A.A. (André) van der Louw

foto A.A. (André) van der Louwvergrootglas

Overtuigd sociaaldemocraat, die in de jaren zestig de vernieuwingsbeweging in de PvdA leidde en daarna een populair burgemeester van Rotterdam werd. Zoon van een melkboer en actief in de socialistische jeugdbeweging en de VARA. Als voorman van Nieuw Links werd hij (vice)voorzitter van de PvdA. Voorstander van grotere invloed van partijleden en van heldere scheidslijnen in de politiek. Zijn benoeming tot burgemeester van Rotterdam was omstreden, maar hij verwierf snel de sympathie van zowel de 'gewone man' als van de ondernemers. In 1981 werd hij uit plichtsbesef minister in het tweede kabinet-Van Agt. Na een korte periode in de Tweede Kamer voorzitter van Rijnmond en - na de mislukte vorming van een Rijnmondprovincie - omroep- en sportbestuurder. Warme persoonlijkheid met onafscheidelijke pijp en snor, die idealisme en pragmatisme combineerde.

PvdA
in de periode 1971-1986: lid Tweede Kamer, minister, burgemeester van Rotterdam, voorzitter Rijnmondraad

voornamen (roepnaam)

Arie Andries (André)

personalia

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 9 augustus 1933

overlijdensplaats en -datum
Scheveningen (gem. 's-Gravenhage), 20 oktober 2005

levensbeschouwing
geen godsdienst

partij/stroming

partij(en)
PvdA (Partij van de Arbeid)

hoofdfuncties en beroepen

  • medewerker IvO (Instituut voor Volksontwikkeling) te 's-Gravenhage, van 1950 tot 1952
  • ambtenaar GDSB (Gemeentelijke Dienst Sociale Belangen), gemeente 's-Gravenhage, van 1952 tot 1957
  • redacteur VARA-gids, van 1957 tot 1965
  • perschef VARA (Vereniging van Arbeiders Radio-Amateurs), van 1965 tot 1971
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 januari 1971 tot 10 mei 1971
  • voorzitter PvdA (Partij van de Arbeid), van 1 mei 1971 tot 16 november 1974 (gekozen 4 februari 1971)
  • burgemeester van Rotterdam, van 16 november 1974 tot 11 september 1981 (benoemd bij K.B. van 18 oktober 1974)
  • minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk, van 11 september 1981 tot 29 mei 1982
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 september 1982 tot 16 april 1983
  • voorzitter Openbaar Lichaam Rijnmond, van 16 april 1983 tot 1 februari 1986
  • ambteloos, van 1 februari 1986 tot januari 1994
  • voorzitter NOS (Nederlandse Omroep Stichting), van 10 januari 1994 tot december 1997

partijpolitieke functies

  • lid hoofdbestuur AJC (Arbeiders Jeugd Centrale)
  • lid partijbestuur PvdA, van 25 november 1967 tot 7 maart 1969
  • eerste vicevoorzitter PvdA, van 7 maart 1969 tot 4 februari 1971
  • voorzitter commissie die onderzocht hoe weggelopen leden/kiezers van de PvdA konden worden teruggehaald, 1993

nevenfuncties

  • redacteur muziek/jongerentijdschriften "Twen" (later "Taboe"), "Hitweek" en "Aloha", van 1965 tot 1966 (medeoprichter)
  • vicepresident Chili-comité van de socialistische internationale, omstreeks december 1982
  • voorzitter Salvador Allende Centrum te Rotterdam, omstreeks december 1982
  • voorzitter bestuur sectie betaald voetbal, KNVB (Koninklijke Nederlandse Voetbalbond), van juni 1986 tot oktober 1989
  • voorzitter Omroepraad, van juni 1986 tot 1 januari 1988
  • voorzitter Mediaraad, van 1 januari 1988 tot 9 januari 1994 (benoemd in september 1987)
  • lid Raad van Commissarissen N.V. "Pakhoed Holding", omstreeks 1989 en nog in 1990
  • voorzitter Nederlands Astma Fonds, vanaf december 1989
  • voorzitter Raad van Commissarissen dagblad "Het Vrije Volk", tot 19 mei 1990
  • voorzitter Stuurgroep Regionaal Overleg Amsterdam, omstreeks 1990
  • voorzitter platform HDTV
  • voorzitter Raad van Commissarissen "Stadion Feijenoord N.V.", omstreeks 1993

opleiding

voortgezet onderwijs
  • m.u.l.o.
  • Middelbare Handelsavondschool te 's-Gravenhage

overige opleidingen
  • zaterdagochtendcursus Instituut voor Perswetenschappen
  • avondcursus maatschappelijk werk

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich in zijn eerste periode als Tweede Kamerlid (1971) vooral bezig met binnenlandse zaken.
  • Voerde in februari 1983 het woord bij de behandeling van de begroting Binnenlandse Zaken

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Diende in 1982 het wetsvoorstel Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940-1945 (Wubo) in. Dit voorstel werd in 1984 door staatssecretaris Van der Reijden in het Staatsblad gebracht. (17.376)
  • Verdedigde in 1982 in de Tweede Kamer samen met minister De Ruiter een wetsvoorstel over het verhaalsrecht van gemeente in verband met verleende bijstand. Het wetsvoorstel werd in 1984 door minister Korthals Altes en staatssecretaris De Graaf in het Staatsblad gebracht. (14.134)

wetenswaardigheden

algemeen
  • In 1966 medeoprichter van "Nieuw Links"
  • In maart 1969 baarde hij opzien door zijn uitbundige vreugdedans op het congres van de PvdA toen acht Nieuw-Linksers in het partijbestuur (van 21 leden) waren gekozen. De 'dans' ging de geschiedenis in als 'de berendans van Van der Louw'.
  • Stond bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1971, hoewel hij zelf geen kandidaat was, samen met Joop den Uyl op de verkiezingsposter van de PvdA
  • Tijdens zijn partijvoorzitterschap streefde de PvdA naar linkse samenwerking en polarisatie. Aanvankelijk werd, vooral op gemeentelijk niveau, samengewerkt met PPR en PSP in het PAK (Progressief Akkoord), later landelijk met PPR en D'66. In april 1971 presenteerden PvdA, PPR en D'66 vóór de verkiezingen een alternatief kabinet o.l.v. Den Uyl en in 1972 kwam het gezamenlijke verkiezingsprogramma 'Keerpunt 72' tot stand. Over dat programma zou na de verkiezingen niet worden onderhandeld.
  • Zette zich als burgemeester in voor vernieuwing van de oude stadswijken
  • Kreeg als burgemeester onder meer te maken met problemen rond het verplaatsen van de prostitutie van Katendrecht naar een Eroscentrum in Rotterdam-Charlois.
  • Berispte in 1977 hoofdinspecteur van politie Bouwe Kalma, die (als PSP-lid) had meegedaan aan een demonstratie in Rotterdam naar aanleiding van de dood van drie leden van de Baader-Meinhoffgroep. Bij de demonstratie was de leuze 'hun strijd, onze strijd' aangeheven. Kalma nam, na een aanbod van een andere functie te hebben geweigerd, zelf ontslag.
  • Leidde in oktober 1978 een bezoek van een delegatie van het Rotterdamse gemeentebestuur en bedrijfsleven aan China
  • In 1981 werd door hem en zijn partij naar buitentoe de indruk gewekt dat hij met tegenzin het burgemeesterschap van Rotterdam verruilde voor het ministerschap
  • Toen hij als minister overwoog werkloze jongeren een soort arbeidsplicht op te leggen, kwamen boze jongeren zijn tuin omspitten
  • Was na 1981 één van de zogenaamde kroonprinsen van de PvdA, die mogelijk Den Uyl konden opvolgen. Was op 19 mei 1982 aanwezig bij een gesprek van PvdA-kopstukken met Den Uyl, waarin tevergeefs werd gepoogd Den Uyl te bewegen een opvolger aan te wijzen.
  • Dolf als voorzitter van Rijnmond bestuurlijk het onderspit in een strijd met zijn opvolger Peper over de omvorming van Openbaar Lichaam Rijnmond tot een volwaardige provincie. Deze strijd leidde ook tot een persoonlijke verwijdering tussen hem en Peper.
  • In 1991 drong hij samen met Hans Kombrink, Maurice de Hond en Eduard Bomhoff aan op vernieuwing van de leiding en de koers van de PvdA. Op basis van perspublicaties werd dit ten onrechte afgeschilderd als een coup tegen partijleider Kok. De groep werd bekend als "De Rode Hoed".

uit de privésfeer
  • Was in 1964-1965 medewerker van het VARA-radioprogramma "Uitlaat", waaraan onder anderen ook Wim de Bie, Kees van Kooten, Han Mulder en Elles Berger meewerkten
  • Zijn vader was melkboer

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Hoevelaken, Kijftenbeltlaan 50, omstreeks 1971 en nog in 1973
  • Rotterdam, Kralingseweg 372, omstreeks 1981
  • Scheveningen

buitenlandse onderscheidingen
Commandeur in de Orde van Verdienste Bernardo O'Higgins (Chili)

overige onderscheidingen en prijzen
ereburger van Veracruz (Mexico), oktober 1979

militaire dienst
  • dienstplichtig militair, van 1952 tot 1954

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Tien over rood" (mede-auteur, 1966)
  • "De meeste mensen willen meer" (mede-auteur, 1967)
  • "Rood als je hart" (over de AJC (1974))
  • "De Rode Hoed en andere verhalen" (1992)
  • "Op de huid van de tijd. Herinneringen" (Amsterdam/Antwerpen, 2001)
  • "De razendsnelle opmars van Nieuw Links" (2005)

literatuur/documentatie
  • H. Kombrink, "In memoriam André van der Louw (1933-2005), in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2006, 152
  • De Volkskrant, 14 juni 1986
  • Trouw, 19 december 1989
  • J.M. Bik, "Twee levens, een berendans en veel verdriet. André van der Louw (1933-2005)", NRC Handelsblad, 21 oktober 2005
  • Marcel van Lieshout, "Geen zucht naar macht. André van der Louw 1933-2005", De Volkskrant, 21 oktober 2005

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd te 's-Gravenhage (huwelijk ontbonden in 1977)
  • gehuwd (tweede huwelijk)

echtgeno(o)t(e)/partner
C.J. de Weerdt, Corinna Johanna (Corinne)

2e echtgeno(o)t(e)/partner
A. Roelofszen, Annelies

kinderen
2 zoons

vader
C.L. van der Louw, Cornelis Leendert

geboorteplaats en/of -datum
Gouda, 10 maart 1904

moeder
Sj.J. Eker, Sjouke Jantje

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.