Drs. W.J. (Wim) Deetman

foto Drs. W.J. (Wim) Deetmanvergrootglas Vooraanstaande in Den Haag geboren politicus van CHU-huize. Begon zijn loopbaan bij een protestants-christelijke onderwijsorganisatie. Werd al na vier jaar de CDA-onderwijswoordvoerder in de Tweede Kamer te zijn geweest staatssecretaris van voortgezet onderwijs. Minister van Onderwijs en Wetenschappen in de kabinetten-Lubbers. Had daar de lastige taak omvangrijke bezuinigingen door te voeren en kwam zwaar onder vuur te liggen van studenten en leerkrachten. Bracht de Wet op de studiefinanciering tot stand, waarvan de uitvoering aanvankelijk veel problemen kende. Werd na dit ministerschap 'beloond' met het voorzitterschap van de Tweede Kamer. Van 1996 tot 2008 burgemeester van Den Haag. Krachtige, pragmatische bestuurder en taai onderhandelaar, die uitstekend zijn stad wist te promoten. Is nu staatsraad.

CDA
in de periode 1978-heden: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, staatssecretaris, minister, lid Raad van State, burgemeester van 's-Gravenhage

voornamen (roepnaam)

Willem Joost (Wim)

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 3 april 1945

levensbeschouwing
Protestants

partij/stroming

partij(en)
  • CHU (Christelijk-Historische Unie), van 1963 tot 11 oktober 1980 
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980 

hoofdfuncties en beroepen

  • medewerker VBPCO (Vereniging Besturenraad Protestants-Christelijk Onderwijs in Nederland), van 1968 tot 1972 
  • directeur afdeling v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-opleidingsonderwijs, VBPCO, van 1972 tot 1 februari 1978 
  • lid gemeenteraad van Gouda, van 3 september 1974 tot juni 1981 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 januari 1978 tot 11 september 1981 
  • staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen (belast met voortgezet onderwijs), van 11 september 1981 tot 29 mei 1982 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 4 november 1982 
  • minister van Onderwijs en Wetenschappen, van 29 mei 1982 tot 14 september 1989 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 juni 1986 tot 14 juli 1986 
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 september 1989 tot 1 december 1996 
  • voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 september 1989 tot 1 december 1996 
  • burgemeester van 's-Gravenhage, van 1 december 1996 tot 1 januari 2008 
  • lid Raad van State, vanaf 1 januari 2008 

takenpakket (bewindspersoon)
  • Was als staatssecretaris belast met aangelegenheden op het terrein van 1. het directoraat-generaal voor het Voortgezet Onderwijs; 2. de directie Scholing i.o.; 3. het Plan van Scholen ingevolge de Wet op het voortgezet onderwijs; 4. het bouwbeleid van het ministerie; 5. automatisering; met dien verstande dat niet tot zijn taak werden gerekend: a. de coördinatie van het beleid met betrekking tot achterstandsgroepen, b. de coördinatie van het beleid met betrekking tot de volwasseneneducatie, c. de eerste verantwoordelijkheid voor het beleid met betrekking tot het geïntegeerd voortgezet onderwijs. 

partijpolitieke functies

overzicht
  • voorzitter geschillencommissie CDA 

vorige
  • voorzitter CHU Kamerkring Leiden 
  • vicevoorzitter CDA-verband Kamerkring Leiden 
  • fractievoorzitter CDA gemeenteraad van Gouda 
  • voorzitter commissie onderwijs, CDA-fractie Tweede Kamer der Staten-Generaal 
  • tweede vicefractievoorzitter CDA Tweede Kamer der Staten-Generaal, van september 1982 tot 4 november 1982 
  • lid redactie CDA-weekblad "Cdactueel" 
  • lid Commissie Programma van Uitgangspunten CDA (Commissie-Steenkamp), van 1991 tot 15 april 1992 
  • lid commissie doorlichten functioneren van de CDA-Tweede Kamerfractie, van september 1995 tot december 1995 
  • voorzitter CDA-adviescommissie 'gekozen burgemeester', 2003 

lijsttrekkerschap etc.
  • In 1986 nummer 5 op de CDA-kandidatenlijst bij de Tweede Kamerverkiezingen 
  • In 1989 nummer 4 op de CDA-kandidatenlijst bij de Tweede Kamerverkiezingen 

nevenfuncties

huidige
  • lid Raad van Advies "Burgland Vastgoed" B.V. te Stolwijk 
  • voorzitter curatorium Mr. Gonsalves-nationale innovatieprijs voor de rechtshandhaving 
  • voorzitter Joint Consultive Committee to discuss administrative issues, European Patent Organisation 
  • lid bestuur Stichting Postacademische Medische cursussen in Indonesië 
  • lid InnovatieNetwerk groene ruimte en agrocluster, vanaf 1 april 2008 
  • voorzitter Commissie AedesCode, vanaf juli 2008 
  • voorzitter adviescommissie bevolkingskrimp Limburg, vanaf november 2009 
  • voorzitter Raad van Toezicht Stichting "Huis voor democratie en rechtsstaat" (ProDemos), vanaf september 2010 
  • voorzitter CIO (Commissie Interkerkelijk Contact met de overheid) 
  • voorzitter Stichting Beroepsopleiding Gemeentejuristen 
  • voorzitter Visitatiecommissie Afrika Museum, Museum "Paleis Het Loo" en Geldmuseum 
  • lid Foundation Board IHE Delft en UNESCO-IHE (postgraduate education and capacity building in water, environment and infrastructure) 
  • voorzitter Raad van Toezicht Museum Meermanno 
  • lid Raad van Toezicht Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans 
  • lid Raad van Toezicht Hersenen en Cognitie (NWO) 
  • lid Raad van Toezicht Stichting Lezen en Schrijven 
  • voorzitter Raad van Toezicht Stichting Bronovo-Nebo 
  • lid Raad van Toezicht van de Hotelschool Den Haag 
  • voorzitter Commissie nevenfuncties van de gemeenteraad Den Haag 
  • voorzitter Stichting Kloosterkerk 
  • lid expertskring van Loosdrecht 
  • voorzitter curatorium Master of Strategic Urban Studies (NSOB en Nicis) 
  • voorziter Gebaarlezing 

vorige
  • lid Intergemeentelijk Overlegorgaan Midden-Holland (als gemeenteraadslid van Gouda) 
  • secretaris Stichting "Fonds Goudse Glazen" 
  • lid bestuur Stichting "Fonds Goudse Glazen" 
  • voorzitter Risicofonds Sociale Voorzieningen Bijzonder Onderwijs 
  • adviseur VBPCO (Vereniging Besturenraad Protestants-Christelijk onderwijs in Nederland) 
  • lid bestuur bedrijfsvereniging voor de gezondheid, geestelijke en maatschappelijke belangen 
  • lid bestuur scholengemeenschap voor dag- en avondonderwijs te 's-Gravenhage 
  • lid redactie tijdschrift "Bestuursforum" 
  • lid Raad voor de Zaken van Overheid en Samenleving van de Nederlandse Hervormde kerk 
  • vicevoorzitter HBO-raad, tot 1 februari 1978 
  • voorzitter Christelijk Pedagogisch Studiecentrum 
  • voorzitter bestuur Stichting ICS (Informatie- en Adviescentrum schoolaccommodaties), vanaf 31 augustus 1990 (nog in maart 1995) 
  • lid Raad van Advies "Max Geldensstichting voor maatschappelijke vernieuwing" 
  • voorzitter curatorium Internationaal Perscentrum "Nieuwspoort" 
  • lid Raad van Toezicht Carnegiestichting 
  • lid werkgroep Europese Beweging Nederland inzake Europese Integratie voor het openbaar bestuur en de rechtsprekende organen in Nederland 
  • lid Haags Overlegplatform 
  • lid Raad van Toezicht "Bleuland Ziekenhuis" te Gouda (onbetaald) 
  • lid bestuur ETI (Economisch Technologisch Instituut) 
  • jurylid "Alcuin-Award 1991" van EPA (European Parents Association) (onbetaald) 
  • lid bestuur Vereniging "Thorbecke" 
  • lid bestuur Stichting "Chronisch Zieke Kinderen en Jongeren" te Zwolle (onbetaald) 
  • lid bestuur Stichting tot Bevordering van het Diaconessenhuis "De Wijk" te Gouda (onbetaald) 
  • lid bestuur CPG (Centrum voor Parlementaire Geschiedenis), Katholieke Universiteit Nijmegen (onbetaald) 
  • voorzitter Jury Prijs voor de Dagbladjournalistiek 
  • lid Raad van Advies "Partners in Research" van M&I/partners (betaald) 
  • lid bestuur Vereniging "Bartiméus" 
  • voorzitter Jury Erasmus Universiteit Perspoort Prijs 
  • voorzitter Nederlandse delegatie naar de CVSE-Assemblée in Budapest, augustus 1992 
  • voorzitter NSOB (Nederlandse School van Openbaar Bestuur), vanaf maart 1993 (nog in maart 1995) 
  • lid Raad van Commissarissen "HOBEON Groep" B.V. 
  • voorzitter Nederlandse delegatie naar de CVSE-Assemblée in Helsinki, augustus 1993 
  • voorzitter NUFFIC (Nederlandse organisatie voor internationale samenwerking van het hoger onderwijs), vanaf september 1993 (nog in mrt. 1995) 
  • lid Raad van Toezicht Groene Hart Ziekenhuis te Gouda 
  • voorzitter Zorggebruikersvereniging binnen de Stichting Philadelphiavoorzieningen 
  • voorzitter Externe Adviesraad Rijksuniversiteit Utrecht 
  • lid Forum Nederland-Indonesië 
  • lid bestuur Stichting Papefonds 
  • lid Nederlands Helsinki Comité 
  • voorzitter Burgemeester Kolfschotenfonds 
  • lid commissie veiligheid VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) 
  • voorzitter Stuurgroep Westlandse Zoom 
  • voorzitter Stadsgewest Haaglanden 
  • auditor Stichting fundatie van de vrijvrouwe van Renswoude te 's-Gravenhage 
  • voorzitter Raad van Toezicht Rijksuniversiteit Groningen, van 1 mei 1997 tot 2007 
  • lid jury Anne Vondelingprijs 1998 
  • voorzitter Stichting "De Christelijke Pers", vanaf 1 januari 1998 
  • voorzitter Teleac (Stichting Televisie-Academie), vanaf oktober 1997 
  • voorzitter Electronic Highway Platform, van juni 1999 tot 2006 
  • lid Commissie 'ICT en de stad', vanaf maart 2000 
  • voorzitter jury Ineke Haas-Bergerprijs 
  • voorzitter VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), van juni 2000 tot 1 januari 2008 
  • lid Eenmalige Adviescommissie ICT en Overheid, vanaf 31 januari 2001 
  • voorzitter kenniscentrum Grote Steden, vanaf 1 maart 2001 
  • vicevoorzitter Eurocities (samenwerkingsverband van 115 grote steden in Europa), vanaf december 2002 
  • lid werkgroep 'breedband', ministerie van Economische Zaken, vanaf februari 2004 
  • lid Raad Volksgezondheid en Zorg, vanaf 1 mei 2004 
  • voorzitter Commissie evaluatie modernisering rechterlijke macht, van augustus 2004 tot december 2006 
  • voorzitter Nationaal Platform Personenschade, tot 2008 
  • voorzitter Stichting KCE (Kwaliteitscentrum Examinering), tot 1 maart 2008 
  • vicevoorzitter Raad van Europese Gemeenten en Regio's, van januari 2005 tot januari 2008 
  • lid Programmacommissie Zuidvleugel Randstad "Pieken in de delta", vanaf december 2007 
  • voorzitter AKO-literatuurprijs 2008 
  • lid Raad van Advies BING (Bureau Integriteit Nederlandse Gemeenten) 
  • lid bestuur "The JPP Foundation (Japan Prizewinner Programme") 
  • voorzitter Raad van Toezicht BMM (BioMedical Materials program), tot 1 juli 2011 
  • voorzitter onderzoekscommissie budgetoverschrijding bouw Friese politiebureaus, vanaf oktober 2008 
  • voorzitter Nederlandse Onderzoeksschool voor de Bestuurskunde, vanaf januari 2009 
  • lid onderzoekscommissie politie-optreden rellen strandfeest Hoek van Holland, 2009 
  • voorzitter Commissie-Rotterdam-Zuid en Den Helder en visitatiecommissie Wijkenaanpak, (Wonen, Wijken en Integratie) 
  • voorzitter commissie aanpak onderzoek naar seksueel misbruik in voormalige RK-internaten, van maart 2010 tot 7 mei 2010 (in opdracht van de Nederlandse Bisschoppenconferentie) 
  • voorzitter commissie onderzoek naar seksueel misbruik in voormalige RK-internaten, van mei 2010 tot 11 maart 2013 

afgeleide functies, presidia etc.
  • ondervoorzitter bijzondere commissie voor de Nota Studiefinanciering (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 5 april 1978 tot 11 september 1981 
  • ondervoorzitter bijzondere commissie voor de wetsvoorstellen inzake zwangerschapsafbreking (abortus provocatus) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 februari 1979 tot oktober 1980 
  • voorzitter Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 14 september 1989 tot 1 december 1996 
  • voorzitter commissie voor de Werkwijze (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 14 september 1989 tot 1 december 1996 
  • voorzitter bijzondere commissie voor Vraagpunten Staatkundige, Bestuurlijke en Staatsrechtelijke Vernieuwing (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 6 februari 1990 tot 1993 

erefuncties, comité's van aanbeveling etc.
lid Comité van Aanbeveling Historisch Documenatiecentrum voor het Nederlands Protestanisme, Vrije Universiteit te Amsterdam, omstreeks januari 1990 en nog in maart 1991 (onbetaald)

opleiding

lager onderwijs
  • Prot.Chr. lagere "Comeniusschool", Kempstraat te 's-Gravenhage, vanaf 1951 

voortgezet onderwijs
  • gymnasium-b, Christelijk College "de Populier" te 's-Gravenhage 

academische studie
  • politicologie, Vrije Universiteit te Amsterdam, tot 1968 (cum laude) 

activiteiten

als parlementariër
  • Was onderwijswoordvoerder van de CDA-Tweede Kamerfractie. Was tevens woordvoerder bij de behandeling van de wetsvoorstellen inzake abortus in 1980. 
  • Tijdens zijn voorzitterschap werd (28 april 1992) de nieuwbouw van de Tweede Kamer in gebruik genomen en kwam een wijziging van het Reglement van Orde tot stand, waarbij nieuwe vormen van overleg werden ingevoerd (wetgevingsoverleg, algemeen overleg en nota-overleg); de procedure voor schriftelijke voorbereiding van de behandeling van wetsvoorstellen werd bekort. 

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Bracht in juli 1982 de Nota Herziening van de Onderwijssalarisstructuur (HOS-nota) uit. Herziening van het systeem wordt nodig geacht vanwege de (vermoedelijk) te hoge bezoldiging in vergelijking met andere groepen (semi)overheidspersoneel, vanwege de noodzaak tot bezuinigingen en het gegeven dat de begroting van O&W voor 83 procent uit personele kosten bestaat. Uitgangspunten voor het nieuwe systeem zijn eenvoud, samenhang, inzichtelijkheid, beheersbaarheid, uitvoerbaarheid en de mogelijkheid tot flexibele aansluiting bij de organieke onderwijskundige doelstellingen. Er wordt zoveel mogelijk aansluiting gezicht bij het bezoldigingssysteem dat geldt voor het overheidspersoneel. In het nieuwe/gesaneerde onderwijssalarissysteem moeten de kosten per arbeidsplaats niet onnodig hoog zijn; de kosten per arbeidsplaats worden verlaagd. Koppelingen met bepaalde ambtelijke functies vormen geen uitgangspunt meer. De verworven rechten van zittend personeel worden bij de invoering van een nieuw systeem niet als onaantastbaar beschouwd. (17.497) 
  • Bracht in oktober 1982 de Nota taakverdeling en concentratie hoger onderwijs uit. Daarin werd voor de periode 1983-1987 een bezuiniging van f 258 miljoen aangekondigd. Instellingen van hoger onderwijs kregen de opdracht een plan op te stellen over welke studierichtingen bij welke instellingen moesten worden opgeheven. Hiertoe riepen zij de Taakverdelingscommissie in het leven. (17.649) 
  • Bezuinigde als minister in de kabinetten-Lubbers I en II sterk op de uitgaven voor Onderwijs en Wetenschappen (in 1983 bijvoorbeeld bijna f 1,2 miljard). Voerde per 1 januari 1983 een extra korting van 1,85% op de onderwijssalarissen door en verhoogde de leerlingenschalen. 
  • Bracht in 1983 de Nota volwasseneneducatie uit. Volwasseneneducatie moet vooral gericht zijn mensen uit een andere cultuur, mensen met een educatieve achterstand en vrouwen. Vooral taal- en rekenvaardigheid moet daarbij aandacht krijgen, en daarnaast sociale vaardigheden (samenwerken, plannen, (be)oordelen en initiatief nemen). Ingegaan wordt onder meer op educatief verlof en scholing met behoud van uitkering. (18.042) 
  • Bracht in 1983 de Nota Schaalvergroting, taakverdeling en concentratie in het hoger beroepsonderwijs uit. Naast bezuinigingen wordt een grotere vrijheid voor instellingen om gelden te besteden aangekondigd. Er komt ruimte voor experimenten en voor tweede-fase-opleidingen. Door de HBO-raad zal een proces van fusies worden voorbereid. (18.049) 
  • Bracht in 1984 de Nota 'Hoofdlijnen van een nieuw stelsel van studiefinanciering' uit (18.441) 
  • Verlaagde in 1985 de aanvangssalarissen van leraren 
  • Diende in 1987 samen met staatssecretaris Ginjaar-Maas een wetsvoorstel over invoering van de basisvorming in het voortgezet onderwijs en over vaststelling van eindtermen in het basisonderwijs in 
  • Bracht in 1987 de Nota Hoger onderwijs, autonomie en kwaliteit (HOAK-nota) uit, waarin onder meer een gelimiteerd inschrijvingsrecht van in totaal zes jaar voor het gehele hoger onderwijs wordt aangekondigd (19.253) 
  • Schafte in februari 1988 de aanvullende studiebeurs af en verhoogde het collegegeld 
  • Trachtte in 1989 tevergeefs een OV-jaarkaart voor studenten in te voeren 

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1981 als staatssecretaris de Wet basisbepalingen omtrent de medezeggenschap in het kleuter-, lager- en voortgezet onderwijs (Stb. 778) tot stand. Op grond van die wet moeten scholen een medezeggenschapsraad instellen, waarin ouders, personeel en leerlingen vertegenwoordigd zijn, en een medezeggenschapsreglement opstellen. Dat reglement moet iedere vijf jaar worden herzien om in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen. Scholen krijgen grote vrijheid bij de wijze waarop ze de medezeggenschap vormgeven, bijv. ten aanzien van het aantal te benoemen buitenleden. Het wetsvoorstel was in 1981 ingediend door minister Pais. (16.606) 
  • Bracht in 1982 een wet waardoor het onderscheid tussen gymnasium alfa en beta en tussen atheneum alfa en beta kwam te vervallen in het Staatsblad (Stb. 196). Leerlingen krijgen hierdoor meer vrijheid bij het samenstellen van hun vakkenpakket. Het wetsvoorstel was ingediend en in de Tweede Kamer verdedigd door staatssecretaris De Jong. (16.535) 
  • Bracht in 1982 de Wet invoering van het middelbaar dienstverlenings- en gezondheidszorgonderwijs (MDGO) (Stb. 579) tot stand. De wet geeft het middelbaar huishoud- en nijverheidsonderwijs en het middelbaar sociaal-pedagogisch onderwijs een bredere onderwijsdoelstelling en brengt deze onder in een nieuwe onderwijsvorm. (16.719) 
  • Bracht in 1982 een wijziging (Stb. 589) van de Wet op het voortgezet onderwijs tot stand, houdende regeling en invoering van de opleidingsscholen voor leraren basisonderwijs. Vanwege de invoering van het basisonderwijs per 1 augustus 1985 komt er een afzonderlijke lerarenopleiding (PABO), die de opleiding voor kleuterleidsters en de pedagogische academie vervangt. (16.795) 
  • Bracht in 1983 een wijziging (Stb. van de Wet op het wetenschappelijk onderwijs en van de Collegewet hoger beroepsonderwijs tot stand, waardoor het collegegeld vanaf 1983/1984 verhoogd en het tevens mogelijk werd het collegegeld jaarlijks bij AMvB aan te passen aan de ontwikkeling van lonen en prijzen. (17.791) 
  • Bracht in 1984 de Wet op de Open Universiteit (Stb. 573) tot stand, die het onderwijs aan deze instelling regelt. Via de Open Universiteit ontstaat voor iedereen boven de 18 jaar (zonder dat een specifieke vooropleiding vereist is) de mogelijkheid om een universitaire (deel)studie te volgen. De wet regelt de onderwijskundige vormgeving, het organisatorische kader en de financiering, medezeggenschap en toezicht, en titulatuur. (18.227) 
  • Bracht in 1984 een wet (Stb. 692) tot invoering van een arbeidsmarktcriterium in de Machtigingswet inschrijving studenten tot stand. (18.163) 
  • Bracht in 1985 de Wet op het hoger-beroepsonderwijs (Stb. 80) tot stand, die gefaseerd een wettelijk stelsel in het leven roept voor het hogerberoepsonderwijs en de Open Universiteit. De wet treedt via een in 1986 tot stand gekomen aparte wet inwerking. Het wetsvoorstel was in 1981 ingediend door minister Pais. (16.803) 
  • Bracht in 1985 samen met minister Braks een nieuwe Wet op het wetenschappelijk onderwijs (stb. 562) tot stand, waarin onder andere de bepalingen uit de Wet universitaire bestuurshervorming zijn overgenomen. Het wetsvoorstel was in 1981 ingediend door minister Pais. (16.802) 
  • Bracht in 1985 de TNO-wet (Stb. 762) tot stand. Deze moderniseert de bestuursstructuur van de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek TNO uit 1930. Er komt een raad van bestuur, een raad van toezicht en een raad voor het defensie-onderzoek. (18.393) 
  • Bracht in 1986 de Wet horizontale doorstroming HBO-WO (Stb. 232) tot stand. Deze wet regelde dat in het studiejaar 1985/86 (vooruitlopend op de Wet HBO) het goed doorlopen van de propedeuse-fase in het HBO toegang gaf tot het propedeuse examen in het WO. (19.050) 
  • Bracht in 1986 de Lesgeldwet voor boven 17-jarigen (Stb. 250) tot stand, waarbij lesgeld werd ingevoerd voor 17-jarigen in het voortgezet onderwijs. De wet werd in 1987 vervangen door een nieuwe Les- en cursusgeldwet. (19.123) 
  • Bracht in 1986 samen met staatssecretaris Van Leijenhorst een wet (Stb. 257) tot stand tot wijzigingen in het bekostigingsstelsel voor het basisonderwijs. Hiermee worden de voorstellen van werkgroep-Londo doorgevoerd. Er wordt niet meer uitgegaan van de werkelijke uitgaven van scholen in voorgaande jaren, maar van noodzakelijke kosten (de normatieve onderwijskosten). Het financiële beheer van scholen moet daardoor worden verbeterd en de kosten voor het basisonderwijs beter beheersbaar worden. Het Londo-stelsel wordt met terugwerkende kracht per 1 augustus 1985 ingevoerd. (19.054) 
  • Bracht in 1986 de Wet op de studiefinanciering (Stb. 252) tot stand. Deze regelt de studiefinanciering voor studerenden die volledig onderwijs volgen. Er komt voor studerenden tussen de 18 en 30 jaar een basisbeurs die verschillend is voor thuiswonenden en voor uitwonenden. Daarnaast kan een aanvullende beurs in de vorm van een rentedragende lening worden verleend, die verschilt per onderwijsvorm. De bijdragen van ouders worden in mindering gebracht op de aanvullende financiering. Inkomen van een studerende of van diens partner wordt gedeeltelijk in mindering gebracht. De rentedragende lening moet worden terugbetaald, waarbij een aanloop- en een aflosfase worden onderscheiden. (19.125) 
  • Bracht in 1986 de Wet op de Onderwijsverzorging (Stb. 635) tot stand, die schoolbegeleidingsdiensten, landelijke pedagogische centra, het Centraal Instituut Toetsontwikkeling (CITO) en de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) een uniforme wettelijke basis geeft (18.770) 
  • Bracht in 1987 de Les- en cursusgeldwet (Stb. 343) tot stand. Deze wet breidt de plicht tot betaling van les- of cursusgeld in het voortgezet, speciaal onderwijs en speciaal voortgezet onderwijs uit tot de groep 16- tot 18 jarigen, vervangt de Lesgeldwet voor boven 17-jarigen, en trekt de School- en cursusgeldwet 1972 in. (19.879) 
  • Bracht in 1987 een wet (Stb. 355) inzake maatregelen betreffende groei en krimp van de universiteiten en academische ziekenhuizen in de periode 1987-1991 tot stand (19.876) 
  • Bracht in 1987 de Wet de op Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek (Stb. 369) tot stand. Er komt een nieuwe wettelijke basis voor het Zuiver-Wetenschappelijk Onderzoek. Uitgangspunt van de wet is het scheppen van goede voorwaarden voor toekomstige ontwikkeling van het wetenschappelijk onderzoek, waardoor slagvaardig kan worden ingespeeld op technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Het werkterrein van de organisatie (NWO) wordt uitgebreid tot toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek. Het topbestuur van de NWO wordt verder geprofessionaliseerd. (19.031) 
  • Bracht in 1988 de Wet DOP (doorstroming onderwijspersoneel) (Stb. 283) tot stand. Door deze wet moet worden gestimuleerd dat onderwijspersoneel eerder kan uittreden, waardoor een betere doorstroming ontstaat en de gemiddelde leeftijd van het onderwijspersoneel wordt verlaagd. Daardoor kan vergrijzing worden tegengegaan en kunnen de personeelskosten worden verminderd. (21.101) 
  • Bracht in 1988 de Harmonisatiewet collegegelden en inschrijvingsduur (Stb. 334) tot stand, waardoor de maximale inschrijvingsduur voor zowel het wetenschappelijk onderwijs en hogerberoepsonderwijs zes jaar wordt en ook in het hbo collegegeld wordt ingevoerd. Door verhoging van de eigen bijdragen van studenten en beperking van het beroep dat op studiefinanciering wordt gedaan, moet het beslag op de rijksmiddelen voor het hoger onderwijs worden beperkt. Na zes jaar blijft er een recht op inschrijving, maar dan met een hogere eigenbijdrage. (20.469) 

wetenswaardigheden

algemeen
  • Behoorde op 19 augustus 1981 tot de twaalf fractieleden die - tegen het advies van fractievoorzitter Van Agt - vóór het onderhandelingsresultaat tussen de fractievoorzitters van CDA, PvdA en D66 stemden 
  • Leidde in 1982 werkgroep B (immateriële beleidspunten) tijdens formatie-onderhandelingen CDA/VVD 
  • Was in 1983 'voorzitter' van een CDA-denktank over de toekomst van de partij, waaraan onder anderen Elco Brinkman, Hans Hillen, René van der Linden, Willemien van Montfrans en Jef Pleumeekers deelnamen 
  • Wist zijn Harmonisatiewet collegegelden en inschrijvingsduur slechts na grote politieke druk door de Eerste Kamer te loodsen. De invoering van de wet werd aanvankelijk met succes door studentenorganisaties bij de rechter aangevochten. 
  • Kreeg in 1987 veel kritiek vanwege de vele uitvoeringsproblemen bij de invoering van de Wet Studiefinanciering, met name door fouten bij de automatisering, communicatie en logistiek. Op 17 december 1987 verwierp de Tweede Kamer door Lankhorst en door Vermeend en Nuis ingediende moties van afkeuring. De fracties van PvdA, D66, PPR en PSP stemden vóór. 
  • Kreeg te maken met name in 1988 te maken met studentenacties, waarbij hij ook zelf fysiek slachtoffer werd 
  • Werd in 1989 met 75 stemmen tot Tweede Kamervoorzitter gekozen; zijn voorganger Dolman kreeg 68 stemmen 
  • Maakte zich als burgemeester van Den Haag sterk voor het op de kaart zetten van zijn stad als centrum voor internationaal recht, hetgeen leidde tot vestiging van het Internationaal Gerechtshof en van diverse tribunalen in Den Haag. Tijdens zijn burgemeesterschap werd het grondgebied van Den Haag uitgebreid door - omstreden - grenscorrecties, waarbij nieuwbouwwijken in buurgemeenten overgingen naar Den Haag. Er kwam echter geen stadsprovincie Haaglanden. Tijdens zijn burgemeesterschap vroegen de tramtunnel in de binnenstad en de komst van Randstadrail, die beide met veel problemen gepaard gingen, de nodige aandacht. 

anekdotes en citaten
  • Sprak op 9 april 1992 de 'oude' vergaderzaal van de Tweede Kamer toe, toen daarin voor het laatst werd vergaderd. Hij zei toen onder meer: "Daarom, oude zaal: je was twee eeuwen lang het toneel van onze Nederlandse democratie en ook daar zijn wij voor één keer trots op en een beetje dankbaar voor. Oude zaal, wij moeten oppassen, niet sentimenteel te worden. Wij verheugen ons ook op het gebruik van je opvolger, honderd meter verderop, maar we zullen je missen." 

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Onze Deet" (koosnaam als burgemeester)

woonplaats
's-Gravenhage

ridderorden
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 20 november 1989 
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 28 november 1996 (bij afscheid als Tweede Kamervoorzitter) 
  • Officier in de Orde van Oranje-Nassau, 1 december 2006 (t.g.v. 10-jarig jubileum als burgemeester) 

overige onderscheidingen en prijzen
Jakoba van Beierenprijs 1988 (van de Stichting VVV Woudrichem)

publicaties/bronnen

redevoeringen
  • Thorbeckelezing 2001: "Heeft onze parlementaire democratie toekomst?" 
  • Hofstadlezing, 12 februari 2004 

literatuur/documentatie
  • T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988) 
  • Toof Brader en Marja Vuijsje, "Haagse portretten. Tweede-Kamerleden, ministers, staatssecretarissen" (1995) 
  • S. Akkerman, "Een doener, geen denker", Leidsche Courant, 27 augustus 1988 
  • A.J.J. in 't Groen e.a. (samenst.), "Deetmans missie", (Zoetermeer, 1989) (de bundel bestaat voornamelijk uit interviews) 
  • Ruud van Heese en Bart Zuidervaart, "Niet langer zeven dagen per week sjouwen", Trouw, 12 november 2007 

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd

echtgeno(o)t(e)/partner
G.T. Dijkstra, Grietje Trientje

kinderen
1 dochter en 1 zoon

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.