Het Reglement van Orde bevat regels over de gang van zaken in de Tweede Kamer. Wie mag wanneer spreken, hoe komt een besluit tot stand, wat zijn de taken van commissies, welke bevoegdheden heeft de voorzitter, aan welke regels moeten bezoekers zich houden: het is allemaal in dit reglement vastgelegd.
Het Reglement van Orde is daarmee een belangrijk document. Goede kennis ervan is nuttig voor Kamerleden. Procedures kunnen bijvoorbeeld bepalend zijn voor de vraag of een onderwerp wel of niet aan de orde kan worden gesteld. In die zin heeft het Reglement politieke betekenis. In totaal zijn er 15 hoofdstukken.
Het Reglement regelt sinds 2012 ook dat de Tweede Kamer een kabinets(in)formateur kan aanwijzen. Verder zijn er regelingen voor het burgerinitiatief, voor integriteit (gedrag) en voor de registratie van neveninkomsten, geschenken en reizen van Kamerleden.
Het huidige Reglement van Orde dateert van februari 2021 en is op 1 april 2021 in werking getreden. In 2019 deed een werkgroep onder leiding van Kees van der Staaij voorstellen voor enige herzieningen, bijvoorbeeld ten aanzien van de agendering van debatten. De behandeling van deze algehele herziening vond in 2020 en 2021 plaats.
Op 14 februari 2023 stemde de Kamer in met een wijziging van het Reglement van Orde in verband met de verplichte publicatie van arbeidsomstandighedenbeleid door fracties en groepen. Op 14 maart 2023 stemde de Tweede Kamer in met een voorstel van D66 en de ChristenUnie om een verbod op bedreiging van personen op te nemen in het Reglement van Orde.
Op 8 oktober 2026 nam de Tweede Kamer een voorstel van het Presidium aan om in buitengewone omstandigheden tijdelijk digitaal vergaderen mogelijk te maken. De regeling voorziet in de mogelijkheid om Kamerleden digitaal aanwezig te laten melden, openbare plenaire en commissievergaderingen digitaal te houden en commissievergaderingen tijdelijk te laten vervallen. De Kamer kan daartoe besluiten voor maximaal drie maanden, met de mogelijkheid deze periode telkens met maximaal drie maanden te verlengen. Openbare digitale vergaderingen moeten voor het publiek rechtstreeks in beeld en geluid te volgen zijn. Het tijdstip van inwerkingtreding wordt afzonderlijk door de Kamer bepaald.
Historisch overzicht
Het herziene reglement van orde uit 2021 kent een lange voorgeschiedenis. Kort nadat in 1815 de Tweede Kamer in het leven was geroepen, werd een eerste reglement van orde vastgesteld. In het nog beperkte reglement (20 artikelen) werd de gang van zaken in de Kamer geregeld, zoals de wijze van behandeling van wetsvoorstellen en de taken van de voorzitter.
Meer over