Mr. A.P.J.M.M. (Fons) van der Stee

foto Mr. A.P.J.M.M. (Fons) van der Steevergrootglas

Goedgemutste Brabantse boerenzoon, die diverse belangrijke politieke functies bekleedde. Van huis uit belastingadviseur en in 1969 Eerste Kamerlid. Was een jaar eerder Aalberse opgevolgd als KVP-voorzitter, in welke functie hij in 1971 minister-president De Jong weinig elegant afdankte als politicus. Staatssecretaris van belastingen in het kabinet-Biesheuvel en daarna, vanaf november 1973, minister van Landbouw en Visserij in het kabinet-Den Uyl . Kreeg veel kritiek van de boeren van wie de inkomenspositie steeds meer onder druk kwam te staan. Volgde in 1980 Andriessen op als minister van Financiën in het eerste kabinet-Van Agt . Kon in dat en in de twee opvolgende kabinetten als tamelijk zwakke minister niet verhinderen dat het begrotingstekort sterk toenam. Kreeg in die jaren de bijnaam 'soepele Fons'.

KVP , CDA
in de periode 1969-1982: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, staatssecretaris, minister

Voornamen (roepnaam)

Alphonsus Petrus Johannes Mathildus Maria (Fons)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Langeweg (gem. Terheijden, N.Br.), 30 juli 1928

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 9 september 1999

Partij/stroming

partij(en)
  • KVP (Katholieke Volkspartij), tot 11 oktober 1980
  • CDA (Christen-Democratisch Appèl), vanaf 11 oktober 1980

Hoofdfuncties/beroepen

  • lid maatschap "Begeyn, Van Arkel en Co.", belastingadviseurs te Arnhem, van 1956 tot 1971
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 11 mei 1971 tot 14 juli 1971
  • staatssecretaris van Financiën (onder meer belast met financiën lagere overheden), van 14 juli 1971 tot 12 maart 1973
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 12 december 1972 tot 11 mei 1973
  • staatssecretaris van Financiën (belast met fiscale zaken), van 11 mei 1973 tot 1 november 1973
  • minister van Landbouw en Visserij, van 1 november 1973 tot 5 maart 1980
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1977 tot 8 september 1977
  • minister van Financiën, van 5 maart 1980 tot 4 november 1982
  • minister belast met de coördinatie van aangelegenheden de Nederlandse Antillen betreffend en met de zorg van aan de Nederlandse Antillen te verlenen hulp en bijstand, van 19 december 1977 tot 11 september 1981

takenpakket (bewindspersoon)
  • Was als staatssecretaris in de kabinetten-Biesheuvel belast met 1. financiën van lagere publiekrechtelijke lichamen; 2. kadaster en domeinen; 3. muntwezen; 4. verzekeringswezen
  • Was als staatssecretaris in het kabinet-Den Uyl belast met fiscale aangelegenheden

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Besloot als staatssecretaris in 1971 de tekorten van de drie grote steden voor rekening van de staat te laten komen, mits er in 1974 sprake zou zijn van sluitende begrotingen
  • Kreeg in 1974/1975 te maken met de inkomensproblemen in de land- en tuinbouw onder andere door de stijging van de stookkosten. Werd op een demonstratieve bijeenkomst van boeren in Utrecht weggehoond. Kwam de boeren wel tegemoet met aanvullende inkomensmaatregelen.
  • Bracht in 1974 de Nota intensieve veehouderij uit. In de nota kwamen problemen aan de orde met betrekking tot de intensieve veehouderij, zoals stankoverlast en gevolgen voor milieu en landschap. Daarnaast werd ingegaan op dierenwelzijn. Er kwamen nog geen maatregelen om de bio-industrie in te perken, maar er kwam wel onderzoek. Terugkeer naar kleine bedrijven werd vanwege de kosten als onrealistisch beschouwd. (13.227 )
  • Beperkte, na een internationale visserijconferentie, in 1975 de visserij op de Noordzee via een quoteringsregeling. Dit was nodig om overbevissing in de Noordzee tegen te gaan. Er kwam een ontwikkelings- en saneringsfonds voor de visserij.
  • Voerde in 1978 het Reglement Zee- en Kustvisserij in. Regels over een goede administratie en het doen van periodieke opgave van gevangen vis werden echter uitgesteld tot 1984.
  • Kreeg als minister van Koninkrijksrelaties te maken met het Arubaanse streven naar onafhankelijkheid. Stelde in 1978 een werkgroep in onder leiding van oud-premier Biesheuvel die wijziging in de relaties tussen Nederland, de Antillen en eilanden onderling moest onderzoeken.
  • Verdedigde in november 1978 en februari 1979 samen met staatssecretaris Wallis de Vries en minister Beelaerts van Blokland de uitgangspunten van de door staatssecretaris Meijer ingediende nota Nationale landschapsparken (13.284 )
  • Bracht in 1979 de Nota Bedrijfsgrootte en produktiebeheersing uit. Kondigde daarin een vestigingsregeling voor de intensieve veehouderij aan. Alleen ondernemers die varkens-, kalver- of pluimveehouderij als hoofdberoep in de landbouw hadden en het ondernemersrisico grotendeels zelf droegen, mochten zich nog vestigen. Hiermee moest het ontstaan van onrendabele bedrijven worden tegengegaan. Een stelsel van melkquotering in Nederland werd afgewezen, wel mocht de garantieprijs voor melk worden verlaagd. (15.506 )
  • Verdedigde in 1980 samen met staatssecretaris Van Amelsvoort het regeringsstandpunt over het rapport van professor Hofstra inzake inflatieneutrale belastingheffing. Kondigde naar aanleiding van dit rapport een nadere studie aan naar de inkomstenbelasting, waarbij inflatieneutraliteit voor ontvangen en betaalde rente zou worden meegenomen.
  • Zette als minister van Financiën het ombuigingsbeleid van zijn voorganger Andriessen voort. De rijksbegroting voor 1982 bevatte een pakket ombuigingen voor een bedrag van f 4,5 miljard; in december 1981 werd besloten tot nog eens f 1 miljard extra aan bezuinigingen. Had voortdurend te maken met nieuwe financiële tegenvallers. In januari 1982 besloot hij tot blokkering van twee procent van de rijksbegroting.
  • In het kabinet-Van Agt III was hij eerstverantwoordelijke voor een pakket aan voorgenomen bezuinigingen van bijna f 13 miljard in 1983
  • Bracht in 1982 de Nota bestrijding van fraude in directe belastingen en de omzetbelasting uit. Er zal onder meer worden ingezet op doelmatigheid van de aanslagregeling en verbetering van de controle. (17.522 )

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1971 als staatssecretaris de herziening van de Grondwet (tweede lezing) tot stand over het verbreken van de financiële banden tussen kerk en staat
  • Bracht in 1972 samen met staatssecretaris Van Stuijvenberg een wijziging (Stb. 113) van de Financiële-Verhoudingswet 1960 inzake wijziging van de verdeelsleutel van het gemeentefonds tot stand. Het bedrag per hectare wordt verhoogd, er komt een andere schaalverdeling (waarvan met name grotere gemeenten profiteren), en er komen verfijningsregelingen voor snelgroeiende gemeenten en voor bodemgesteldheid. Het wetsvoorstel was in 1970 ingediend door de ministers Beernink en Witteveen. (10.585 )
  • Bracht in 1975 als minister van Landbouw en Visserij een wijziging (Stb. 206) van de Ruilverkavelingswet tot stand waardoor thuisblijvers bij een stemming niet langer als voorstemmers werden beschouwd. Het wetsvoorstel was in 1972 ingediend door minister Lardinois. (12.015 )
  • Bracht in 1975 een wijziging (Stb. 381) van de Bestrijdingsmiddelenwet tot stand, waardoor er een verscherpt toelatingsbeleid kan worden gevoerd. Met het oog op schadelijke neveneffecten (m.n. voor milieu en gezondheid) zijn strengere regels wenselijk. Ook aan het gebruik van bepaalde middelen kunnen eisen worden gesteld. Het wetsvoorstel was in 1971 ingediend door minister Lardinois. (11.262 )
  • Bracht in 1977 de Wet dierenvervoer (Stb. 338) tot stand. Deze bepaalt dat voor uitvoer bestemde landbouwhuisdieren (koeien, varkens, schapen) vóór inlading door een bevoegde dierenarts moeten worden onderzocht op geschiktheid om te worden vervoerd. De dierenarts kan zo nodig een rustpauze voor de dieren voorschrijven. (13.468 )
  • Bracht in 1977 de Wet Machtiging tot instelling van een visserijzone (Stb. 345) tot stand. Omdat onder meer IJsland, Canada en Noorwegen een visserijzone hadden ingesteld, werd een gelijksoortig besluit door de EG-landen wenselijk geacht. Op basis van de Rijkswet kan een visserijzone van 200 mijl worden ingesteld (overeenkomend met de afbakening van het Nederlandse deel van het continentale plat in de Noordzee). In de 200-mijlszone oefent Nederland de uitsluitende rechtsbevoegdheid ten aanzien van visserij-aangelegenheden uit, met inachtneming van het internationaal recht. (14.342 )
  • Bracht in 1977 een wijziging (Stb. 387) van de Jachtwet tot stand, waardoor in die wet niet langer wordt gesproken van schadelijk wild. De wet bevat een opsomming van soorten waarop gejaagd mag worden. Verder komt er een verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor jagers en een jachtexamen. (13.188 )
  • Bracht in 1977 de Herinrichtingswet Oost-Groningen en de Gronings-Drentse Veenkoloniën (Stb. 694) tot stand. Deze speciale wet is onderdeel van het beleid ter ontwikkeling van het Noorden des Lands. Door herinrichting moet een goed woon-, leef- en werkklimaat ontstaan en de economische ontwikkeling in het gebied worden bevorderd. De herinrichting is voorbereid door een in 1973 ingestelde commissie en in overleg met de provinciale besturen. De herinrichting heeft betrekking op ruimtelijke ordening, recreatie, landschapsinrichting, ruilverkaveling en afwatering in een gebied van ca. 130.000 ha. en met ca. 275.000 inwoners. (14.103 )
  • Bracht in 1982 als minister van Financiën een wet in het Staatsblad waarbij de cent buiten omloop werd gesteld. De cent had in de praktijk de functie van betaalmiddel verloren en de intrinsieke waarde van de cent was boven de nominale waarde komen te liggen. Het wetsvoorstel was in 1981 ingediend door staatssecretaris Van Amelsvoort en in de Tweede Kamer verdedigd door staatssecretaris Kombrink. (16.717 )
  • Bracht in 1982 een wet tot tijdelijke verhoging van de inkomsten- en de loonbelasting tot stand in het kader van het werkgelegenheidsbeleid 1982 (solidariteitsheffing) (17.440 )

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Zijn vader was landbouwer
  • Studiegenoot van Dries van Agt

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"Soepele Fons" (bijnaam)

Publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • De Tijd, 4 maart 1988 en 8 september 1989
  • J.M. Bik, "Een goede invaller. F. van der Stee (1928-1999)", NRC Handelsblad, 10 september 1999
  • A.A.M. van Agt, "In memoriam Fons van der Stee", in: tweede Jaarboek Parlementaire Geschiedenis" (2000)

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.