Deze periode wordt gedomineerd door het CDA van premier Lubbers. Na het mislukte kabinet-Van Agt/Den Uyl/Terlouw komt er in november 1982 een centrumrechts kabinet onder leiding van de opvolger van Van Agt. Dat kabinet neemt de sanering van de overheidsfinanciën krachtig ter hand, waarbij onder meer wordt bezuinigd op ambtenarensalarissen en uitkeringen.
In 1986 behaalt het CDA met Lubbers als lijsttrekker en onder de leuze 'Laat Lubbers zijn karwei afmaken' een grote verkiezingsoverwinning. Ondanks verlies van de VVD komt er een nieuw centrumrechts kabinet. Dat kabinet zet het beleid van Lubbers I voort, maar komt in 1989 voortijdig ten val.
Het nog steeds sterke CDA gaat vervolgens een combinatie aan met de PvdA van Wim Kok. Die partij is veel gematigder dan onder Den Uyl en is bereid mee te werken aan verdere herziening van de verzorgingsstaat. Met name in de WAO wordt fors ingegrepen. In 1994 leidt dit tot enorm verlies van de beide regeringspartijen. De PvdA wordt echter wel de grootste.
Kabinetten
Dit kabinet van CDA en VVD presenteert zich als een 'no nonsense-kabinet'. Het richt zich op sanering van de overheidsfinanciën door bezuinigingen en afstoting van overheidstaken, en op herstel van werkgelegenheid. Er wordt onder meer gekort op uitkeringen en onderwijs- en ambtenarensalarissen. Ook sectoren als volksgezondheid en welzijn moeten inleveren. De werkloosheid, die tot recordhoogte was opgelopen, gaat geleidelijk afnemen.
Kabinet-Lubbers II (1986-1989)
Dit kabinet van CDA en VVD is qua politieke samenstelling een voortzetting van het eerste kabinet-Lubbers. Het ombuigingsbeleid wordt voortgezet, waarbij de bestrijding van de werkloosheid de hoogste prioriteit krijgt. Na drie jaar komt het tot een breuk, na een conflict tussen kabinet en VVD-Tweede Kamerfractie over het reiskostenforfait.
Kabinet-Lubbers III (1989-1994)
In het derde kabinet-Lubbers heeft de VVD plaats gemaakt voor de PvdA. Er wordt na jaren van bezuinigingen gestreefd naar sociale vernieuwing. Het kabinet moet echter verder zelf ook verder bezuinigen, onder meer op de sociale zekerheid. Met name het grote beroep dat op de Wet arbeidsongeschiktheid (WAO) wordt gedaan, is reden om in te grijpen. Dat leidt tot spanningen, vooral in de PvdA.
Kabinetscrisis
Kabinetscrisis 1989: het reiskostenforfait
Op 3 mei 1989 kwam er een einde aan bijna zeven jaar samenwerking tussen CDA en VVD onder minister-president Lubbers. De VVD-fractie kon zich niet vinden in het door het kabinet genomen besluit over afschaffing van het reiskostenforfait.
Tweede Kamerverkiezingen
-
1982
Onder aanvoering van Ed Nijpels won de VVD bij deze vervroegde Tweede Kamerverkiezingen tien zetels (van 26 naar 36 zetels). De PvdA herstelde zich van een zware nederlaag bij de Statenverkiezingen van maart en won drie zetels ten opzichte van 1981. Grote verliezer was D66, dat terugviel van zeventien naar zes zetels. Het CDA verloor drie zetels.
-
1986
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1986 behaalde het CDA onder aanvoering van premier Lubbers ("Laat Lubbers z'n karwei afmaken") een grote overwinning. Zij kwam van 45 op 54 zetels. Regeringspartner VVD verloor daarentegen negen zetels.
-
1989
Bij deze vervroegde Tweede Kamerverkiezingen handhaafde het CDA haar positie als grootste partij. Net als in 1986 werden 54 zetels gehaald. De PvdA verloor drie zetels en kwam op 49. Winst was er voor D66 (van negen naar twaalf zetels) en voor het GPV (van één naar twee zetels).