Partijvoorzitters ARP

De bekendste ARP-voorzitter was Abraham Kuyper , die deze partij in 1879 had opgericht. Kuyper was voorzitter van 1879-1905 en van 1907-1920. Andere partijvoorzitters waren Hendrik Colijn en Jan de Koning . Hans de Boer was voorzitter toen de ARP in 1980 opging in het CDA .

Partijvoorzitters die ook minister of staatssecretaris zijn geweest

H.A. (Hans) de Boer

Vooraanstaand christendemocratisch politicus en bestuurder. Nazaat van Urker vissers en afkomstig uit de christelijke middenstandsorganisatie. Was enige tijd wethouder in Velsen, voor hij als Tweede Kamerlid woordvoerder midden- en kleinbedrijf en welzijnswerk werd. Behoorde tot de linkervleugel van de ARP en het CDA en maakte tijdens het kabinet-Van Agt/Wiegel deel uit van de zogenoemde loyalisten . Bijbelvast atoompacifist. Sober man die een afkeer had van reclame. Aan het einde van zijn korte ministerschap van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk in het derde kabinet-Van Agt uitgeschakeld door hartklachten. Keerde daarna terug in de Kamer, maar werd na een half jaar burgemeester van Haarlemmermeer, wat hij "altijd had gewild". Trad niettemin binnen drie jaar af om secretaris-generaal van WVC te worden.

J. (Jan) de Koning

Pragmatisch ingestelde CDA-politicus met een grote politiek-bestuurlijke staat van dienst. Maakte carrière in de Christelijke landbouworganisatie en werd Kamerlid voor de ARP. In 1977 minister voor Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet-Van Agt I en daarna van Landbouw en Visserij in het kabinet-Van Agt II . Onder Lubbers als minister van Sociale Zaken de tweede man van het CDA. Zeer ingesteld op het zoeken naar compromissen en het 'haalbare'. Trad in de ministerraad vaak op als bemiddelaar. Voerde met zakelijke nuchterheid een stringent bezuinigingsbeleid in de sociale zekerheid. Hanteerde als stelregel: als het niet gaat zoals het moet, dan moet het maar zoals het gaat. Als minister voor Antilliaanse zaken was hij nauw betrokken bij de 'status aparte' van Aruba.

A. (Antoon) Veerman

Rustige, nauwgezette ARP- en CDA-politicus. Was een gewaardeerd parlementair journalist van Trouw en later rector van het Christelijk Lyceum in Delft. Begin jaren zestig en daarna vanaf 1967 woordvoerder onderwijs en binnenlandse zaken van de ARP-Tweede Kamerfractie. Stond links in de ARP en leidde die partij als voorzitter aan het einde van de roerige jaren zestig en begin jaren zeventig. Speelde in die functie in 1973 een belangrijke rol bij het vertrek van Biesheuvel uit de politiek. Zijn staatssecretarisschap van Onderwijs in het kabinet-Den Uyl moest hij vanwege zijn gezondheid voortijdig beëindigen, waarna hij terugkeerde naar de Tweede Kamer.

H. (Hendrik) Colijn

Antirevolutionair staatsman, die zijn loopbaan als officier in de binnenlanden van Indië begon. Korte tijd Tweede Kamerlid en als jong minister van Oorlog succesvol. Daarna directeur van een olieconcern. Zeer vermogend. In 1920 opvolger van Kuyper als leider van de ARP. Voerde in 1923-1926 als minister van Financiën een streng bezuinigingsbeleid. Tijdens de crisis van de jaren dertig minister-president. Predikte een beleid van aanpassing, waarbij salarissen en uitkeringen werden verlaagd. Hoffelijk in de omgang. Had ook internationaal goede contacten en gezag. Charismatisch spreker en krachtige persoonlijkheid, die zich het liefst met hoofdlijnen bezighield, maar zichzelf ook wel overschatte. Tamelijk opportunistisch en hard. Riep bij tegenstanders nogal wat weerstanden op. Reageerde soms impulsief, zoals in mei 1940 toen hij langdurige Duitse heerschappij leek te aanvaarden. Stierf in Duitse ballingschap.

A. (Abraham) Kuyper

'Abraham de geweldige'. De grote voorman en stichter van de Anti-Revolutionaire Partij, de partij van de 'kleine luyden'. Krachtig organisator en goed spreker. Stichtte tevens het dagblad De Standaard, de Vrije Universiteit en de Gereformeerde Kerk. Was predikant en werd in 1874 Tweede Kamerlid, maar verliet de Kamer al na drie jaar. Keerde in 1894 echter terug en werd voorzitter van de meer democratische antirevolutionairen. Leidde in 1901-1905 een coalitiekabinet , dat vooral in de herinnering bleef voortleven door de wijze waarop werd opgetreden tegen de Spoorwegstaking in 1903 en door de ontbinding van de Eerste Kamer in 1904. Werd daarom door liberalen en socialisten krachtig bestreden. Kwam in 1908 in conflict met Heemskerk en kwam in 1909 in opspraak door de zgn. lintjesaffaire , maar werd desondanks tot zijn dood door zijn achterban als de door God gegeven leider beschouwd.

Andere markante partijvoorzitters

J. (Jan) Schouten

Bijna veertig jaar lid van de Tweede Kamer voor de ARP en drieëntwintig jaar de zeer dominante fractie- en partijvoorzitter, wiens wil in de fractie wet was. Zoon van een haringvisser uit Maassluis die al op jonge leeftijd ging werken. Subliem product van de Gereformeerde Jongelingsvereniging en typische mannenbroeder. Autodidact. Was in Rotterdam enige tijd wethouder. Fractievoorzitter van de ARP in de Tweede Kamer vanaf de jaren dertig en opvolger van Colijn . Tijdens de bezetting moedig, karaktervast en onverzettelijk. Overleefde het beruchte kamp Mauthausen, maar zei in 1945 tegen Wilhelmina: ik ben niet veranderd. Ageerde met zijn krachtige, sonore stemgeluid tegen de Indië-politiek van de kabinetten-Beel en -Drees. Hield de ARP na de oorlog lange tijd in isolement. Verliet in 1956 de politiek en was nog drie jaar staatsraad.

Overzicht

fotonaam partijvoorzitteraanvang functieeinde functie
Afbeelding Boer, H.A. deH.A. (Hans) de Boer 1975-12-131980-10-10
Afbeelding Koning, Drs. J. deJ. (Jan) de Koning 1973-05-111975-12-13
Afbeelding Veerman, Dr.Mr. A.A. (Antoon) Veerman 1968-06-151973-05-11
Afbeelding Roosjen, Mr. A.B.A.B. (Anton) Roosjen 1968-02-101968-06-15
Afbeelding Berghuis, Dr. W.P.W.P. (Wiert) Berghuis 1956-04-231968-06-15
Afbeelding Roosjen, Mr. A.B.A.B. (Anton) Roosjen 1955-05-221956-04-23
Afbeelding Schouten, Dr. J.J. (Jan) Schouten 1945-05-001955-06-22
Afbeelding Colijn, Dr. H.H. (Hendrik) Colijn 1939-09-061941-04-01
Afbeelding Schouten, Dr. J.J. (Jan) Schouten 1933-06-061939-09-06
Afbeelding Colijn, Dr. H.H. (Hendrik) Colijn 1920-04-141933-05-26
Afbeelding Kuyper, Dr. A.A. (Abraham) Kuyper 1907-10-171920-03-31
Afbeelding Bavinck, Dr. H.H. (Herman) Bavinck 1905-04-001907-10-17
Afbeelding Kuyper, Dr. A.A. (Abraham) Kuyper 1879-04-031905-04-00

Meer over

Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over Kamerleden of bewindspersonen, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v, of per politieke partij? PDC, partner van het Montesquieu Instituut, kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op .

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.