Mr. M.W.F. (Willem) Treub

foto Mr. M.W.F. (Willem) Treubvergrootglas

Vooraanstaand liberaal politicus uit het einde van de negentiende en begin van de twintigste eeuw. Hoogleraar economie in Amsterdam. Behoorde aanvankelijk tot de Radicalen en werd in 1904 Tweede Kamerlid voor de VDB, waarmee hij later echter brak. In 1913 minister in het kabinet-Cort van der Linden . Bezat uitstekende organisatorische kwaliteiten en zorgde tijdens de Eerste Wereldoorlog voor een voortvarend financieel-economisch beleid. Trad in 1916 af vanwege een conflict over het staatspensioen, maar keerde in 1917 weer terug. Werd in 1918 Tweede Kamerlid voor de Economische Bond, een liberale partij die een 'zakelijke' politiek voor stond. Voerde toen een sterk persoonlijke getinte verkiezingscampagne. Was nogal onberekenbaar; productief in denkbeelden, maar weinig resultaatgericht.

VDB , Economische Bond , Neutrale fractie , Vrijheidsbond , partijloze liberaal
in de periode 1904-1921: lid Tweede Kamer, minister

Voornamen (roepnaam)

Marie Willem Frederik (Willem)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Voorschoten, 30 november 1858

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 24 juli 1931

Partij/stroming

partij(en)
  • Radicale Bond, van 6 november 1892 tot 1895
  • Liberale Unie, van 1900 tot maart 1901
  • VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), van 17 maart 1901 tot december 1914
  • partijloos, van december 1914 tot 15 december 1917
  • Economische Bond, van 15 december 1917 tot 16 april 1921
  • Liberale Staatspartij "De Vrijheidsbond", van 16 april 1921 tot november 1921

lid tussentijds gevormde fractie(s)
Neutrale Fractie, van 27 september 1918 tot 16 april 1921

Hoofdfuncties/beroepen (8/18)

  • voorzitter Ondernemersraad voor Nederlandsch-Indië, van november 1921 tot 1 mei 1931
  • fractievoorzitter Neutrale fractie, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 28 april 1921
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 15 oktober 1921
  • minister van Financiën, van 22 februari 1917 tot 9 september 1918
  • ambteloos, van 8 februari 1916 tot 22 februari 1917
  • minister van Financiën, van 24 oktober 1914 tot 8 februari 1916
  • minister van Landbouw, Nijverheid en Handel, van 29 augustus 1913 tot 24 oktober 1914
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 november 1904 tot 29 augustus 1913 (voor het kiesdistrict Assen)

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

Partijpolitieke functies (0/9)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

Nevenfuncties (2/19)

  • voorzitter uitvoerend comité voor oprichting van een monument voor H.C. Dresselhuys, van 1930 tot 1931
  • voorzitter Vereeniging voor Volkenbond en Vrede, omstreeks 1925

afgeleide functies, presidia etc.
voorzitter Commissie van Voorbereiding voor het wetsvoorstel wijziging Gemeentewet en wet op de Inkomstenbelasting 1914 (Tweede Kamer der Staten-Generaal), vanaf december 1918

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

Activiteiten

als parlementariër
  • Sprak als Tweede Kamerlid met name over economische aangelegenheden en sociale en arbeidswetgeving, en daarnaast enkele keren over justitiële onderwerpen

opvallend stemgedrag (0/1)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


als bewindspersoon (beleidsmatig) (2/4)
  • Diende in 1915 in het kader van de bestrijding van de kosten vanwege de oorlogsdreiging wetsvoorstellen in over belasting op voornamen bij geboorte-aangifte (vanaf de tweede voornaam) en op speelkaarten. Het eerste werd niet afgehandeld, het tweede werd in 1919 aangenomen.
  • Stelde in 1914 een Leningfonds in, dat werd gevoed door een vrijwillige lening (met als stok-achter-de-deur een verplichte lening) en door opcenten op de inkomstenbelasting. De opbrengst van de lening bedroeg in 1914 275 miljoen gulden.

als bewindspersoon (wetgeving) (2/8)
  • Bracht in 1918 de Wet tot heffing eener dividend- en tantièmebelasting tot stand
  • Bracht in 1917 een nieuwe Zegelwet en Registratiewet in het Staatsblad, die de heffingen regelde op registratie van akten van overdracht van roerende en onroerende zaken, en op akten van schuldbekentenissen, borgtochten en verpanding, jachtakten, wissels, poliszegels, huurzegels en effectenzegels. Het wetsvoorstel was ingediend en in de Tweede Kamer verdedigd door zijn voorganger Van Gijn.

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/9)
  • Deed 10 juli 1920 een oproep tot verregaande samenwerking of zelfs fusie van Liberale Unie, Bond van Vrij-Liberalen, Economische Bond en andere liberale partijen. Dit gaf de aanzet tot besprekingen die in april 1921 leidde tot oprichting van de Vrijheidsbond.
  • Maakte tijdens de verkiezingen van 1918 een tournee door Nederland van Maastricht tot Winschoten en van Enschede naar Vlissingen, die bekend zou worden als 'tweeëntwintig stedentocht'
  • Kwam in maart 1918 in conflict met minister Posthuma over de financiering van de distributie-uitgaven

uit de privésfeer (3/5)
  • Zijn vader was burgemeester en gemeentesecretaris van Voorschoten (1842-1887) en gemeentesecretaris van Veur
  • In Voorschoten is een gedenksteen uit het geboortehuis van de gebroeders Willem, Melchior en Hector Treub aangebracht in een winkel
  • Zijn broer Melchior was een beroemd hoogleraar plantkunde, zijn broer Hector een beroemd hoogleraar gynaecologie.

verkiezingen (3/7)
  • Versloeg in 1909 jhr. L.A.S.J. de Milly van Heiden Reinestein (vl) na herstemming
  • Versloeg in 1905 H. Bos Kzn. (arp)
  • Versloeg in 1904 bij tussentijdse verkiezingen in het district Assen N.G. Pierson (ul) na herstemming

niet-aanvaarde politieke functies
  • wethouder van Amsterdam, september 1893 (verkiezing niet aangenomen)

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Minister Voorwaarts"

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.