H. (Henk) Gortzak

foto H. (Henk) Gortzak
Bron: Het Leven/Spaarnestad/HGvN

Amsterdamse timmerman, die vanaf 1946 één van de voornaamste communistische leiders was. Was tijdens de bezetting actief in het verzet. Voorzitter van de CPN-fracties in Tweede Kamer en gemeenteraad van Amsterdam. Als Kamerlid een fel debater, die het de Kamervoorzitter vaak lastig maakte. Verliet in 1958 na een conflict met Paul de Groot over de positie van de Eenheids Vakcentrale (EVC) samen met Wagenaar en twee anderen de communistische fractie en deed zonder succes mee aan de Kamerverkiezingen van 1959. Nadien lid van de PSP, voor welke partij hij - tot onvrede van de CPN - vanaf 1969 nog twee jaar Kamerlid was. Vader van Wouter Gortzak, het latere PvdA-Kamerlid.

CPN, groep-Gortzak (ex-CPN), PSP
in de periode 1948-1971: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornaam (roepnaam)

Hendricus (Henk)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 25 april 1908

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 31 maart 1989

3.

Partij/stroming

partij(en)
  • CPH (Communistische Partij Holland), van 1924 tot 1931 (tijdelijk geroyeerd, bleef officieus lid)
  • CPH (Communistische Partij Holland), vanaf 1934 (weer officieel lid na zijn aandeel in het Jordaan-oproer)
  • CPN (Communistische Partij van Nederland), tot 4 april 1958 (geroyeerd)
  • Brug-groep, van 15 april 1958 tot 1959
  • SWP (Socialistische Werkerspartij), van 12 juni 1959 tot 18 december 1965
  • PSP (Pacifistisch-Socialistische Partij), van 1965 tot november 1974

lid tussentijds gevormde fractie(s)
groep-Gortzak, van 15 april 1958 tot 20 maart 1959

4.

Hoofdfuncties/beroepen (6/23)

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 3 juni 1969 tot 10 mei 1971
  • beheerder van woningen, vanaf 1962
  • timmerman, van 1959 tot 1962
  • fractievoorzitter Groep-Gortzak, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 april 1958 tot 20 maart 1959
  • fractievoorzitter CPN Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 juli 1952 tot 15 april 1958
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 27 juli 1948 tot 20 maart 1959

gevangenschap/internering
  • krijgsgevangene te Stargard (Dld.), van mei 1940 tot juni 1940
  • gevangenschap strafgevangenis te Scheveningen, vanaf 11 juni 1944
  • gevangenschap interneringskamp te Vught, tot september 1944
  • gevangenschap concentratiekamp te Sachsenhausen, van september 1944 tot 23 april 1945

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/10)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties

  • medewerker VVSU (Vereniging Vrienden van de Sovjet-Unie), omstreeks 1931
  • lid bestuur EVC (Eeenheid Vakcentrale), van 1955 tot 1961

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activiteiten

als parlementariër (2/12)
  • Interpelleerde op 28 oktober 1970 staatssecretaris Van Veen over vermindering van de uitkering uit het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds in verband met de AOW-vakantietoeslag
  • Interpelleerde in 1970 minister Schut over richtlijnen inzake toepassing van de Woonruimtewet 1947

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

9.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/5)
  • Trad uit de PSP uit onvrede over radikalistische tendensen
  • Werd bij zijn terugkeer in de Tweede Kamer in 1969 vijandig bejegend door de CPN-fractie. Deze fractie verklaarde voor geen enkele door Gortzak ingediende motie te zullen stemmen.
  • Werd 3 april 1958 samen met Brandsen, Reuter en Wagenaar uit de CPN gezet na een conflict met in het bijzonder De Groot over de positie van de EVC (Eenheids Vakcentrale)

uit de privésfeer (3/6)
  • Zijn vader was steenzetter
  • medeoprichter Kommunistische Partei Deutschland
  • Was als onderduiker actief in het verzet

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Henk Defries" (schuilnaam tijdens verblijf in Moskou)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.