Jhr.Mr. B.C. de Jonge

B.C. de Jonge
bron: Beeldbank Nationaal Archief

Conservatieve, antipapistische aristocraat, die voorstander was van een sterk gezag, zowel in Nederland als in Nederlands-Indië. Begon zijn loopbaan als ambtenaar. Was als CHU-sympatisant een jaar minister van Oorlog in het vrijzinnige kabinet-Cort van der Linden. Kwam na de Eerste Wereldoorlog door toedoen van Colijn in dienst van de Bataafsche Petroleum Maatschappij (BPM) en werd in 1931 Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië. Ontving in die functie tweemaal NSB-leider Mussert. Trad krachtig op tegen de inheemse oppositie. De Quay wenste hem in 1940 als 'sterke man' van de Nederlandse Unie. Lange, zeer zelfbewuste man.

partijloze c.h.
functie(s) in de periode 1917-1936: minister, Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië

Inhoud

  1. Personalia
  2. Partij/stroming
  3. Hoofdfuncties/beroepen
  4. Nevenfuncties
  5. Opleiding
  6. Wetenswaardigheden
  7. Publicaties van/over
  8. Familie/gezin

Personalia

voornamen (roepnaam)

Bonifacius Cornelis

titulatuur en naam

Jhr.Mr. B.C. de Jonge Bonifacius Cornelis

geboorteplaats en -datum

's-Gravenhage, 22 januari 1875

overlijdensplaats en -datum

Zeist, 24 juni 1958

levensbeschouwing

Hervormd

Partij/stroming

stroming(en)

christelijk-historisch

partij(en)

partijloos

Hoofdfuncties/beroepen

  • advocaat en procureur te 's-Gravenhage, van 1900 tot 1901
  • ambtenaar (rang: adjunct-commies) ministerie van Koloniën, van 16 augustus 1901 tot 1 maart 1905
  • ambtenaar (rang: commies) ministerie van Koloniën, van 1 maart 1905 tot 1 augustus 1906
  • ambtenaar (rang: hoofdcommies) afdeling justitie, onderwijs, eredienst en nijverheid, ministerie van Koloniën, van 1 augustus 1906 tot februari 1908
  • ambtenaar (rang: referendaris) afdeling Gouvernementsbedrijven, ministerie van Koloniën, van 3 februari 1908 tot 15 november 1910
  • hoofd afdeling juridische zaken (rang: administrateur), ministerie van Oorlog, van 15 november 1910 tot 15 maart 1913
  • chef Kabinet van de minister (rang: administateur), ministerie van Oorlog, van 15 maart 1913 tot 15 juni 1917
  • minister van Oorlog, van 15 juni 1917 tot 9 september 1918 (benoemd bij K.B. van 13 juni 1917)
  • minister van Marine ad interim, van 28 juni 1918 tot 9 september 1918 (na het aftreden van minister Rambonnet)
  • toegevoegd aan de Raad van Bestuur van BPM (Bataafsche Petroleum Maatschappij), van 1 december 1918 tot 1 mei 1921
  • lid Raad van Bestuur, Koninklijke Nederlandsche Petroleum Maatschappij te Londen, van 1 mei 1921 tot 1 november 1921
  • ambteloos, van 1 november 1921 tot september 1931
  • Gouverneur-Generaal van Nederlands-Indië, van 12 september 1931 tot 16 september 1936 (benoemd bij K.B. van 8 mei 1931)

Nevenfuncties

  • eerste secretaris Vereeniging voor Christelijk Hollandsch Onderwijs t.b.v. de inlandse bevolking, vanaf januari 1909
  • secretaris Staatscommissie voor de verdediging van Nederlands-Indië, van mei 1912 tot juni 1913
  • voorzitter commissie onderzoek naar de onlusten in legerkamp Harskamp, november 1918
  • ondervoorzitter Nederlandse Rode Kruis, van 4 januari 1919 tot 1 juni 1921
  • ondervoorzitter Zuiderzeeraad, van 20 januari 1920 tot 1 november 1921
  • hoogheemraad Hoogheemraadschap van Delfland, van 1 april 1919 tot 1 juni 1921
  • lid Raad van Commissarissen Koninklijke Nederlandsche Petroleum Maatschappij, van 1 november 1922 tot mei 1930
  • lid Raad van Beheer BPM (Bataafsche Petroleum Maatschappij), van 15 mei 1930 tot september 1931
  • lid Raad van Commissarissen bank "Mendelssohn & Co." te Amsterdam, 1939
  • voorzitter Comité van Nationale Eensgezindheid, juli 1940

Opleiding

primair onderwijs

  • lagere school te 's-Gravenhage

voortgezet onderwijs

  • Gymnasium Haganum te 's-Gravenhage, tot juni 1893

academische studie

  • rechtswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Rijksuniversiteit Utrecht, van 1893 tot 12 juli 1900 (cum laude)

Wetenswaardigheden

algemeen

  • Hij was de eerste burgerminister van Oorlog sinds 1848
  • Kwam in 1918 in conflict met opperbevelhebber Snijders, die vond dat verdediging van Nederland tegen een eventuele Duitse inval zinloos zou zijn. Koningin Wilhelmina weigerde echter het ontslag van Snijders te aanvaarden, hoewel het gehele kabinet De Jonge steunde.
  • Weigerde in 1928 een benoeming tot burgemeester van Rotterdam
  • Besloot in februari 1933 tot gewapend optreden tegen marineschip 'De Zeven Provinciën', nadat het schip uit protest tegen salarisverlaging door marinepersoneel was overgenomen en weggevaren. Door een afgeworpen bom (eigenlijk had dat een waarschuwing moeten zijn) vielen 23 doden, waarna de overige muiters zich overgaven.
  • Ontving in augustus 1935 als Gouverneur-Generaal NSB-leider Mussert en andere nationaal-socialisten

uit de privésfeer

  • Was op het gymnasium klasgenoot van jhr. H.A. van Karnebeek
  • Zijn schoonmoeder was hofdame van prins Hendrik
  • Zijn moeder was een nicht (oomzegger) van O.J.E. baron van Wassenaer van Catwijck, Tweede en Eerste Kamerlid
  • Zijn vader was raadsheer in de Hoge Raad
  • Zijn zwager, J.C. graaf van Randwijck, was burgemeester van Amersfoort

niet-aanvaarde politieke functies

  • directeur-generaal der PTT, 1918 (geweigerd na zijn aftreden als minister)
  • minister van Oorlog, 12 januari 1920 (geweigerd)
  • minister van Marine en Oorlog, augustus 1922 (geweigerd)
  • Commissaris der Koningin in Utrecht, 1924 (geweigerd)

woonplaats(en)/adres(sen)

  • s-Gravenhage, Riouwstraat 52, omstreeks januari 1915
  • Voorst, Huize 'De Beele', van 1922 tot 1942
  • Oosterbeek, Huize 'Dennenoord', van 1942 tot 1946
  • Zeist, Utrechtseweg 31, van 1946 tot 24 juni 1958

ridderorden

  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1 augustus 1913
  • Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 december 1934

relevante buitenlandse reizen

Nederlands-Indië, China, Japan en Noord-Amerika, 1919 (zakenreis)

vermogenspositie

financieel onafhankelijk

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.

rector Utrechtsch Studenten Corps te Utrecht

Publicaties van/over

lijst van publicaties

  • "Herinneringen van Jhr. Mr. B.C. de Jonge: met brieven uit zijn nalatenschap", uitgegeven door S.L. van der Wal (1968)
  • "Belevenissen en beschouwingen 1940-1945", uitgegeven door J.A. de Jonge (1968)
  • "De ontwerpen betreffende het straffen en de strafrechtspleging van jeugdige personen" (dissertatie, 1900)

literatuur/documentatie

  • F.J.M. Otten, "Jonge, jhr. Bonifacius Cornelis de (1875-1958)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 275
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)

Biografisch Woordenboek(en)

biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia

collectie-B.C. de Jonge, Nationaal Archief

archivalia via site Nationaal Archief

vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

Familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm

gehuwd te 's-Gravenhage, 5 juli 1904

echtgeno(o)t(e)/partner

A.C. barones van Wassenaer, Anna Cornelia

kinderen

2 zoons en 2 dochters

vader

Jhr.Mr. B.C. de Jonge, Bonifacius Cornelis

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 24 februari 1834

beroep vader

  • rechter
  • president rechtbank

moeder

E.H.M. Philipse, Elizabeth Henriëtte Maria

geboorteplaats en/of -datum

's-Gravenhage, 5 februari 1839

beroep grootvader (vaderskant)

  • rijksarchivaris
  • wethouder van 's-Gravenhage
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland

familierelaties