A.E.J. Bertling

foto A.E.J. Bertling

Voormalige belastinginspecteur die nogal verrassend minister van Financiën in het kabinet-Cort van der Linden werd. De enige politieke functie die hij daarvoor bekleedde, was gemeenteraadslid in Leeuwarden. Leed volgens sommige van zijn tijdgenoten nogal aan zelfoverschatting. Trad na een jaar af nadat de financiële problemen door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog hem boven het hoofd dreigden te groeien en de liberalen in de Tweede Kamer hadden aangedrongen op zijn vertrek. Zijn gezaghebbende collega van Landbouw, Handel en Nijverheid, Treub, volgde hem toen op.

partijloze liberaal
in de periode 1913-1914: minister

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornamen

Anthonij Ewoud Jan

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Assen, 13 december 1860

overlijdensplaats en -datum
Hilversum, 2 februari 1945

3.

Partij/stroming

stroming(en)
  • vrijzinnig-democratisch (lid vrijzinnig-democratische kiesvereniging te Leiden)
  • lid vrijzinnige kiesvereniging te Leeuwarden, maar geen lid Liberale Unie

4.

Hoofdfuncties/beroepen (3/11)

  • lid gemeenteraad van Leeuwarden, van 24 december 1912 tot 29 augustus 1913
  • minister van Financiën, van 29 augustus 1913 tot 24 oktober 1914
  • bewaarder van hypotheken, het kadaster en scheepsbewijzen te Amsterdam, van 1 december 1914 tot 1 januari 1926

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Nevenfuncties (2/7)

  • lid Raad van Toezicht Rijkspostspaarbank, van 1 april 1928 tot 1 april 1935
  • voorzitter Raad van Toezicht Rijkspostspaarbank, van 1 april 1935 tot 1 januari 1936

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Verdedigde in 1914 met succes in de Tweede Kamer een nieuwe Wet op de Inkomstenbelasting. De wet werd door zijn opvolger in het Staatsblad gebracht.

als bewindspersoon (wetgeving) (2/3)
  • Bracht in 1914 samen met minister Treub een wet tot stand waarbij het vissershavenbedrijf te IJmuiden werd aangewezen als Staatsbedrijf. Er kwam daardoor een (rijks)begroting voor het Staatsvissershavenbedrijf.
  • Bracht in 1914 in verband met het uitbreken van de oorlog een groot aantal noodwetten tot stand, zoals de wet houdende verbod van uitvervoer van gouden munten, de wet tot uitgifte van zilverbons, welke tot wettig betaalmiddel worden verklaard en de wet betreffende de geld- en fondsenhandel (Beurswet). Deze laatste maakt het tijdelijk stilleggen van de beurshandel mogelijk.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

7.

Wetenswaardigheden

algemeen
  • Versloeg op 28 november 1912 bij verkiezingen in het derde kiesdistrict van Leeuwarden voor één raadszetel de sociaaldemocraat De Bunje, de ARP'er Kalma en de vrijzinnig-democraat Peletier
  • Er is gesuggereerd dat hij 'bij vergissing' minister werd, maar bewijzen zijn daar niet voor
  • Trad af, omdat hij onvoldoende gezag en ervaring had om leiding te geven aan het financiële beleid tijdens de Eerste Wereldoorlog. Op 24 september 1914 was in vergadering van de drie vrijzinnige fracties het vertrouwen in hem opgezegd en hiervan was melding gemaakt bij minister-president Cort van der Linden.

anekdotes en citaten
  • Volgens zeggen zou het Kamerlid Graaf Van Bylandt hem een keer tijdens een Kamerdebat hebben ingefluisterd dat hij een bepaalde begrotingspost gewoon kon verhogen, als hij dat wenselijk vond. Dat zou hij niet hebben geweten.

8.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

9.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.