Mr. E.E. (Eberhard) van der Laan

foto Mr. E.E. (Eberhard) van der Laanvergrootglas

PvdA-bestuurder en politicus uit het gezin van een maatschappelijk geëngageerde gereformeerde Rijnsburgse huisarts. Was enige tijd assistent van wethouder Jan Schaefer en werd in 1990 raadslid in Amsterdam. Vanaf 1984 was hij tevens advocaat. Leidde in 1994 de Amsterdamse PvdA naar een verkiezingsoverwinning, daar waar de PvdA in andere steden verloor en was in 2000 voorzitter van de landelijke programmacommissie. Volgde in 2008 Ella Vogelaar op als minister voor Wonen, Wijken en Integratie in het kabinet-Balkenende IV . Werd in juli 2010 burgemeester van de hoofdstad. Door een combinatie van strengheid en empathie en door zijn vermogen om groepen te verbinden spoedig een geliefd burgemeester. Zijn vroege overlijden in 2017 werd alom betreurd.

PvdA
in de periode 2008-2017: minister, burgemeester van Amsterdam

Voornamen (roepnaam)

Eberhard Edzard (Eberhard)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Leiden, 28 juni 1955

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 5 oktober 2017

levensbeschouwing
Gereformeerd (opgevoed)

Partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid)

Hoofdfuncties/beroepen

  • politiek assistent van wethouder Schaefer (enkele maanden; in de jaren '80)
  • advocaat, "Van Doorne, Sjollema Advocaten/Trenité Van Doorne Advocaten" te Amsterdam, van 1984 tot 1992
  • lid gemeenteraad van Amsterdam, van 1 mei 1990 tot 14 april 1998
  • advocaat, advocatenkantoor "Kennedy Van der Laan" te Amsterdam, van 1992 tot 14 november 2008 (medeoprichter)
  • minister zonder portefeuille, minister voor Wonen, Wijken en Integratie, van 14 november 2008 tot 23 februari 2010
  • burgemeester van Amsterdam, van 7 juli 2010 tot 5 oktober 2017

takenpakket (bewindspersoon)
  • programmaminister voor integratie en inburgering (inclusief 'ceremonie'), coördinatie integratie minderheden, antidiscriminatie, Grotestedenbeleid, wonen, huisvesting, huurbeleid/huurtoeslag, buurtbudgetten, bestrijden van lokale overlast en bevorderen buurtgerichte veiligheid

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Bracht in 2009 samen met zijn collega's Ter Horst, Hirsch Ballin en Rouvoet een brief uit over de aanpak van Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren. Naar aanleiding van incidenten wordt een aanpak aangekondigd van preventie, repressie en nazorg. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de aanpak, maar zij krijgen ondersteuning van het Rijk. In enkele gemeenten worden gezinsmanagers en straatcoaches ingezet om Marokkaans-Nederlandse ouders intensieve ondersteuning te geven bij het oplossen van problemen. (31.268 )
  • Bracht in 2009 samen met minister Hirsch Ballin en staatssecretaris Albayrak een brief uit over de aanpak van huwelijks- en gezinsmigratie. Bij het toelatingsbeleid zijn niet alleen toelatings- en inburgeringseisen van belang, maar moet ook worden gelet op waarborging van de vrije partnerkeuze en op het tegengaan van schijn- en dwangconstructies. Er komen maatregelen om huwelijken tegen te gaan die onder invloed van dwang gesloten worden en er komen verboden op het sluiten van een huwelijk met een persoon die de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt (kinderhuwelijk) en op het sluiten van een huwelijk met een persoon met wie bloedverwantschap in de derde of vierde graad bestaat (neef/nichthuwelijk). De mogelijkheden van erkenning van de rechtsgeldig van in het buitenland gesloten polygame huwelijken wordt verder ingeperkt. (32.175 )
  • Bereikte in december 2009 een akkoord met Europees Commissaris Kroes over investeringen door woningbouwcorporaties in wijken. Door een doorzichtiger systeem en door toespitsing op sociaal zwakkeren ziet ook de Europese Commissie de investeringen niet als ongeoorloofde staansteun.
  • Diende in 2009 een wetsvoorstel in over nieuwe regels voor de verdeling van woonruimte en de samenstelling van de woonruimtevoorraad (Huisvestingswet 20..). De wet werd in 2014 door minister Blok in het Staatsblad gebracht. (32.271 )
  • Kwam in 2009 samen met staatssecretaris Bijleveld met een Interbestuurlijk Actieplan Bevolkingsdaling. Rijk, provincies en gemeenten gaan de ongewenste gevolgen van bevolkingskrimp in sommige delen van het land aanpakken. Kern daarbij is dat krimpgemeenten met het vaststellen van regionale actieplannen onderlinge solidariteit tonen en verstandig inspelen op bevolkings- en huishoudensdaling. Het Rijk ondersteunt op woongebied de verbeteringen van de leefbaarheid met 31 miljoen euro en regelt ook op nationaal niveau solidariteit tussen groei- en krimpgebieden. Bij wijze van experiment krijgt een aantal gemeenten tijdelijk een hogere uitkering uit het Gemeentefonds. Bovendien wordt vanaf 2015 bij de verdeling van het geld voor stedelijke vernieuwing ook rekening gehouden met de economische slagkracht van gemeenten.

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 2008 een wet (Stb. 604) tot wijziging van de Wet inburgering in het Staatsblad. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om aan alle inburgeringsplichtigen een inburgeringsvoorziening aan te bieden. Het wordt verder mogelijk direct een cursus op een hoger niveau aan te bieden. Het wetsvoorstel was in 2007 ingediend en in 2008 in de Tweede Kamer verdedigd door minister Vogelaar. (31.318 )
  • Bracht in 2009 een wet (Stb. 539) tot wijziging van de Wet inburgering (vrijwillige inburgering, persoonlijk inburgeringsbudget en harmoniseren handhavingstermijnen) tot stand. Onderdelen van deze kwaliteitsverbetering zijn: één termijn voor nieuwkomers en oudkomers waarbinnen het inburgeringsexamen moet zijn behaald, bevordering van de inzet van een persoonsvolgend budget voor inburgeringsplichtigen en vrijwillige inburgeraars en het opnemen van de vrijwillige inburgering in de Wet inburgering. (31.791 )

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • In zijn studententijd was hij onder meer bloemenverkoper en vrachtwagenchauffeur
  • Legde op 18 september 2017 vanwege zijn gezondheidstoestand zijn taken als burgemeester neer
  • Zijn vader was huisarts en gemeenteraadslid in Rijnsburg (voor de ARP)

Publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • Hans Wansink, "Zo normaal mogelijk doen", interview, De Volkskrant, 28 februari 2009
  • Jos Verlaan en Oscar Vermeer, "Regisseur van verandering met heldere boodschap", NRC Handelsblad, 2 maart 2009
  • Joost Oranje, "'Het is nog veel mieser dan ik dacht'", NRC Weekblad, 6-12 februari 2010
  • Annde Groot en Rik Winkel, "De 'teflonburgemeester': alles glijdt van hem af", Het Financieele Dagblad, 25 juni 2010
  • Bas Blokker, "De burgemeester wil altijd winnen", NRC Weekend, 19-20 september 2015
  • Kemal Rijken, "Van der Laan. Biografie van een burgemeester" (2016)
  • Bas Blokker, "Kordaat, empatisch en af en toe driftig", NRC Handelsblad, 6 oktober 2017
  • Hanne Obbink, "Geen flauwekul! Alles voor de stad!", Trouw, 7 oktober 2017

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.