H.M. (koningin Juliana) koningin Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina , koningin der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld etc.

foto H.M. (koningin Juliana) koningin Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina , koningin der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld etc.vergrootglas

Vorstin, die op menselijke ('gewone') manier inhoud wilde geven aan haar taak en weinig op had met 'protocol'. Stond daardoor veel dichter bij de bevolking dan haar moeder. Verklaarde bij haar inhuldiging het moederschap net zo belangrijk te vinden als haar rol als vorstin. Had goede banden met Drees en Beel. Kreeg twee maal te maken met ernstige constitutionele moeilijkheden. In 1956 door de Greet Hofmansaffaire en in 1976 door de Lockheedaffaire waarbij haar echtgenoot in opspraak kwam. Dat deed geen afbreuk aan haar populariteit. Zette zich in het bijzonder in voor het maatschappelijk werk en voor gehandicaptenzorg.

in de periode 1948-1980: staatshoofd

Personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • H.K.H. prinses Juliana Louisa Emma Marie Wilhelmina, prinses der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg etc. (prinses Juliana), van 30 april 1909 tot 4 september 1948
  • H.K.H. prinses Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina, prinses der Nederlanden, prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, prinses van Lippe-Biesterfeld etc. (prinses Juliana), vanaf 30 april 1980

geboorteplaats en -datum
's-Gravenhage, 30 april 1909

overlijdensplaats en -datum
paleis Soestdijk (gem. Baarn), 20 maart 2004

plaats en datum bijzetting
Delft, 30 maart 2004

levensbeschouwing
Nederlands Hervormd: vrijzinnig

opmerkingen over de naam en/of titel
Lula (koosnaam in familaire kring)

Hoofdfuncties/beroepen

  • vermoedelijk troonopvolgster, van 30 april 1909 tot 4 september 1948
  • lid Raad van State van rechtswege, van 30 april 1927 tot 4 september 1948 (geïnstalleerd 2 mei 1937)
  • regentes, van 14 oktober 1947 tot 1 december 1947 (nadat koningin Wilhelmina haar regering tijdelijk had neergelegd)
  • regentes, van 12 mei 1948 tot 30 augustus 1948 (nadat koningin Wilhelmina haar regering tijdelijk had neergelegd)
  • koningin der Nederlanden, van 4 september 1948 tot 30 april 1980 (inhuldiging op 6 september 1948)

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Begin jaren vijftig leidde vooral haar vriendschap met de gebedsgenezers en 'doorgeefster' Greet Hofmans, die vanwege vermeende genezende gaven was aangetrokken om de oogkwaal van prinses Marijke te verhelpen, tot een verwijdering met haar echtgenoot (en diens moeder, prinses Armgard). Op het paleis ontstonden twee kampen, van aanhangers (onder wie Juliana) en tegenstanders van Hofmans (onder wie Bernhard). Tot de kring rond Hofmans (ook wel bekend als de Baarnse kring) behoorden onder anderen haar particulier secretaris Walrave baron van Heeckeren van Molecaten en diens vrouw Rita, en de journalist en buitengewoon kamerheer I.G. van Maasdijk. Deze Baarnse kring organiseerde in de periode 1951-1957 geregeld spirituele en pacifistisch getinte conferenties op Het Oude Loo, waarbij ook Juliana aanwezig was. Verdachtmakingen vanuit de Baarnse kring (onder meer de bewering dat prins Bernhard aanstuurde op krankzinnigverklaring en vervanging van Juliana door prinses Beatrix) en vrees bij het kabinet voor (indirecte) inmenging in staatszaken door Hofmans via haar 'doorgevingen' zorgden zowel voor een dreigende echtscheiding als tot een mogelijke constitutionele crisis. Na publicaties in de buitenlandse pers besloten Bernhard en zij tot bemiddeling door een Commissie van Drie onder leiding van oud-minister Beel. Deze wist eind augustus 1956 een compromis te bewerkstelligen. Na aanvankelijk verzet van Juliana vertrok Hofmans uit paleis Soestdijk en werden de contacten met haar verbroken. Van Heeckeren moest ontslag nemen en diens vrouw en enkele andere Hofmans-getrouwen verloren eveneens hun hoffunctie. De benoeming van een nieuwe Hofmans-gezinde secretaris werd verhinderd.
  • Had grote belangstelling voor maatschappelijk werk en gehandicaptenzorg. Het naar haar genoemde Koningin Julianafonds dient ter ondersteuning van het werk op deze terreinen.

predicaten/adellijke titels
  • prinses van Lippe-Biesterfeld, vanaf 7 januari 1937

Publicaties/bronnen

redevoeringen
  • radiorede t.g.v. 100 jaar Provinciale Wet, 4 juli 1950
  • rede voor het Congres te Washington, 3 april 1952
  • rede bij de ondertekening van het Atlantisch Pact, 4 april 1952

literatuur/documentatie
  • C. Fasseur, "Juliana & Bernhard. Het verhaal van een huwelijk. De jaren 1936-1956" (2008)
  • J. Withuis, "Juliana. Vorstin in een mannenwereld" (2016)

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.