Parlementaire ondervraging kinderopvangtoeslag

Op 2 juli 2020 stelde de Tweede Kamer de tijdelijke parlementaire ondervragingscommissie in die onderzoek gaat doen naar de problemen bij de aanpak van vermeende fraude bij het uitkeren van toeslagen voor kinderopvang. Met deze mini-enquête wil de Kamer nagaan in hoeverre bewindspersonen betrokken waren bij de gekozen aanpak van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst. Ook wil de Kamer weten waarom het zo lang duurde voor de politieke leiding ingreep. Het lijkt erop dat de eerdere signalen dat burgers onterecht hard werden aangepakt niet zijn opgepakt door de betreffende bewindspersonen.

De aanleiding van het onderzoek was een motie ingediend door Bart Snels tijdens één in reeks debatten over het onterecht stopzetten van de kinderopvangtoeslag. De motie werd met algemene stemmen aangenomen.

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslagen wordt voorgezeten door Chris van Dam. De vehroren hebben plaatsgevonden in november 2020. Op 17 december 2020 presenteert de commissie haar eindrapport aan de Kamer.

1.

Onderzoeksvragen en werkwijze

De onderzoeksvragen luidden als volgt:

  • 1. 
    in hoeverre waren de bewindspersonen betrokken bij het opzetten van de fraudeaanpak bij kinderopvangtoeslagen?
  • 2. 
    in hoeverre waren de bewindspersonen op de hoogte van de fraudeaanpak en van signalen dat de gevolgen van die aanpak tot schrijnende situaties leidde?
  • 3. 
    hoe is door bewindspersonen en topambtenaren omgegaan met de keuze voor onderstaande werkwijzen?
    • a. 
      een 80/20 benadering waarmee het risico is genomen bonafide ouders aan te pakken die geen kans hadden onder de strenge aanpak uit te komen
    • b. 
      de opzet/schuld benadering waardoor er geen betalingsregeling mogelijk was
    • c. 
      de alles-of-niets benadering die leidde tot intrekking van de volledige toeslag voor een langere periode
  • 4. 
    waarom is niet eerder ingegrepen ondanks alarmerende signalen, en waarom heeft het zo lang geduurd voor er met getroffen ouders een regeling is getroffen?
  • 5. 
    welke lessen zijn er te trekken?

Onderzoek openbaar ministerie

In mei 2020 deden de staatssecretarissen van Financiën aangifte tegen de Belastingdienst op verdenking van knevelarij en discriminatie bij de aanpak van vermeende fraude bij kinderopvangtoeslagen. De commissie zal haar werkzaamheden met het OM afstemmen om te voorkomen dat het onderzoek van het OM hinder ondervind van het werk van de commissie.

Tijdpad

In juli heeft de commissie materiaal verzameld.

In september en oktober zijn de verhoren voorbereid. Van 16 t/m 26 november 2020 vonden de verhoren door de parlementaire ondervragingscommissie plaats.

Op 17 december biedt de commissie haar verslag met bevindingen aan de Tweede Kamer aan. Op basis daarvan kan de Kamer vervolgens het debat aangaan met de verantwoordelijke bewindspersonen.