Drs. J.M. (Jacques) Aarden

foto Drs. J.M. (Jacques) Aardenvergrootglas

KVP-dissident die in 1968 medeoprichter was van de PPR. Was jarenlang secretaris van het Centrum voor Staatkundige Vorming, het wetenschappelijk bureau van de KVP en werd in 1962 Tweede Kamerlid. Gedegen woordvoerder op het gebied van binnenlandse zaken. Afwezig in de Nacht van Schmelzer vanwege ziekte, zodat hij niet tegen de motie-Schmelzer kon stemmen. Weigerde in 1967 staatssecretaris te worden onder Klompé en stapte in 1968 met Janssen en Kessel uit de KVP-fractie uit onvrede over het beleid van het kabinet-De Jong . In 1971 eerste lijsttrekker van de PPR. Nadat gezondheidsproblemen tot een gedwongen vertrek uit de Tweede Kamer hadden geleid, werd hij staatsraad. Minzame, progressieve katholiek.

KVP , groep-Aarden (ex-KVP) , PPR
in de periode 1962-1984: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Raad van State

Voornamen (roepnaam)

Jacobus Maria (Jacques)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Hazeldonk (gem. Terheijden, N.Br.), 11 augustus 1914

overlijdensplaats en -datum
Voorburg, 23 november 1997

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

Partij/stroming

partij(en)
  • KVP (Katholieke Volkspartij), van december 1945 tot 26 februari 1968
  • PPR (Politieke Partij Radikalen), van 27 april 1968 tot 1 september 1984

lid tussentijds gevormde fractie(s)
groep-Aarden, van 27 februari 1968 tot 28 april 1971

Hoofdfuncties/beroepen

  • volontair houthandel te Deventer, tot 1934
  • ambtenaar ministerie van Handel, Nijverheid (en Scheepvaart), van 1940 tot mei 1947
  • lid gemeenteraad van Voorburg, van 2 september 1946 tot 6 september 1966
  • directiesecretaris Centrum voor Staatkundige Vorming (wetenschappelijk bureau KVP), van mei 1947 tot april 1968
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 juli 1962 tot 5 juni 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 31 juli 1963 tot 7 december 1972
  • fractievoorzitter Groep-Aarden, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 27 februari 1968 tot 29 april 1971
  • fractievoorzitter PPR Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 29 april 1971 tot 30 november 1972
  • lid Raad van State, van 1 september 1973 tot 1 september 1984 (benoemd bij K.B. van 6 augustus 1973)

Activiteiten

als parlementariër
  • Was tot 1968 woordvoerder van de KVP-Tweede Kamerfractie voor binnenlandse zaken (herindeling, agglomeratiezaken), bezitsvorming en omroepzaken
  • Was in 1964 één van de woordvoerders van zijn fractie bij de behandeling van het wetsvoorstel tot instelling van het openbaar lichaam Rijnmond
  • Was in 1964 één van de woordvoerders van zijn fractie bij de behandeling van het wetsvoorstel over vorming van een gemeente Bijlmermeer
  • Voerde in 1967 namens de KVP-fractie het woord bij het debat over de bestuurlijke problemen in Amsterdam
  • Diende in februari 1968 een motie in waarin om verhoging van het budget voor ontwikkelingshulp werd gevraagd. Deze (verworpen) motie kreeg van zijn eigen KVP-fractie alleen steun van de leden Van Doorn, Kessel en Westerterp (Janssen was afwezig).
  • Diende in januari 1969 met zijn fractiegenoten Paul Janssen en Anneke Kessel een voorstel tot het houden van een parlementaire enquête naar economische macht in. Dit voorstel werd door de Tweede Kamer op 25 september 1969 met 74 tegen 48 stemmen verworpen. (9.995)
  • Diende in 1970 samen met Ed van Thijn (PvdA) en Anneke Goudsmit (D'66) een initiatiefwetsvoorstel in om kiezers meer rechtstreekse invloed te geven op de kabinetsvorming. Het wetsvoorstel werd ingetrokken nadat artikel II over de gekozen formateur was verworpen. (10.993 )
  • Bracht in 1971 via een door hem samen met Ed van Thijn (PvdA), Anneke Goudsmit (D'66) en Hans Wiebenga (PSP) ingediend initiatiefwetsvoorstel een verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd van 21 naar 18 jaar tot stand. (10.579 , 11.300 )

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1964 tot de 18 leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Instelling openbaar lichaam Rijnmond stemden. Was woordvoerder van deze minderheid, en trachtte tevergeefs via een amendement het openbaar lichaam meer bevoegdheden te geven.
  • Behoorde in 1964 tot de 19 leden van zijn fractie die vóór het (onaanvaardbaar verklaarde) amendement-Scheps stemden, waardoor de Bijlmermeer bij de gemeente Amsterdam zou worden gevoegd

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
Zijn vader was firmant van een houthandel

niet-aanvaarde politieke functies
  • staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, april 1967 (geweigerd)
  • staatssecretaris van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk, april 1967 (geweigerd)

Publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
  • W. Slagter, "Aarden, Jacobus Maria (1914-1997)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (digitale versie)
  • J.M. Bik, "J.M. Aarden 1914-1997. Politicus zijns ondanks", NRC Handelsblad, 24 november 1997
  • Jan-Joost Lindner, "PPR-grondlegger Jacques Aarden was niet gebouwd voor klein links", De Volkskrant, 24 november 1997

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.