Kamerleden in opspraak

De Nederlandse landelijke politiek kent betrekkelijk weinig spraakmakende integriteitskwesties. Toch kwamen er wel Kamerleden in opspraak. Vaak ging het daarbij om (vermeende) vermenging van politieke en zakelijke belangen, maar ook schending van geheimhouding, het in aanraking komen met justitie of een opgerakeld verleden.

Deze affaires leidden meestal tot het aftreden van een Kamerlid en soms tot non-activiteit. Een enkele keer werd een Kamerlid zelfs tot een gevangenisstraf veroordeeld. Er zijn echter ook Kamerleden die een affaire 'overleefden' en die geheel werden gerehabiliteerd.

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Recente affaires

In onderstaand overzicht zijn voorbeelden van affaires opgenomen tijdens de huidige Kamerperiode. Neem contact op met de redactie van PDC voor een volledig overzicht sinds 1945.

 

Wie

Wanneer

Waarover

Gevolg

Khadija Arib

2022

mogelijk grensoverschrijdend gedrag jegens medewerkers in haar rol als Kamervoorzitter in de periode 2016-2021

extern onderzoek en vertrek

Pepijn van Houwelingen (FVD)

2022

tweeten van een gefabriceerde foto waarin zogenaamd een vlag met swastika gehesen werd door ministers Kuipers en Helder

aangifte door twee ministers wegens belediging/smaad/laster

Thierry Baudet (FVD)

2022

niet vermelden van twee nevenfuncties in het register

berisping door de Tweede Kamer

Nilüfer Gündogan (Volt)

2022

meldingen van grensoverschrijdend gedrag

extern onderzoek, uit de fractie gezet

Gijs van Dijk (PvdA)

2022

berichten over ongewenst gedrag in de privésfeer

vertrek

Sidney Smeets (D66)

2021

berichten over grensoverschrijdend gedrag

vertrek

Ook voor 1950 kwam het enkele keren voor dat Kamerleden moesten aftreden. In de tijd van het districtenstelsel werden met name Limburgse en Brabantse kandidaten er nog wel eens van beschuldigd dat zij kiezers hadden 'omgekocht'. Meestal ging het daarbij overigens om het aanbieden van 'vrij' drinken. Het bekendste geval was het Eerste Kamerlid Lodewijk Pincoffs, die in 1879 betrokken was bij fraude.

Een veroordeling door de rechtbank van Den Haag wegens fraude was in 1916 reden voor het liberale Tweede Kamerlid W. Dolk om ontslag te nemen. Het Tweede Kamerlid en uitgever W.H. de Buisonjé verliet in 1921 de politiek, toen hij betrokken was geraakt bij mislukte speculaties. Ook hij vertrok naar het buitenland en werd bij terugkeer (in 1925) gearresteerd. In 1922 kreeg de liberaal J. Gerritzen een plaats op de kandidatenlijst van de Liberalen, omdat een onderneming dat als voorwaarde had gesteld voor een gift aan de verkiezingscampagne van 25.000 gulden. Dat werd echter pas veel later onthuld.

2.

Affaires die niet tot vertrek leidden

In onderstaand overzicht zijn voorbeelden van affaires opgenomen die niet tot vertrek leidden. Neem contact op met de redactie van PDC voor een volledig overzicht sinds 1945.

 

Wie

Waarover

Gevolg

Paul Tang (PvdA)

schenden embargo

woordvoerderschap tijdelijk ontnomen

Cor Eberhard (LPF)

vermeende veroordeling diefstal en verduistering

tijdelijk non-actief; later gerehabiliteerd

Frits Bolkestein (VVD)

mogelijke belangenverstrengeling door nevenfunctie

opschorten nevenfunctie

3.

Tot gevangenisstraf veroordeeld

Er zijn niet veel (actieve) politici tot een gevangenisstraf veroordeeld. Deels ging het om socialistische en communistische Kamerleden, die de wet overtraden bij politieke activiteiten. Enkele (oud-)Kamerleden maakten zich schuldig aan economische delicten.


Meer over


Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over personen uit het biografisch archief, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v of zittingsduur? De redactie van PDC kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.