Partijvoorzitters PvdA

In oktober 2017 is Nelleke Vedelaar gekozen tot voorzitter van de PvdA . Na de historische verkiezingsnederlaag in maart 2017, besloot haar voorganger Hans Spekman in het najaar van dat jaar zijn functie neer te leggen. Spekman was eerder ruim vijf jaar Tweede Kamerlid en daarvoor vijf jaar wethouder in Utrecht.

De PvdA heeft in het verleden vele bekende voorzitters gehad, zoals André van der Louw , Anne Vondeling , Max van den Berg en Felix Rottenberg . Koos Vorrink was in 1946 de eerste PvdA-voorzitter. Hij was eerder al voorzitter van de SDAP geweest.

Partijvoorzitters die ook minister of staatssecretaris zijn geweest

E.M.J. (Lilianne) Ploumen

Lilianne Ploumen (1962) is sinds 23 maart 2017 lid van de Tweede Kamerfractie van de PvdA . Van 5 november 2012 tot 26 oktober 2017 was zij minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking in het kabinet-Rutte II . Zij was van 6 oktober 2007 tot 22 januari 2011 voorzitter van de PvdA. Daarvoor was mevrouw Ploumen onder meer werkzaam bij Plan International, Mama Cash en Cordaid. Bij laatstgenoemde organisatie was zij directeur in de periode 2004-2007. Bij de ledenraadpleging in 2007 over het partijvoorzitterschap versloeg zij Jan Pronk. In de Tweede Kamer is zij woordvoerster buitenlandse zaken en zorg (cure) en sinds juni 2018 is zij vicefractievoorzitter.

K.Y.I.J. (Karin) Adelmund

Strijdbare vakbondsbestuurder en PvdA-politica die zich er niet voor schaamde emoties te tonen in het debat. Rotterdamse, dochter van een bijstandsmoeder. Volgde na de mulo en de Sociale Academie een academische opleiding en ging toen bij de vakbond werken. Bij de FNV werd zij spoedig als voorzitter van de Vrouwenbond en later als vicevoorzitter een bekend actievoerster. In 1994 kwam zij als hoogste nieuweling op de PvdA-kandidatenlijst voor de Tweede Kamer en in de Kamer was zij fractiewoordvoerster sociale zekerheid. Combineerde anderhalf jaar het partijvoorzitterschap met het Kamerlidmaatschap en werd vervolgens staatssecretaris van Onderwijs in het kabinet-Kok II . Na haar terugkeer in de Tweede Kamer voorzitter van de commissie voor het integratiebeleid. Overleed op 56-jarige leeftijd.

A.A. (André) van der Louw

Overtuigd sociaaldemocraat, die in de jaren zestig de vernieuwingsbeweging in de PvdA leidde en daarna een populair burgemeester van Rotterdam werd. Zoon van een melkboer en actief in de socialistische jeugdbeweging en de VARA. Als voorman van Nieuw Links werd hij (vice)voorzitter van de PvdA. Voorstander van grotere invloed van partijleden en van heldere scheidslijnen in de politiek. Zijn benoeming tot burgemeester van Rotterdam was omstreden, maar hij verwierf snel de sympathie van zowel de 'gewone man' als van de ondernemers. In 1981 werd hij uit plichtsbesef minister in het tweede kabinet-Van Agt . Na een korte periode in de Tweede Kamer voorzitter van Rijnmond en - na de mislukte vorming van een Rijnmondprovincie - omroep- en sportbestuurder. Warme persoonlijkheid met onafscheidelijke pijp en snor, die idealisme en pragmatisme combineerde.

A. (Anne) Vondeling

PvdA-voorman, minister en Kamervoorzitter. Markante politicus uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Werd in 1946 als vrijzinnig-democraat op jonge leeftijd Tweede Kamerlid voor de PvdA en in 1958 minister van Landbouw. Volgde in 1962 Burger op als partijleider en werd een populair politicus. Verspeelde die populariteit echter grotendeels weer door zijn optreden als minister van Financiën in het kabinet-Cals . Keerde na zijn ministerschap terug in de Tweede Kamer en werd in 1972 Kamervoorzitter. Was een krachtig pleitbezorger voor een Tweede Kamer die volgens hem als 'leeuw' in plaats van als 'lam' moest optreden. Rechtlijnig, onafhankelijk en gerespecteerd Kamervoorzitter. Behendig politicus en scherpzinnig opmerker. Verongelukte - hij was inmiddels Europarlementariër - in 1979 in België.

J.G. (Ko) Suurhoff

Vooraanstaande sociaaldemocratisch politicus en vakbondbestuurder. Vertegenwoordiger van de (socialistische) vakbond in de PvdA-Tweede Kamerfractie. Typische selfmade man, die het in 1952 tot minister van Sociale Zaken bracht. Werd vooral bekend doordat hij de AOW tot stand bracht, maar tot zijn wetgevende prestaties behoren ook de Gezondheidswet en de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening. Ontwierp de Algemene Weduwen- en Wezenwet. Keerde in 1959 terug in het parlement en werd in 1960 partijvoorzitter. In 1965 minister van Verkeer en Waterstaat in het kabinet-Cals . Werd reeds toen tussentijds uitgeschakeld door ziekte, en overleed enkele maanden na de val van het kabinet. Uitstekend spreker, die helder ingewikkelde onderwerpen kon uitleggen, en gewaardeerd minister, die het debat niet uit de weg ging.

H. (Hein) Vos

Vooraanstaand sociaaldemocratisch politicus en ideoloog. Ontwierp in de jaren dertig samen met Tinbergen het Plan van de Arbeid, het alternatief van SDAP en NVV voor de bestrijding van de crisis. Werd in 1937 SDAP-Kamerlid en in 1945 minister van Handel en Nijverheid in kabinet-Schermerhorn/Drees . Kreeg echter weinig kans zijn ideeën voor socialisatie en ordening uit te voeren. Daarna minister van Verkeer in het kabinet-Beel I . In 1947 als enige minister tegenstander van gewapend ingrijpend in Indonesië. Vanaf 1948 directeur van de 'rode' verzekeringsmaatschappij en daarna senator en staatsraad. Was één van de tien begaafde kinderen uit een oorspronkelijk Drents 'rood' onderwijzersgezin. Na zijn studie elektrotechniek in Delft ontwikkelde hij zich tot een origineel macro-econoom. In zijn tijd één van de weinigen van wie bekend was dat hij homoseksueel was.

Andere markante partijvoorzitters

F. (Felix) Rottenberg

Intelligente, spreekvaardige en vrijgevochte Amsterdamse sociaaldemocraat, die al op jonge leeftijd actief was in de PvdA. Als voorzitter van de Jonge Socialisten lid van het partijbestuur ten tijde van Den Uyl. Bekleedde later functies op cultureel en journalistiek gebied en werd in 1992 samen met Ruud Vreeman voorzitter van de PvdA. Stuurde aan op partijvernieuwing, hetgeen onder meer leidde tot grote wijzigingen op de kandidatenlijst. Gooide regelmatig de knuppel in het hoenderhok en was voorstander van openlijke debatten. Een ziekte dwong hem zijn voorzitterschap neer te leggen. Keerde later terug in de journalistiek als programmamaker.

M.J. (Max) van den Berg

Spraakmakende partijvoorzitter van de PvdA in de jaren tachtig en in de periode 1999-2007 Europarlementariër en leider van de PvdA-delegatie in dat parlement. Werd in een 'rood nest' in Ammerstol geboren, maar groeide op in Twente. Na zijn studie sociologie wethouder van Groningen in een overwegend links college. Versloeg in 1979 de meer tot de gevestigde orde behorende Wim Meijer in de strijd om het partijvoorzitterschap en zette de polarisatiestrategie voort. Stapte in 1986 over naar de Novib waar hij algemeen secretaris en directeur werd. Van 1 september 2007 tot 1 april 2016 was hij Commissaris van de Koning(in) in Groningen.

C. (Ien) van den Heuvel-de Blank

Vooraanstaande 'Rooie Vrouw' en spraakmakende PvdA-voorzitter ten tijde van het kabinet-Den Uyl . Sprak altijd klare taal. Klom op in de Vrouwenbond van de PvdA en volgde in 1974 André van der Louw op als partijvoorzitter. Gold als exponent van de linkervleugel. In de Eerste Kamer woordvoerder buitenlandse zaken. Voerde in 1976 ook het woord bij het debat over het initiatiefvoorstel van PvdA en VVD over abortus. Eindigde haar politieke loopbaan als lid van het Europees Parlement.

E.A. (Evert) Vermeer

Voorman van de PvdA in de jaren vijftig. Volgde in 1955 Vorrink op als partijvoorzitter. In de oorlog actief in de illegaliteit. Was als Tweede Kamerlid een strijdbaar woordvoerder op het gebied van de defensie. Uitstekend spreker die als Kamerlid zo zorgvuldig formuleerde, dat de stenografen niets hoefden te schaven aan zijn stenogrammen. Overleed betrekkelijk jong. De PvdA eerde hem in een stichting die zich met de problematiek van de Derde Wereld bezighield.

J.J. (Koos) Vorrink

Charismatische sociaaldemocratische voorman in het interbellum en in de eerste naoorlogse jaren. Aanvankelijk onderwijzer. Leidde met veel bezieling de socialistische jeugdbeweging AJC en was voorzitter van de SDAP en na de oorlog van de PvdA. Was actief in het verzet, onder andere bij 'Het Parool'. In 1945-1946 regeringscommissaris voor het toezicht op politieke delinkwenten. Fel anticommunistisch en daarom ook onderwerp van een communistische lastercampagne. In de Tweede Kamer defensiewoordvoerder van de PvdA. Goed organisator, maar met een autoritaire stijl.

Overzicht

fotonaam voorzitteraanvang functieeinde functie
Afbeelding Vedelaar, Drs.N.N. (Nelleke) Vedelaar 2017-10-06
Afbeelding Spekman, J.L.J.L. (Hans) Spekman 2012-01-222017-10-07
Afbeelding Ploumen, Drs. E.M.J.E.M.J. (Lilianne) Ploumen 2007-10-062012-01-22
Afbeelding Koole, Prof.Dr. R.A.R.A. (Ruud) Koole 2007-04-252007-10-06
Afbeelding Hulten, M.F. vanM.F. (Michiel) van Hulten 2005-12-092007-04-25
Afbeelding Koole, Prof.Dr. R.A.R.A. (Ruud) Koole 2001-03-172005-12-09
Afbeelding Hamer, Drs. M.I.M.I. (Mariëtte) Hamer 2000-09-052001-03-16
Afbeelding Hees, Drs. M.A. vanM.A. (Marijke) van Hees 1999-02-202000-09-05
Afbeelding Vreeman, Dr. R.L.R.L. (Ruud) Vreeman 1998-08-031999-02-20
Afbeelding Adelmund, Drs. K.Y.I.J.K.Y.I.J. (Karin) Adelmund 1997-02-151998-08-03
Afbeelding Vreeman, Dr. R.L.R.L. (Ruud) Vreeman 1996-09-001997-02-15
Afbeelding Rottenberg, F.F. (Felix) Rottenberg 1992-03-131997-02-15
Afbeelding Castricum, F.W.C.F.W.C. (Frits) Castricum 1991-08-001992-03-13
Afbeelding Sint, Drs. M.M. (Marjanne) Sint 1987-04-021991-08-00
Afbeelding Poppe, Drs. C.C. (Stan) Poppe 1986-08-011987-04-02
Afbeelding Berg, Drs. M.J. van denM.J. (Max) van den Berg 1979-04-261986-08-01
Afbeelding Heuvel-de Blank, C. van denC. (Ien) van den Heuvel-de Blank 1974-11-161979-04-26
Afbeelding Louw, A.A. van derA.A. (André) van der Louw 1971-05-011974-11-16
Afbeelding Vondeling, Dr. A.A. (Anne) Vondeling 1969-03-071971-05-01
Afbeelding Tans, Dr. J.G.H.J.G.H. (Sjeng) Tans 1965-06-121969-03-07
Afbeelding Suurhoff, J.G.J.G. (Ko) Suurhoff 1961-03-241965-04-14
Afbeelding Vos, Ir. H.H. (Hein) Vos 1960-05-311961-03-24
Afbeelding Vermeer, E.A.E.A. (Evert) Vermeer 1955-02-231960-05-30
Afbeelding Vos, Ir. H.H. (Hein) Vos 1953-06-001955-02-23
Afbeelding Vorrink, J.J.J.J. (Koos) Vorrink 1946-02-091955-02-23

Meer over

Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over Kamerleden of bewindspersonen, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v, of per politieke partij? PDC, partner van het Montesquieu Instituut, kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op .

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.