Dr. D. (Dick) Dolman

foto Dr. D. (Dick) Dolmanvergrootglas Tien jaar de alom gewaardeerde Tweede Kamervoorzitter. Na een ambtelijke loopbaan in 1970 PvdA-Tweede Kamerlid. Aanvankelijk volksgezondheidsspecialist, maar vanaf 1973 financieel woordvoerder. Volgde in 1979 Vondeling op als Kamervoorzitter. Werd geprezen vanwege de strenge maar rechtvaardige wijze waarop hij voorzat. Enkele malen herkozen, hoewel de PvdA niet steeds de grootste fractie was. Zette zich in voor verbetering van de werkwijze van de Kamer en voor versterking van haar positie. Taalpurist en liefhebber van dichtkunst, die over verfijnde humor beschikt. Was na zijn Kamervoorzitterschap vijftien jaar lid van de Raad van State.

PvdA
in de periode 1970-2005: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, lid Raad van State

voornaam (roepnaam)

Dirk (Dick)

personalia

geboorteplaats en -datum
Empe (gem. Brummen, Gld.), 2 juli 1935

levensbeschouwing
geen godsdienst (later)

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 1954

partij waarop werd gestemd
GroenLinks (enkele keren, in de periode-Kok/Melkert)

hoofdfuncties en beroepen

  • ambtenaar Preventiefonds, ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid, van 1963 tot 1966
  • plaatsvervangend hoofd directie Algemene Economische Politiek, ministerie van Economische Zaken, van 1 maart 1966 tot mei 1970
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 mei 1970 tot 1 juli 1990
  • voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 juli 1979 tot 14 september 1989
  • lid Raad van State, van 1 juli 1990 tot 1 november 2003 (benoemd bij K.B. van 14 mei 1990)
  • staatsraad in buitengewone dienst, Raad van State, van 1 november 2003 tot 1 augustus 2005

nevenfuncties

afgeleide functies, presidia etc.
  • ondervoorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel begeleiding spaarloon op het terrein van belasting- en premieheffing (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 8 juni 1972 tot november 1972
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel wijziging Landbouwwet, Financiële Verhoudingswet 1960 en de Provinciewet (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 1 februari 1973 tot maart 1973
  • voorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 19 juni 1973 tot 24 januari 1978
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Nota over het te voeren beleid inzake collectieve voorzieningen en de werkgelegenheid (1%-operatie) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 10 juni 1976 tot 28 oktober 1976
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel vervanging van kinderaftrek van de loon- en inkomstenbelasting door verhoging van de kinderbijslag (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 oktober 1976 tot 17 juli 1979
  • lid Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 9 juni 1977 tot 17 juli 1979 (vierde ondervoorzitter)
  • voorzitter vaste commissie voor Volksgezondheid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 24 januari 1978 tot 17 juli 1979
  • voorzitter bijzondere commissie voor het wetsvoorstel over de Vermogensaanwasdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 13 april 1978 tot 17 juli 1979
  • voorzitter bijzondere commissie voor de Nota Bestek'81 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 juni 1978 tot juli 1979
  • voorzitter Presidium (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 17 juli 1979 tot 14 september 1989
  • voorzitter Commissie voor de Werkwijze (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 augustus 1979 tot 14 september 1989
  • voorzitter bijzondere commissie voor de zaak-Aantjes (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 28 augustus 1979 tot 19 september 1979
  • voorzitter bijzondere commissie OOW (Onderzoek Organisatie en Werkwijze van de Kamer) (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 7 maart 1985 tot juni 1986
  • lid afdeling Geschillen van Bestuur (Raad van State)
  • lid afdeling Economische Zaken (Raad van State)
  • lid afdeling Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (Raad van State)

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich tot 1979 in de Tweede Kamer vooral bezig met volksgezondheid, financiën (belastingen) en economische zaken (consumentenbeleid). Was vanaf 1973 financieel-woordvoerder en voerde in de jaren 1973-1978 het woord bij de algemene financiële beschouwingen.
  • Diende in 1972 samen met zijn fractiegenoot Theo van Lier een initiatiefwetsvoorstel in over de heffing van belasting van degenen die alleen van een uitkering ingevolge de AWW leven. Dit wetsvoorstel werd door de Tweede Kamer verworpen. (12.099)
  • Interpelleerde op 15 maart 1978 minister Andriessen over de relatie tussen de aangekondigde belastingverlichting en het rapport-Hofstra
  • Tijdens zijn voorzitterschap kwam, in 1980, een wijziging van het Reglement van Orde tot stand, waarbij de zogenaamde UCV's (Uitgebreide Commissie Vergadering) werden ingesteld
  • Leidde in 1985/1986 een Kamercommissie die werd ingesteld na behandeling van het rapport van de RSV-enquêtecommissie en die onderzoek deed naar de organisatie en werkwijze van de Tweede Kamer. Aanbevolen werd onder meer contacten tussen de Kamer en ambtenaren en externe adviesorganen te intensiveren, de staf van de commissie voor de Rijksuitgaven te versterken, verbetering van het begrotingsonderzoek, oprichting van een bureau wetgeving en instelling van een vaste staf, onder leiding van een griffier, bij alle commissies. (19.336)

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1970 tot de minderheid van zijn fractie die vóór (verworpen) moties-Van der Spek stemde over volkenrechtelijke erkenning van de DDR en erkenning van de Democratische Republiek Vietnam (Noord-Vietnam)
  • In 1970 stemden hij en Van den Doel als enigen tegen het wetsontwerp Herziening van het financieel statuut voor het Koninklijk Huis, omdat hij de voorgestelde uitkeringen te hoog vond en het mythologische beeld van het koningshuis daarmee werd bevestigd
  • Behoorde in 1972 tot de acht leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis stemden
  • Behoorde in 1976 tot de zes leden van zijn fractie die voor het initiatiefwetsvoorstel-Van der Sanden over het verhogen van de kiesdrempel stemden
  • In 1980 stemden hij en Epema-Brugman en Voogd als enigen van hun fractie vóór een wetsvoorstel tot verhoging van de alcoholaccijns

wetenswaardigheden

woonplaats
Amsterdam

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1982
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 23 november 1989

overige onderscheidingen en prijzen
Jacoba van Beierenprijs, 15 november 1990

hobby's
  • schaken
  • voetballen (was keeper in Tweede Kamerelftal)

militaire dienst
  • dienstplichtig militair, van 1959 tot 1961

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Subsidies en Gezondheidszorg" (dissertatie, 1964)
  • "Van de stoel af gezien" (1985)
  • "Politiek samenspel. Biografische notities" (2012)
  • artikelen in tijdschriften

literatuur/documentatie
  • H. Visser, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1983)
  • T. van Rijckevorsel en H. Enkelaar, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1988)
  • Robert Giebels, "'Zo strikt zijn we niet met stof'. Dick Dolman gaat met tegenzin weg bij Raad van State" in: NRC Handelsblad, 29 juni 2005

uitgebreide versie

uitgebreide versie
Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met een redactioneel profiel, beroepen, partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding, wetenswaardigheden etc. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft. reageer

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.