Prof.Mr. E.C.M. (Erik) Jurgens

foto Prof.Mr. E.C.M. (Erik) Jurgensvergrootglas

Erudiete telg uit katholieke Unileverfamilie. Aanvankelijk actief op de linkervleugel van de KVP in Amsterdam en in 1968 medeoprichter van de PPR, voor welke partij hij in 1972-1975 Tweede Kamerlid was. Vanaf 1975 tien jaar voorzitter van de NOS en vervolgens hoogleraar staatsrecht en parlementsrecht. Stapte later over naar de PvdA en werd ook voor die partij Tweede Kamerlid en vervolgens een vooraanstaand lid (en ondervoorzitter) van de Eerste Kamer. Hoffelijke politicus die betrokken was bij uiteenlopende culturele en maatschappelijke activiteiten. Gezaghebbend woordvoerder staatsrecht, mediarecht en Europese samenwerking en als lid van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa actief verdediger van burgerlijke vrijheden. Bediende zich in debatten graag van Latijnse zegswijzen.

PvdA, PPR
in de periode 1972-2007: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer

voornamen (roepnaam)

Erik Constant Maria (Erik)

personalia

geboorteplaats en -datum
Altona (Duitsland), 24 november 1935

levensbeschouwing
Rooms-Katholiek

partij/stroming

partij(en)
  • KVP (Katholieke Volkspartij), van 1961 tot maart 1968 (behoorde tot de zgn. christen-radikalen)
  • PPR (Politieke Partij Radikalen), van juli 1968 tot 9 februari 1982
  • PvdA (Partij van de Arbeid), vanaf 9 februari 1986

hoofdfuncties en beroepen

  • universitair docent juridische faculteit, (Gemeentelijke) Universiteit van Amsterdam, van 1 september 1960 tot 1961
  • adjunct-referendaris ministerie van Buitenlandse Zaken, van 1 september 1961 tot 1 september 1963
  • trainee Unilever in Nederland en Duitsland, van 1 september 1963 tot 1 september 1965
  • wetenschappelijk (hoofd)medewerker staatsrecht, Universiteit van Amsterdam, van 1 september 1965 tot 7 december 1972
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 december 1972 tot 23 september 1975
  • voorzitter NOS (Nederlandse Omroep Stichting), van 1 september 1975 tot 29 mei 1985
  • ambteloos, van 1985 tot 1986
  • bijzonder hoogleraar mediarecht, Rijksuniversiteit Limburg te Maastricht, van september 1986 tot 1991
  • deeltijd-hoogleraar staats- en bestuursrecht, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1 januari 1987 tot 1 januari 1999
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 februari 1990 tot 17 mei 1994
  • bijzonder hoogleraar recht van het parlementair stelsel, Rijksuniversiteit Limburg te Maastricht, van december 1991 tot november 2000
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 13 juni 1995 tot 12 juni 2007

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich als PPR-Tweede Kamerlid vooral bezig met justitie, binnenlandse zaken, financiën en Koninkrijkszaken
  • Voerde in de 1973 en 1974 het woord bij de algemene financiële beschouwingen
  • Wijzigde in 1974 samen met zijn fractiegenoot Bas de Gaay Fortman via een initiatiefwetsvoorstel de Wet gewetensbezwaren militaire dienst, waardoor tewerkstelling van gewetensbezwaarden werd overgeheveld van Defensie naar Sociale Zaken. (12.447)
  • Wijzigde in 1975 via een initiatiefwetsvoorstel het militaire strafrecht met betrekking tot cassatie, nadat een in 1972 door zijn fractiegenoot De Gaaij Fortman ingediend voorstel door de Eerste Kamer was verworpen. (13.331)
  • Wijzigde in 1975 samen met Huub Franssen (PvdA) via een initiatiefwetsvoorstel de Zondagswet, waardoor gemeentebesturen niet langer sport vanwege godsdienstige redenen op zondag kunnen verbieden in door de gemeente gesubsidieerde accommodaties. Dit voorstel was oorspronkelijk ingediend door Hans van den Doel (PvdA) en Anneke Goudsmit (D'66) en werd in 1974 en 1975 door hem en Franssen (PvdA) overgenomen en verdedigd. (11.678)
  • Was woordvoerder justitie (mediarecht), binnenlandse zaken (kiesrecht) en Europese zaken van de PvdA-Tweede Kamerfractie
  • Voerde in 1992 namens zijn fractie het woord bij de behandeling van de goedkeuringswet van het Verdrag van Maastricht
  • Diende in 1993 een initiatiefwetsvoorstel in over het beschermen van bronnen door journalisten. Dit later door Maarten van Traa overgenomen voorstel bleef onafgedaan en werd in 2005 ingetrokken. (23.133)
  • Was in de Eerste Kamer woordvoerder Europese zaken, justitie (onder meer Schengen-beleid), staatkundige en constitutionele vraagstukken en mediabeleid
  • Stelde in 1998 bij de behandeling van het wetsvoorstel over vestiging in Nederland van het Schotse Hof voor de berechting van de Lockerbie-verdrachten de vraag aan de orde of een tweederde meerderheid was vereist voor aanvaarding van dit voorstel
  • Op zijn initiatief debatteerde de Eerste Kamer op 14 december 2004 over artikel 137, vierde lid van de Grondwet (over de procedure voor grondwetsherziening)
  • Vroeg regelmatig aandacht voor mogelijke strijdigheid van wetgeving met de Grondwet. Dit was bijvoorbeeld het geval in 2003 bij een wetsvoorstel over het verlenen van geweldsbevoegdheden aan Duitse bewakers van het Duits/Nederlandse legerkorps, in 2004 bij het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Statuut voor het Internationaal Strafhof (relatie met artikel 91 van de Grondwet) en in 2007 bij een wetsvoorstel tot uitvoering van een EG-richtlijn over het openbaar overnamebod (mogelijke strijdigheid met artikel 81 van de Grondwet).
  • In 2012 diende minister Kamp een wetsvoorstel in om in diverse wetten op het gebied van sociale zaken delegatiebepalingen met afwijkingsbevoegdheid aan te passen danwel te schrappen. In de titel van dit wetsvoorstel wordt verwezen naar de motie-Jurgens c.s. $O kamerstuk 33.133
  • Mede op zijn initiatief debatteerde de Eerste Kamer op 15 mei 2007 over een kabinetsstandpunt ten aanzien van het rapport 'De Nederlandse Grondwet en de Europese Unie', over de versnelde implementatie van EU-richtlijnen en over de bijzondere totstandkomingsprocedures voor en parlementaire betrokkenheid bij gedelegeerde regelgeving.

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1992 tot de negen leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel inzake uitvoering van het Verdrag van Schengen stemden
  • In 1997 behoorde hij met Grewel, Le Poole en Zijlstra tot de minderheid van zijn fractie die tegen een wijziging van de Gemeentewet stemde inzake de mogelijkheid van sluiting van drugspanden
  • Behoorde in 1998 tot de vijf leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel herstructurering varkenshouderij stemden
  • Behoorde in 1999 tot de vier leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel afschaffing van de omroepbijdrage stemden
  • Behoorde in 2001 tot de elf leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel Strafrechtelijke opvang van verslaafden stemden
  • In 2002 stemden hij en Witteveen als enigen van hun fractie tegen de het voorstel tijdelijke wet noodcapaciteit drugskoeriers
  • In 2002 stemden hij en Le Poole als enigen van hun fractie tegen het wetsvoorstel partiële wijziging van de zedelijkheidswetgeving
  • Behoorde in 2005 tot de vier leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek stemden
  • Behoorde in 2006 tot de acht leden van zijn fractie die tegen het wetsvoorstel 'afgeschemde getuigen' stemden
  • Stemde in 2006 als enige van zijn fractie tegen het wetsvoorstel Verruiming mogelijkheden tot opsporing en vervolging van terroristische misdrijven

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
Zijn vader was lid van de Raad van Bestuur van Unilever N.V./Unilever Ltd.

woonplaats
Amsterdam

publicaties/bronnen

publicaties
  • "PPR op aarde" (1968)
  • "Omroep als publieke dienst : over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de massamedia" (1985)
  • "Omroeprecht en auteursrecht: nieuwe ontwikkelingen in informatie- en communicatierecht: preadviezen voor de gezamenlijke vergadering van de Calvinistische Juristen Vereniging en de Rechtskundige Afdeling van het Thijm-genootschap" (1986) (met N. van Lingen)
  • "Het interpellatie-recht", in: H.M. Franssen (red.), "Het parlement in aktie" (1986)
  • "De stenen tafelen: een nieuwe moraal voor burgers en overheid?" (red., 1992)
  • "Tweede Kamer op orde: beschouwingen over het herziene Reglement van orde" (1993) (met J.A. van Schagen)
  • "De heren van Den Haag zijn onderweg: 100 gedichten en verzen over politiek & maatschappij: een bloemlezing" (1993) (met F. Niessen)
  • "Een onparlementair stelsel: Het Europees belastingrecht na 'Maastricht'" (1993) (met W. Vermeend)
  • diverse artikelen over staats- en mediarecht in tijdschriften en dagbladen (o.a. "De Nieuwe Linie", "De Tijd", "Tijd en Taak", "NRC Handelsblad", "de Volkskrant" en "Trouw")

literatuur/documentatie
  • NRC Handelsblad, 10-12-1986
  • Ned. Patriciaat, 1999

uitgebreide versie

uitgebreide versie
Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding, wetenswaardigheden etc. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft. reageer

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.