Dr. A. (Anne) Vondeling

foto Dr. A. (Anne) Vondelingvergrootglas

PvdA-voorman, minister en Kamervoorzitter. Markante politicus uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Werd in 1946 als vrijzinnig-democraat op jonge leeftijd Tweede Kamerlid voor de PvdA en in 1958 minister van Landbouw. Volgde in 1962 Burger op als partijleider en werd een populair politicus. Verspeelde die populariteit echter grotendeels weer door zijn optreden als minister van Financiën in het kabinet-Cals. Keerde na zijn ministerschap terug in de Tweede Kamer en werd in 1972 Kamervoorzitter. Was een krachtig pleitbezorger voor een Tweede Kamer die volgens hem als 'leeuw' in plaats van als 'lam' moest optreden. Rechtlijnig, onafhankelijk en gerespecteerd Kamervoorzitter. Behendig politicus en scherpzinnig opmerker. Verongelukte - hij was inmiddels Europarlementariër - in 1979 in België.

PvdA
in de periode 1946-1979: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister, viceminister-president, partijvoorzitter, lid Europees Parlement, politiek leider


voornaam (roepnaam)

Anne (Anne)

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • Ir. A. Vondeling, van 30 september 1940 tot 14 april 1948 (tot zijn promotie)
  • Dr. A. Vondeling, vanaf 14 april 1948

geboorteplaats en -datum
Appelscha (gem. Ooststellingwerf, Frl.), 2 maart 1916

overlijdensplaats en -datum
Mechelen (België), 22 november 1979

levensbeschouwing
  • Hervormd: vrijzinnig (opgevoed)
  • geen godsdienst

partij/stroming

partij(en)
  • VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), tot 9 februari 1946
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1946

hoofdfuncties en beroepen

  • landbouwkundig ingenieur, commissie Noordoostpolder, Provinciale Dienst te Leeuwarden, van 1940 tot 1945 (toegevoegd aan de commandant N.O.P.)
  • directeur accountants- en belastingadvieskantoor CCLB (Coöperatieve Centrale Landbouwboekhouding) te Leeuwarden, van 1945 tot januari 1958
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 juli 1946 tot 12 januari 1958
  • minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening, van 13 januari 1958 tot 22 december 1958 (benoemd bij K.B. van 11 januari 1958)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 maart 1959 tot 14 april 1965
  • buitengewoon hoogleraar kennis van de internationale organisaties, in het bijzonder in verband met de landbouw en voedselpolitiek, Rijksuniversiteit Groningen, van 28 februari 1961 tot 1 oktober 1963 (benoemd in november 1960)
  • lid Provinciale Staten van Friesland, van 6 juni 1962 tot 25 september 1962
  • fractievoorzitter PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 25 september 1962 tot 14 april 1965
  • minister van Financiën en viceminister-president, van 14 april 1965 tot 22 november 1966
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 23 februari 1967 tot 17 juli 1979
  • voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 december 1972 tot 17 juli 1979
  • lid Europees Parlement, van 17 juli 1979 tot 22 november 1979

partijpolitieke functies

  • lid bestuur PvdA gewest Friesland
  • lid fractiebestuur PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, tot 1957
  • lid bestuur scholingsinstituut PvdA, van maart 1961 tot mei 1965
  • fractievoorzitter PvdA Provinciale Staten van Friesland, van 3 juli 1962 tot 25 september 1962
  • politiek leider PvdA, van 25 september 1962 tot 13 september 1966
  • lid werkgroep PvdA inzake herziening van het parlementaire stelsel, van 1966 tot april 1967
  • vicefractievoorzitter PvdA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 22 februari 1967 tot 11 maart 1969
  • voorzitter PvdA, van 7 maart 1969 tot 1 mei 1971 (op 4 februari 1971 werd Van der Louw als zijn opvolger gekozen)
  • vicevoorzitter PvdA, van 1 mei 1971 tot 13 september 1973
  • voorzitter curatorium WBS (Wiardi Beckman Stichting), tot 22 november 1979
  • lid redactie tijdschrift "Socialisme en Democratie"

lijsttrekkerschap etc.
  • lijstaanvoerder PvdA Tweede Kamerverkiezingen 1959 (kieskringen Groningen, Leeuwarden en Assen), van 3 januari 1959 tot 12 maart 1959
  • lijstaanvoerder PvdA Tweede Kamerverkiezingen 1963 (kieskringen Arnhem, Nijmegen, Leeuwarden, Zwolle, Groningen en Assen), van 8 februari 1963 tot 15 mei 1963
  • lijsttrekker PvdA Europese Verkiezingen 1979

nevenfuncties

  • penningmeester Federaesje fan Fryske Studinteforienings, vanaf 1937
  • medewerker illegale blad "Je Maintiendrai" in Friesland
  • lid Nationaal Comité in Friesland (tijdens Duitse bezetting)
  • voorzitter voorlopig bestuur NVB (Nederlandse Volksbeweging) in Friesland, vanaf juli 1945
  • lid hoofdbestuur NVB (Nederlandse Volksbeweging), vanaf 1945
  • lid commissie Bodem-egalisatiefonds, vanaf 1948
  • lid Raad van Toezicht en Advies Staatsdrukkerij- en Uitgeverij
  • voorzitter Vereniging van Landbouwboekhoudbureaus, tot januari 1958
  • lid Emigratieraad, tot januari 1958
  • lid Zuiderzeeraad, vanaf 1955
  • lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en West-Europese Unie, van 1955 tot 1963
  • lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, van januari 1957 tot januari 1958
  • voorzitter Stichting "Leeuwarder Courant", tot januari 1958
  • voorzitter Stichting "De Friese Koerier", tot januari 1958
  • voorzitter curatorium wetenschappelijk bureau van het NVV, van oktober 1959 tot oktober 1962
  • voorzitter bestuur Stichting Fryske Akademy te Leeuwarden, van 1 september 1961 tot april 1965
  • voorzitter Stichting "Je Maintiendrai Friesland", omstreeks september 1963 tot 22 november 1979
  • lid bestuur Friese Maatschappij van Landbouw
  • voorzitter bestuur Friese Maatschappij van Landbouw
  • lid bestuur "Sportclub Cambuur", van juli 1964 tot april 1965
  • lid bestuur "Sportclub Cambuur", van augustus 1967 tot 22 november 1979
  • lid Raad van Commissarissen N.V. Friese Pers, van januari 1970 tot 22 november 1979
  • lid Raadgevende Vergadering van de Raad van Europa en West-Europese Unie, van mei 1971 tot 1973
  • lid Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad, omstreeks 1974 en nog in 1977
  • voorzitter curatorium internationaal perscentrum "Nieuwspoort" (als Kamervoorzitter)
  • voorzitter ABAL (Stichting Afzetbevordering van Artikelen uit Ontwikkelingslanden)
  • lid Raad van Commissarissen Coöperatieve Zuivelbank te Leeuwarden

afgeleide functies, presidia etc.
  • voorzitter begrotingscommissie voor Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 14 oktober 1952 tot 17 september 1953
  • voorzitter Commissie van Voorbereiding voor de ontwerp-Landbouwwet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van juli 1955 tot maart 1957
  • voorzitter vaste commissie voor de Rijksuitgaven (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 16 november 1956 tot 12 januari 1958
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1962 tot april 1965
  • voorzitter vaste commissie voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 3 oktober 1962 tot 14 april 1965
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Nota betreffende beleid inzake Grondwet en Kieswet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 november 1968 tot 7 december 1972
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsontwerp Goedkeuring Verdrag van Luxemburg inzake bijdrage aan de E.G. (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 22 oktober 1970 tot december 1970
  • lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 11 mei 1971 tot 7 december 1972
  • eerste ondervoorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 7 december 1972
  • voorzitter bijzondere commissie inzake de wetsvoorstellen tot Grondwetsherziening (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 29 juni 1971 tot december 1972
  • voorzitter vaste commissie voor de Rijksuitgaven (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 29 september 1971 tot 7 december 1972
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel wijziging Landbouwwet, Financiële-Verhoudingswet 1960 en de Provinciewet (financiering Europese landbouwpolitiek) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 16 januari 1972 tot 7 december 1972
  • voorzitter Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 december 1972 tot 17 juli 1979
  • voorzitter commissie voor de Werkwijze (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 december 1972 tot 17 juli 1979
  • voorzitter werkgroep Bewerktuiging Individuele Kamerleden (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van oktober 1973 tot september 1974
  • voorzitter bijzondere commissie voor de initiatiefwetsvoorstellen inzake abortus (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 25 februari 1975 tot augustus 1976
  • voorzitter bijzondere commissie voor de zaak-Aantjes (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 november 1978 tot 17 juli 1979
  • lid Presidium (Europees Parlement), van 17 juli 1979 tot 22 november 1979

erefuncties, comités van aanbeveling etc.
  • erevoorzitter Vereniging van Landbouwboekhoudbureaus in Nederland
  • erelid Club van Actieve Niet-Rokers

opleiding

voortgezet onderwijs
  • u.l.o. te Oosterwolde (Frl.)
  • Rijks Hogere Burgerschool te Assen

hoger beroepsonderwijs
  • opleiding onbereden artillerie (luchtdoelgeschut), School voor Reserve-Officieren

academische studie
  • Nederlandse landbouw, Rijks Landbouw-Hoogeschool te Wageningen, van 1934 tot 30 september 1940

promotie
  • landbouwwetenschappen, Landbouwhogeschool te Wageningen, 14 april 1948

activiteiten

als parlementariër
  • Was tot 1958 en in de periode 1959-1963 landbouwwoordvoerder van de PvdA-Tweede Kamerfractie. Was van 1956 tot en met 1962 tevens woordvoerder financiën.
  • Interpelleerde op 24 september 1947 minister Mansholt over ongerustheid in landbouwkringen over slechte bedrijfsresultaten
  • Een door hem in maart 1962 ingediend initiatiefwetsvoorstel inzake verlenging van de Wet vervreemding landbouwgronden, werd in juli van dat jaar door de Tweede Kamer verworpen. (6.656)
  • Vroeg op 23 oktober 1962 aan minister-president De Quay welk standpunt de Nederlandse regering innam tegenover de actie van NAVO-bondgenoot de Verenigde Staten tegen Cuba. President Kennedy had eerder die dag een verklaring afgeled over een blokkade van Cuba om de aanvoer van Sovjet-kernraketten naar Cuba te verhinderen.
  • Interpelleerde op 9 april 1963 minister Visser over de beschikkingsmacht over kernwapens binnen de NAVO
  • Diende in 1964 een initiatiefwetsvoorstel in om onroerend goed onder de werking van de Prijzenwet te brengen. Dit voorstel werd in 1965 ingetrokken. (7.586)
  • Vroeg op 1 maart 1965, in een op verzoek van de PvdA-fractie belegde Kamervergadering, minister-president Marijnen om opheldering over de ontstane kabinetscrisis. Marijnen weigerde op grond van zijn demissionaire status deel te nemen aan dit debat en deed er het zwijgen toe.
  • Hield zich vanaf 1967 vooral bezig met financiële aangelegenheden. Was in de jaren 1970, 1971 en 1972 namens zijn fractie woordvoerder bij de algemene financiële beschouwingen.
  • Diende in 1969 samen met Den Uyl een initiatiefwetsvoorstel in tot wijziging van de Successiewet (verhoging heffing bij erfenis). Dit voorstel verviel in 1986, zonder te zijn behandeld. (10.470)
  • Diende in 1970 samen met zijn fractiegenoot Huub Franssen een initiatiefwetsvoorstel in om de kapitaalmarkt toegankelijker te maken voor lagere overheden. Dit voorstel werd in 1979 door de Tweede Kamer verworpen. (10.679)
  • Bewerkstelligde in 1976 als Kamervoorzitter dat er jaarlijks een lijst met nevenfuncties van Kamerleden zou worden gepubliceerd
  • Stelde in 1978 schriftelijke vragen aan staatssecretaris Smit-Kroes over het mogelijk vervangen van de naam Schiphol door een 'uitheemse' naam

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1946 tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wetsvoorstel over tijdelijke benoeming van een regeringscommissaris in de gemeente Opsterland stemde. De gemeenteraad van Opsterland weigerde terugkeer van een 'gestaakte' burgemeester. Beel wilde hem eervol ontslaan, na eerst de staking te hebben opgeheven.
  • Behoorde in 1949 tot de zes leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel inzake de grenscorrecties met Duitsland stemden
  • Stemde in 1952 als enige tegen een wetsvoorstel tot grondwetsherziening (eerste lezing) tot handhaving van de minimumleeftijd voor het lidmaatschap van de Eerste Kamer
  • Behoorde in 1963 tot de 19 leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel goedkeuring van het 'Generalbereinigungs-verdrag' met Duitsland stemden
  • Behoorde in 1972 tot de acht leden van zijn fractie die tegen de motie-Voogd over het niet vrijlaten van de 'Drie van Breda' stemden
  • Behoorde in 1976 tot de zes leden van zijn fractie die vóór het initiatiefwetsvoorstel-Van der Sanden over het verhogen van de kiesdrempel stemden
  • In 1976 stemden hij en Franssen als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel inzake het verlenen van actief kiesrecht aan Nederlanders in het buitenland in Nederlandse openbare dienst

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Voerde in 1958 vanwege de belangen van de visserij als minister het woord bij de behandeling van de ontwerp-Deltawet
  • Bracht in 1958 de Nota structuurbeleid landbouw uit. Door verhoging van de productiviteit in de landbouw en vergroting van de concurrentiekracht moet de noodzaak voor inkomensondersteuning worden verminderd. Er komt meer aandacht voor landbouwonderwijs, technologisch onderzoek en bedrijfseconomische voorlichting. Overwogen wordt minimumeisen te gaan stellen aan de bedrijfsgrootte. Vanwege de afnemende exportmogelijkheden wordt productiestijging in de melkveehouderij afgeremd. (5.178)
  • In het kabinet-Cals was hij als minister van Financiën verantwoordelijk voor een expansief overheidsbeleid, waarbij onder meer extra middelen werden voorzien voor cultuur, welzijn, onderwijs, landbouw, woningbouw en wegen. Vanwege financiële tegenvallers en een lichte recessie was in 1966 beperking daarvan noodzakelijk. Desondanks werd voor 1967 een extra stijging van de uitgaven met f 2 miljard voorzien. Ter dekking werden onder meer verhoging van de vermogens- en vennootschapsbelasting en van accijnzen op minder noodzakelijke goederen (tabak, alcoholische dranken) voorgesteld. Zijn plannen tot afschaffing van de tijdelijke vrijstelling van omzetbelasting op schoenreparaties en textiel stuitten in 1966 op veel verzet en moesten worden teruggenomen.
  • Kwam in 1966 met een voorstel om het inkomen van de Kroon te verhogen. Na kritiek hierop werd het voor nader advies teruggezonden aan de Raad van State.
  • Benoemde in september 1966 prof.dr. J. Zijlstra tot president van De Nederlandsche Bank. Het besluit hiertoe werd in november 1966 ingetrokken, vanwege de benoeming van Zijlstra tot minister.

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1958 samen met minister Samkalden een nieuwe Pachtwet (Stb. 37) in het Staatsblad. Deze vervangt het Pachtbesluit 1941. De wet bepaalt dat een pachtovereenkomst ter goedkeuring moet worden overlegd aan de Grondkamer, die onderzoekt of de prijs in redelijke verhouding staat tot de bedrijfsuitkomsten. De duur van de pacht is twaalf jaar bij een hoeve en zes jaar bij land. Verlenging met zes jaar is mogelijk. Pachters krijgen een voorkeursrecht bij overgang van eigendom. Eventuele rechtsgeschillen worden voorgelegd aan de pachtkamer. Het wetsvoorstel was in 1955 ingediend door de ministers Donker en Mansholt. Laatstgenoemde had ook een belangrijk aandeel in de succesvolle verdediging van het voorstel in de Tweede Kamer in 1957. (3.884)
  • Bracht in 1958 samen met minister Samkalden een wijziging van de Wet vervreemding van de landbouwgronden in het Staatsblad (Stb. 599). Deze wijziging beoogde het per 1 januari 1959 vervallen van deze wet, die versnippering van landbouwgronden moest tegengaan, te vervangen door een onbepaalde werkingsduur. Door aanvaarding van een amendement-Biewenga werd echter bepaald dat de wet maar tot 1 januari 1964 van kracht zou blijven. Sprak niet het onaanvaardbaar uit over dit amendement, hoewel het tegen de afspraken in het regeerakkoord inging. Na aanvaarding van het amendement verklaarde Burger dat de PvdA-fractie zich niet meer aan het akkoord gebonden achtte. (4.973)
  • Bracht in 1966 samen met minister Den Uyl een wet (Stb. 271) tot stand waarbij de staatsmijnen werden omgezet in een N.V.
  • Bracht in 1966 samen met de ministers Smallenbroek en Suurhoff de Wet Uitkeringen Wegen (Stb. 367) tot stand. Hiermee werd de financiering geregeld van de aanleg en het onderhoud van secundaire en tertiaire wegen en van niet-planwegwegen door provincies en gemeenten. Er kwam een verdeelsleutel op grond waarvan de provincies een bedrag uitgekeerd kregen. Het wetsvoorstel was in 1961 ingediend door de ministers Korthals, Toxopeus en Zijlstra. (6.294)

wetenswaardigheden

algemeen
  • Werd in 1962 lid van Provinciale Staten, maar bedankte toen hij fractievoorzitter werd in de Tweede Kamer
  • Werd in de zomer van 1966 als kandidaat-lijsttrekker van de PvdA vervangen door Den Uyl
  • Ernstige kritiek op het door hem namens het kabinet verdedigde financiële beleid en aanneming van de motie-Schmelzer leidde in oktober 1966 tot een kabinetscrisis.
  • Non-actief tussen juli 1967 en september 1968; uitgeschakeld ten gevolge van een ernstig auto-ongeluk nabij Buitenpost. Revalideerde in Leersum.
  • Betitelde in 1968 het ten val brengen van het kabinet-Cals in de 'Nacht van Schmelzer', waarin hij als minister van Financiën de begroting 1967 had verdedigd, als 'moord met voorbedachte rade'.
  • Was in april 1971 in het alternatieve kabinet-Den Uyl/Van Mierlo/Aarden minister van Onderwijs en Wetenschappen
  • Leidde van 18 tot 25 augustus 1972 een parlementaire delegatie naar de Volksrepubliek China
  • Trok tijdens de verkiezingscampagne in 1972 wandelend en fietsend door het land van Retranchement (Zeeuws-Vlaanderen) naar Nieuweschans (Oost-Groningen)
  • Stond als Kamervoorzitter bekend als de "schoolmeester", hetgeen echter niet als een louter negatieve bijnaam moet worden beschouwd. Kwam op voor de rechten van de Tweede Kamer, onder andere ten aanzien van het in acht nemen van termijnen bij beantwoording van kamervragen. Voorstander van betere bewerktuiging en ondersteuning van Tweede Kamerleden.
  • Hield een pleidooi voor duidelijker taalgebruik in de troonrede en voor regels ten aanzien van nevenfuncties en gedragingen van politici
  • In december 1976 werd verondersteld dat hij onder het pseudoniem Ed Reveil de auteur was van een artikel in NRC Handelsblad, waarin minister Van Agt werd gemaand af te treden vanwege de Menten-affaire. Hijzelf ontkende het auteurschap en na enige tijd bleek dat achter het pseudoniem de schrijfster Riet Dieckman schuilging, een vriendin van hem. Hij had het artikel wel bij NRC bezorgd.

uit de privésfeer
  • Overleed ten gevolge van een door een spookrijder veroorzaakte frontale botsing op de E10 bij Mechelen (B.). Hij zat achterin de door een Deense chauffeur bestuurde auto.
  • Op 26 november 1979 werd in de Grote Kerk van Leeuwarden een herdenkingsbijeenkomst ter zijner nagedachtenis gehouden
  • Joop den Uyl stelde in 1980 de Anne Vondelingprijs in voor politieke journalistiek
  • Op 2 maart 1982 werd in de Kleine Kerkstraat in Leeuwarden een door Jentsje Popma vervaardigd standbeeld van hem onthuld
  • Zijn echtgenote was raadslid in Leeuwarden
  • In het Biografisch Woordenboek van Nederland staat ten onrechte vermeld dat hij lange tijd deel uit maakte van de Provinciale Staten van Friesland. Hij is verwisseld met zijn vader.
  • Zijn vader was boer, wethouder van Ooststellingwerf en lid van Provinciale Staten van Friesland

anekdotes en citaten
  • Zijn opvolger als fractievoorzitter, Nederhorst, trof in Vondelings bureauladen alleen het postpapier van de voetbalclub Cambuur aan.
  • Hij trad soms als 'schoolmeester' van de Kamer op. Toen in 1976 bij de plenaire behandeling van een wetsvoorstel over het gevangeniswezen nog eens circa 75 feitelijke vragen waren gesteld, vroeg hij of niet beter de commissie van Justitie nog eens bijeen was geroepen 'om ervoor te zorgen dat deze behandeling een andere inhoud kreeg'.

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Leeuwarden, Harlingersingel 13, omstreeks 1949 (nog in 1971)
  • Leeuwarden, Europaplein 12g, omstreeks 1972 tot 1976
  • Leeuwarden, Nijlansdijk 73-426, omstreeks 1977 tot 1979

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 22 december 1958
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 5 december 1966
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 17 augustus 1974
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 juni 1979 (bij afscheid als Kamervoorzitter)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid Wagenings Studenten Corps
  • lid VDJO (Vrijzinnig-Democratische Jongeren-Organisatie) (voor 1940)
  • lid NVB (Nederlandse Volksbeweging), vanaf 22 mei 1945

hobby's
  • sport (m.n. voetbal)
  • wandelen en fietsen
  • poëzie

militaire dienst
  • waarnemend batterijofficier, luchtdoelgeschut bij de vliegvelden Bergen en Schiphol, 1940

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Bedrijfsvergelijking in de landbouw. Een economisch-statistische studie" (dissertatie, 1948)
  • "Nasmaak en voorproef. Een handvol ervaringen en ideeën" (Amsterdam, 1968)
  • "Tweede Kamer: Lam of leeuw?" (Amsterdam, 1976)
  • "Schijn des kwaads. Bespiegelingen over gedragsregels voor politici" ('s-Gravenhage, 1978)

literatuur/documentatie
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
  • M. Berkel, "Vondeling: 'Ja, ik vind mijzelf de beste'", in: Haagse Post, 17 februari 1979
  • Leeuwarder Courant, 22 en 27 november 1979
  • A.A. van der Louw, "Every inch a good loser. In Memoriam Anne Vondeling.", in: Haagse Post, 1 december 1979
  • J. Bosmans, "Vondeling, Anne (1916-1979)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel II, 588

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Leeuwarden, 21 januari 1941 (huwelijk ontbonden 19 januari 1978)

echtgeno(o)t(e)/partner
Mr. A.A. van 't Hof, Antonia Agnes (Tonia)

kinderen
2 zoons en 1 dochter

vader
A. Vondeling, Adam

geboorteplaats en/of -datum
Appelscha (gem. Ooststellingwerf), 17 oktober 1891

moeder
L. van der Schoot, Lamkje

geboorteplaats en/of -datum
Oldeberkoop (gem. Ooststellingwerf), 30 september 1894

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.