeelding Bylandt, Mr. W.K.F.P. graaf vanW.K.F.P. (Frederik) graaf van Bylandt1909-09-231912-09-15
Afbeelding Röell, Jhr.Mr. J.J. Röell1905-09-221909-09-21
Afbeelding Mackay, Mr. Æ. baronÆ. baron Mackay1901-09-201905-09-19
Afbeelding Gleichman, Mr. J.G.J.G. Gleichman1894-05-181901-06-17
Afbeelding Gleichman, Mr. J.G.J.G. Gleichman1891-09-181894-03-20
Afbeelding Beelaerts van Blokland, Jhr.Mr. G.J.Th.G.J.Th. Beelaerts van Blokland1888-05-071891-09-15
Afbeelding Cremers, Mr. E.J.J.B.E.J.J.B. (Eppo) Cremers1887-09-201888-03-27
Afbeelding Cremers, Mr. E.J.J.B.E.J.J.B. (Eppo) Cremers1885-09-241887-05-18
Afbeelding Mackay, Mr. Æ. baronÆ. baron Mackay1884-11-201885-09-18
Afbeelding Cremers, Mr. E.J.J.B.E.J.J.B. (Eppo) Cremers1884-02-221884-10-11
Afbeelding Rees, O. vanO. (Otto) van Rees1881-09-221884-01-20
Afbeelding Mirandolle, Mr. Ch.J.F.Ch.J.F. Mirandolle1881-03-041881-09-19
Afbeelding Dullert, Mr. W.H.W.H. Dullert1869-09-231881-02-24
Afbeelding Reenen, Jhr.Mr. G.C.J. vanG.C.J. van Reenen1858-09-231869-09-20
Afbeelding Schimmelpenninck van der Oye, W.A. baronW.A. baron Schimmelpenninck van der Oye1858-04-171858-08-27
Afbeelding Goltstein, Mr. J.K. baron vanJ.K. baron van Goltstein1856-09-191858-03-11
Afbeelding Gevers van Endegeest, Jhr.Mr. D.Th.D.Th. Gevers van Endegeest1855-09-201856-07-04
Afbeelding Boreel van Hogelanden, Jhr.Mr. W.W. Boreel van Hogelanden1853-06-201855-08-22
Afbeelding Dullert, Mr. W.H.W.H. Dullert1852-09-241853-04-26
Afbeelding Boreel van Hogelanden, Jhr.Mr. W.W. Boreel van Hogelanden1851-02-211852-09-17
Afbeelding Duymaer van Twist, Mr. A.J.A.J. Duymaer van Twist1850-10-121851-01-22
Afbeelding Goltstein, Mr. J.K. baron vanJ.K. baron van Goltstein1849-02-191850-08-20
Afbeelding Boreel van Hogelanden, Jhr.Mr. W.W. Boreel van Hogelanden1847-10-211849-02-13
Afbeelding Bruce, Mr. G.I.G.I. Bruce1845-10-241847-10-18
Afbeelding Akerlaken, Jhr.Mr. P. vanP. van Akerlaken1844-10-221845-10-20
Afbeelding Luyben, Mr. J.L.A.J.L.A. Luyben1843-10-211844-10-22
Afbeelding Gevers van Endegeest, Jhr.Mr. D.Th.D.Th. Gevers van Endegeest1842-10-181843-10-16
Afbeelding Dam van Isselt, E.W. vanE.W. van Dam van Isselt1841-10-201842-10-00
Afbeelding Backer, Jhr. H.H. Backer1840-10-001841-10-00
Afbeelding Swinderen van Rensuma, Jhr.Mr. O. vanO. van Swinderen van Rensuma1839-10-001840-10-20
Afbeelding Jonge van Campensnieuwland, Jhr.Mr. M.W. deM.W. de Jonge van Campensnieuwland1838-10-161839-10-21
Afbeelding Sytzama, M.P.D. baron vanM.P.D. baron van Sytzama1837-10-181838-10-15
Afbeelding Luzac, Mr. L.C.L.C. Luzac1836-10-181837-10-16
Afbeelding Dijckmeester, Mr. H.J.H.J. Dijckmeester1835-10-001836-10-00
Afbeelding Collot d'Escury, Mr. H. baronH. baron Collot d'Escury1834-10-001835-10-00
Afbeelding Sypkens, Mr. T.T. Sypkens1833-10-001834-10-20
Afbeelding Collot d'Escury, Mr. H. baronH. baron Collot d'Escury1832-10-001833-10-00
Afbeelding Asch van Wijck, Jhr.Mr. H.M.A.J. vanH.M.A.J. van Asch van Wijck1831-10-001832-10-00
Afbeelding Toulon, Mr. L. vanL. van Toulon1830-09-131831-10-17
Afbeelding Corver Hooft, J.J. Corver Hooft1829-10-221830-09-00
Afbeelding Reyphins, Mr. L.A.L.A. Reyphins1828-10-001829-10-00
Afbeelding Goes, Jhr.Mr. H.M. van derH.M. van der Goes1827-10-181828-10-20
Afbeelding Reyphins, Mr. L.A.L.A. Reyphins1826-10-001827-10-00
Afbeelding Sandberg van Essenburg, Jhr.Mr. S.J.S.J. Sandberg van Essenburg1825-10-001826-10-00
Afbeelding Nicolaï, Mr. P.Th.P.Th. Nicolaï1824-10-211825-03-05
Afbeelding Sandberg van Essenburg, Jhr.Mr. S.J.S.J. Sandberg van Essenburg1823-10-001824-10-00
Afbeelding Nicolaï, Mr. P.Th.P.Th. Nicolaï1822-10-241823-03-29
Afbeelding Metelerkamp, Dr.Mr. R.R. Metelerkamp1821-10-311822-10-00
Afbeelding Membrède, Jhr.Mr. A.Ch.A.Ch. Membrède1820-10-191821-10-15
Afbeelding Markel Bouwer, Mr. A.H. vanA.H. van Markel Bouwer1819-10-211820-10-00
Afbeelding Du Bus de Gisignies, L.P.J. burggraafL.P.J. burggraaf Du Bus de Gisignies1818-10-001819-10-18
Afbeelding Wickevoort Crommelin, Mr. J.P. vanJ.P. van Wickevoort Crommelin1817-10-211818-10-19
Afbeelding Membrède, Jhr.Mr. A.Ch.A.Ch. Membrède1816-10-231817-10-20
Afbeelding Lynden van Hoevelaken, Jhr.Mr. J.E.N. vanJ.E.N. van Lynden van Hoevelaken1815-09-211816-10-16

Meer over

Bent u op zoek naar specifieke gegevens over Tweede Kamervoorzitters? In het biografisch archief van het Parlementair Documentatie Centrum zijn uitgebreide gegevens over Tweede Kamerleden opgenomen. Deze gegevens zijn onder voorwaarden beschikbaar voor (wetenschappelijk) onderzoek. Neem voor meer informatie contact op via het contactformulier.