M.R.H. Calmeyer

foto M.R.H. Calmeyervergrootglas

Kaarsrechte, lange militair, die als onkreukbaar gold. Was onder meer militair docent, plaatsvervangend chef van de Generale Staf en directeur van het Defensie Studie Centrum. In de oorlog krijgsgevangene in Duitsland. Woordvoerder defensie van de CHU-fractie. Was als staatssecretaris voor land- en luchtmacht in het kabinet-De Quay verantwoordelijk voor de aanschaf van de Starfighter. Behoorde tot de rechtervleugel van de CHU en verliet die later uit onvrede over de fusie met de KVP.

CHU
in de periode 1956-1963: lid Tweede Kamer, staatssecretaris

voornamen

Michael Rudolph Hendrik

personalia

geboorteplaats en -datum
Hellevoetsluis, 11 juni 1895

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 7 maart 1990

levensbeschouwing
Waals Hervormd

opmerkingen over de naam en/of titel
Achternaam was oorspronkelijk 'Calmeijer'

partij/stroming

partij(en)
  • VNH (Verbond voor Nationaal Herstel), van 1933 tot 1933
  • CHU (Christelijk-Historische Unie), tot 1972

hoofdfuncties en beroepen

  • tweede luitenant der infanterie, gedetacheerd bij KNIL (Koninklijk Nederlands-Indisch Leger), van 1917 tot 1921
  • eerste luitenant der infanterie, gedetacheerd bij KNIL (Koninklijk Nederlands-Indisch Leger) te Java en Atjeh, van 25 juli 1921 tot 1925
  • eerste luitenant der infanterie, gedetacheerd bij de tweede afdeling B Generale Staf ministerie van Defensie, van 1929 tot 1935
  • docent Hogere Krijgsschool te 's-Gravenhage, van 1935 tot 1937
  • gedetacheerd bij de Kriegsakademie te Berlijn, van 1937 tot 1939
  • chef Generale Staf, brigade C "Groep Kil", omstreeks 1940
  • werkzaam bij Sectie Krijgsgeschiedenis van het Hoofdregelingsbureau, van 1940 tot 1942
  • chef militair kabinet van de minister van Oorlog, van 1946 tot 1949
  • plaatsvervangend chef Generale Staf, van 1 mei 1949 tot 1 mei 1955
  • directeur Defensie Studie Centrum, van 1 september 1951 tot 1953
  • militair adviseur Nederlandse permanente vertegenwoordiger in de Noordatlantische raad, tevens leider militaire afdeling Nederlandse delegatie bij onderhandelingen over de Europese Defensie Gemeenschap, van 1953 tot 1 mei 1955
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 6 november 1956 tot 19 juni 1959
  • staatssecretaris van Defensie (belast met de Koninklijke lucht- en landmacht), van 19 juni 1959 tot 24 juli 1963

gevangenschap/internering
  • krijgsgevangene, kamp Langwasser bij Neurenberg, vanaf mei 1942
  • krijgsgevangene, kamp Stanislau, tot januari 1944
  • krijgsgevangene, kamp Neubrandenburg, van januari 1944 tot 1945

officiersrangen
  • tweede luitenant der infanterie, van 25 juli 1917 tot 25 juli 1921
  • eerste luitenant der infanterie, van 25 juli 1921 tot 1 november 1935
  • kapitein der infanterie, vanaf 1 november 1935
  • majoor, van 1 oktober 1948 tot 2 oktober 1948
  • luitenant-kolonel, van 2 oktober 1948 tot 3 oktober 1948
  • kolonel, 3 oktober 1948
  • generaal-majoor, van 3 oktober 1948 tot 1 mei 1949
  • luitenant-generaal, van 1 mei 1949 tot 1 mei 1955

partijpolitieke functies

  • voorzitter CHU Kamerkring 's-Gravenhage, van 1956 tot 1959

nevenfuncties

  • diverse functies in sociale en kerkelijke organisaties
  • president-curator over bijzondere leerstoelen Calvinistische wijsbegeerte, van 1952 tot 1965
  • lid hoofdbestuur Vereniging tot Beoefening van de Krijgswetenschap
  • hoofdredacteur tijdschrift "Militaire Spectator"
  • voorzitter Vereniging "Ons Leger"
  • voorzitter bestuur Stichting Leger- en Wapenmuseum "Generaal Hoefer" te Leiden, van 1953 tot 1959
  • lid Nederlandse delegatie naar de Tweede Conferentie van parlementsleden uit de NAVO-landen, van 19 november 1956 tot 23 november 1956
  • ondervoorzitter Christelijke Reclasseringsvereniging "Het hoge land"

afgeleide functies, presidia etc.
lid Commissie onderzoek (defensie)materieel aanschaffingsbeleid (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 3 juni 1958 tot juni 1959

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Hogere Burgerschool te Apeldoorn

hoger beroepsonderwijs
  • officiersopleiding KMA (Koninklijke Militaire Academie) te Breda, van 17 november 1914 tot 25 juli 1917
  • opleiding Hogere Krijgsschool te 's-Gravenhage, van 1926 tot 1929

activiteiten

als parlementariër
  • Was defensie-specialist van de CHU-fractie. Hield zich ook bezig met kernenergie.
  • Was één van de woordvoerders van zijn fractie bij de behandeling van de ontwerp-Politiewet
  • Was in 1957 één van de woordvoerders van zijn fractie bij de behandeling van het wetsvoorstel tot goedkeuring van het E.E.G.-verdrag

opvallend stemgedrag
  • In 1956 stemden hij en Schmal als enigen van hun fractie tegen het voorstel om de werkzaamheden van de Parlementaire Enquêtecommissie 1940-1945 stop te zetten
  • Stemde in 1958 als enige van zijn fractie vóór een (verworpen) motie-Bruins Slot waarin om een hernieuwde toelatingsprocedure voor 37 uit Indonesië afkomstige verstekelingen werd gevraagd

als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Was als staatssecretaris (samen met minister Visser) verantwoordelijk voor de aanschaf van de Starfighter. In het Tweede Kamerdebat over dit besluit was hij de voornaamste woordvoerder namens het kabinet.

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1963 samen met staatssecretaris Van Houten een wet tot stand tot Goedkeuring van de op 17 januari 1963 te 's-Gravenhage met de Bondsrepubliek Duitsland gesloten overeenkomst nopens de stationering van militaire eenheden van de Bondsrepubliek in Nederland (7.054)

wetenswaardigheden

algemeen
  • Nam in 1951 het initiatief tot de oprichting van het Defensie Studie Centrum
  • Werd in 1959 bij K.B. van 18 juni benoemd tot staatssecretaris en op 19 juni beëdigd
  • Keerde zich in oktober 1961 scherp tegen de uitspraak van de Generale Synode van de Hervormde Kerk waarin het gebruik van kernwapens werd afgewezen
  • Verliet de CHU uit onvrede over het opgaan in een grote christendemocratische partij, die volgens hem gedomineerd zou worden door katholieken.

uit de privésfeer
  • Was marineofficier (onder meer kapitein van de Groep Kil (Vesting Holland) in de meidagen van 1940)
  • Moest in juni 1960 enige tijd rust houden vanwege ziekte
  • Zijn vader was kapitein-ter-zee bij de Koninklijke Marine

niet-aanvaarde politieke functies
  • minister voor Defensie, 1956 (geweigerd in verband met bezwaar tegen bezuinigingen)

woonplaats(en)/adres(sen)
's-Gravenhage, Delistraat 24, omstreeks 1956 en nog in 1959

ridderorden
  • Ridder in de Orde van Oranje-Nassau met de zwaarden, 2 juli 1938
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 29 april 1952
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau met de zwaarden, mei 1955
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 27 juli 1963

overige onderscheidingen en prijzen
  • onderscheidingsteken voor langdurige dienst (XXXV)
  • Oorlogsherinneringskruis met gesp
  • Ereteken voor Orde en Vrede met gesp
  • Bronzen Kruis, 1946
  • Prins Mauritsmedaille

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid Nederlandse Unie, vanaf 1941

militaire dienst
  • dienstplichtig militair, van 1 april 1914 tot 1917

publicaties/bronnen

publicaties
"Herinneringen." Inleiding en bewerking door J. Hoffenaar, Zutphen (1997)

literatuur/documentatie
  • Trouw, 10 maart 1990
  • J.J. Lindner, "Een christen-krijgsman", De Volkskrant, 12 september 1997
  • J. Hoffenaar, "Calmeijer, Michael Rudolph Hendrik (1895-1990), in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 79

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Heemstede, 8 augustus 1921

echtgeno(o)t(e)/partner
C.O. Jeekel, Cato Ottoline

kinderen
1 dochter

vader
J.H. Calmeijer, Johan Hendrik

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam, 5 april 1854

moeder
J.A. de Veer, Jane Ann

geboorteplaats en/of -datum
Paramaribo, 24 augustus 1871

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.