Ministers zonder portefeuille

Een minister zonder portefeuille is verantwoordelijk voor een bepaald beleidsterrein, maar heeft niet de politieke leiding over een ministerie. Ministers zonder portefeuille hebben, anders dan staatssecretarissen, zitting in de ministerraad en kunnen dus ook meestemmen over alle beslissingen. De benoeming van een minister speciaal voor een bepaald beleidsterrein is een teken dat men dit onderwerp belangrijk vindt.

Tegenwoordig wordt voor ministers zonder portefeuille de term 'projectminister' gebruikt. Zo waren er projectministers voor jeugd en gezin (2007-2010) en voor wonen en rijksdienst (2012-2017). In het kabinet-Rutte III waren er vier projectministers, in Rutte IV zijn dat er acht. Een kenmerkend onderscheid is dat projectministers als 'minister voor' worden aangeduid, naast de 'ministers van'. Dat heeft staatsrechtelijke betekenis. De minister 'van' heeft de leiding van het ministerie.

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voorbeelden

Voorbeelden van ministers zonder portefeuille zijn de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de minister voor Medische Zorg. De ambtenaren die zich met dit onderwerp bezighouden, werken bij respectievelijk het ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van VWS. Ontwikkelingssamenwerking heeft overigens wel een eigen begroting.

In het verleden waren er bijvoorbeeld ministers zonder portefeuille voor wetenschapsbeleid, voor grotestedenbeleid en voor integratie en asiel.

2.

Historische ontwikkeling

De Grondwetsherziening van 1937 opende de mogelijkheid om ministers te benoemen zonder eigen departement. Tot de komst van staatssecretarissen in 1948 werden ministers zonder portefeuille aangesteld om ministers met een zwaar departement te ondersteunen. Deze taak is overgenomen door staatssecretarissen.

In het verleden zijn ook wel eens ministers zonder portefeuille aangesteld, die als gezaghebbend persoon de belangen van Nederland bij internationale onderhandelingen goed zouden kunnen behartigen.

Soms wordt, mede vanwege de politieke verhoudingen in het kabinet, gekozen voor instelling van een of meerdere extra ministersposten.

3.

Overzicht huidige ministers zonder portefeuille

FotoNaam ministerAanvang functiePost
Drs. C.J. (Carola) Schouten [Bron: Rijksoverheid.nl]C.J. (Carola) Schouten2022 minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen
Mr.Drs. E.N.A.J. (Liesje) Schreinemacher [Bron: Rijksoverheid.nl]E.N.A.J. (Liesje) Schreinemacher2022 minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
Drs. R.A.A. (Rob) Jetten [Bron: Rijksoverheid.nl]R.A.A. (Rob) Jetten2022 minister voor Klimaat en Energie
C. (Conny) Helder [Bron: Rijksoverheid.nl]C. (Conny) Helder2022 minister voor Langdurige Zorg en Sport
Ch. (Christianne) van der Wal-Zeggelink [Bron: Rijksoverheid.nl]Ch. (Christianne) van der Wal-Zeggelink2022 minister voor Natuur en Stikstof
Drs. A.D. (Dennis) Wiersma [Bron: Rijksoverheid.nl]A.D. (Dennis) Wiersma2022 minister voor Primair en Voortgezet Onderwijs
F.M. (Franc) Weerwind [Bron: Rijksoverheid.nl]F.M. (Franc) Weerwind2022 minister voor Rechtsbescherming
H.M. (Hugo) de Jonge [Bron: Rijksoverheid.nl]H.M. (Hugo) de Jonge2022 minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Neem contact op met de redactie van PDC voor een overzicht van eerdere ministers zonder portefeuille.


Meer over


Bent u als journalist of wetenschapper op zoek naar statistische gegevens over personen uit het biografisch archief, bijvoorbeeld gemiddelde leeftijd, ervaring, herkomst, beroep, m/v of zittingsduur? De redactie van PDC kan deze gegevens onder voorwaarden beschikbaar stellen voor wetenschappelijk onderzoek en journalistieke publicaties. Neem voor meer informatie contact op.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.