Ir. A.A. (Anton) Mussert

foto Ir. A.A. (Anton) Mussert
bron: Persoonlijkheden

Parmantige leider van de Nationaal-Socialistische Beweging, met een kleinburgerlijk imago. Kreeg bekendheid als organisator van een actie tegen het Verdrag met België en richtte in 1931 de NSB op. Verborg een zekere mate van onzekerheid door een branieachtig optreden. Voerde een nogal onvaste koers, waarbij hij steeds meer concessies deed aan 'Duitse' denkbeelden en de NSB voluit antisemitisch werd. Zag zichzelf als leider van het met Vlaanderen vergrote Groot-Nederland. De Duitsers namen hem echter niet zo serieus. Werd vanwege zijn rol tijdens de bezetting in 1946 ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.

in de periode 1932-1945: kandidaat Tweede Kamer, politiek leider

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornamen (roepnaam)

Anton Adriaan (Anton)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Werkendam (N.Br.), 11 mei 1894

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 7 mei 1946 (voltrekking doodvonnis op de Waalsdorpervlakte)

3.

Partij/stroming

partij(en)
  • Liberale Staatspartij "de Vrijheidsbond"
  • NSB (Nationaal-Socialistische Beweging), vanaf 14 december 1931

4.

Hoofdfuncties/beroepen (2/5)

  • Algemeen Leider van de NSB, van 14 december 1931 tot 5 mei 1945
  • "Leider van het Nederlandse Volk", van 13 december 1942 tot 5 mei 1945 (als zodanig uitgeroepen door Seyss-Inquart)

gevangenschap/internering
gevangenschap te Scheveningen, van 7 mei 1945 tot 7 mei 1946

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies (0/2)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties

  • secretaris Nationaal Comité van Actie tegen het ontwerp-verdrag met België, van 1925 tot februari 1927
  • lid Comité Verkeerstentoonstelling in de Jaarbeurs te Utrecht, juni 1929

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/10)
  • Werd door de Duitse bezetter en Hitler in december 1942 als leider van het Nederlandse Volk erkend. Dit werd bekendgemaakt tijdens de viering van het elfjarig bestaan van de NSB.
  • Stelde in januari 1943 een Staatssecretarie in, met zgn. gemachtigden die de Duitse bezetters moesten adviseren.
  • Werd na een proces op 27 en 28 november 1945 op 12 december 1945 door het Bijzonder Gerechtshof te 's-Gravenhage ter dood veroordeeld op grond van een poging Nederland onder vreemde heerschappij te brengen, een aanslag op de grondwettige regeringsvorm en hulpverlening aan de vijand. Dit vonnis werd op 20 maart 1946 door de Bijzondere Raad van Cassatie bevestigd.

uit de privésfeer
  • Was gehuwd met een tante (een zuster van zijn moeder), die achttien jaar ouder was dan hij. Voor dit huwelijk tussen bloedverwanten was door de regering dispensatie verleend.
  • Zijn vader was hoofd van een lagere school

niet-aanvaarde politieke functies
  • lid Tweede Kamer, juni 1937 (bedankt)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.