G. (Gerda) Brautigam

foto G. (Gerda) Brautigamvergrootglas

Bekend en populair PvdA-Tweede Kamerlid, dat in heldere en vaak humoristische bewoordingen en met onmiskenbaar Rotterdams accent opkwam voor de belangen van consumenten. Kreeg daardoor bijnamen als 'prijzen-Gerda' en 'Gerda van de warme bakker'. Had haar bekendheid mede te danken aan radioprogramma's begin jaren zestig. Zette zich ook in voor beperking van de filmkeuring. Was aanvankelijk journaliste bij 'Het Vrije Volk' die onder andere reisverslagen maakte. Versloeg in 1961 het proces-Eichmann voor haar krant. Dochter van een vooraanstaande Rotterdamse socialist.

PvdA
in de periode 1963-1972: lid Tweede Kamer

voornaam (roepnaam)

Gerarda (Gerda)

personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • G. Brautigam, van 9 maart 1913 tot 1 augustus 1934
  • G. Bergman-Brautigam, van 1 augustus 1934 tot 28 februari 1938
  • G. Brautigam, van 28 februari 1938 tot 11 juli 1966
  • G. Brautigam e/v Van Bodegraven, vanaf 11 juli 1966

geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 9 maart 1913

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 5 november 1982

levensbeschouwing
geen godsdienst

partij/stroming

partij(en)
  • OSP (Onafhankelijke Socialistische Partij) (omstreeks 1935)
  • PvdA (Partij van de Arbeid)

hoofdfuncties en beroepen

  • volontair en redacteur "Dagblad voor Rotterdam", van 1932 tot 1938
  • redacteur dagblad "Voorwaarts" te Rotterdam, van 1938 tot 1 oktober 1940 (vertrok na ontslag van de joodse medewerkers)
  • werkzaam op een typekantoor (tijdens de oorlog)
  • werkzaam bij een dropfabriek te Katwijk (tijdens de oorlog)
  • handelsreiziger (tijdens de oorlog)
  • redacteur dagblad "Het Vrije Volk", redactie te Amsterdam, van 1945 tot juni 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 7 december 1972

partijpolitieke functies

  • lid redactie "Wij Vrouwen", verenigingsorgaan van de Vrouwenbond van de PvdA, omstreeks 1965
  • lid redactie tweewekelijks partijblad "Opinie", vanaf februari 1965
  • lid partijbestuur PvdA, van 6 maart 1965 tot 6 maart 1969

nevenfuncties

  • lid bestuur World Press Photo
  • medewerker VARA-radioprogramma's "Bij nader inzien" en "Het hangt aan de muur en het tikt"
  • penningmeester NJK (Nederlandse Journalisten Kring), van 1949 tot 1961
  • lid raad van advies consumentenprogramma "Koning Klant", VARA-televisie, vanaf 1965

comités van aanbeveling, erefuncties etc.
  • erelid NJK (Nederlandse Journalisten Kring), vanaf 1961
  • erelid NVJ (Nederlandse Vereniging van Journalisten)

opleiding

voortgezet onderwijs
  • vijfjarige h.b.s. te Rotterdam

activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich vooral met consumentenzaken bezig en daarnaast met cultuur (media, persvrijheid, filmkeuring)
  • Interpelleerde op 21 januari 1969 minister De Block over het prijsbeleid n.a.v. prijsverhogingen na de invoering van de btw
  • Diende in 1971 samen met haar fractiegenoten Joop Voogd en Hein Roethof een initiatiefwetsvoorstel in om de overheidscontrole op de inhoud van programma's op te heffen. Het voorstel werd in 1973 ingetrokken na aanneming van een amendement-Van der Sanden. (11.120)
  • Interpelleerde op 24 november 1971 minister Langman over het prijsbeleid. Vroeg in een motie om een algemene prijsmaatregel, maar deze motie werd verworpen.

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Haar (tweede) echtgenoot was architect
  • Maakte als journaliste van "Het Vrije Volk" onder andere reportagereizen in Europa, Canada en Israël en woonde in 1961 als verslaggeefster het Eichmann-proces in Jeruzalem bij
  • Overleed in 1982 na een (tweede) hersenbloeding; was na een eerste hersenbloeding in 1979 deels verlamd geraakt

anekdotes en citaten
  • Vroeg bij interruptie aan de SGP'er Van Dis, een principiële tegenstander van het kijken naar televsie, die had verklaard dat zijn fractie tegen de ontwerp-Omroepwet zou stemmen vanwege de godslasterlijke en majesteitschendende programma's, "Hoe weet u dat?".

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
  • "Prijzen-Gerda" (bijnaam)
  • "Gerda van de warme bakker" (bijnaam naar aanleiding van haar pleidooi voor brood van zelfstandige bakkers)
  • "Gerda Brootigam" (bijnaam)

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Rotterdam
  • Amsterdam, vanaf februari 1943
  • Amsterdam, Cannenburg 7, omstreeks 1964 en nog in 1969

ridderorden
Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 27 april 1973

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid AJC (Arbeiders Jeugd Centrale) (geroyeerd toen zij lid werd van de OSP)

publicaties/bronnen

publicaties
"Gedogen, schreef hij, gaat van au." (over de formatie van het kabinet-Den Uyl, waarin opgenomen brieven van (in)formateur Burger)

literatuur/documentatie
  • Leo Pronk, "'In het harnas sterven is geen groot ideaal'", Het Vrije Volk, 21 oktober 1972
  • Leo Pronk, "Gerda Brautigam was een bijzondere vrouw", Het Vrije Volk, 6 november 1982
  • A.J.C.M. Gabriëls, "Brautigam, Gerarda (1913-1982)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 58
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia
  • archief-G. Brautigam, Stichting Nederlands Persmuseum te Amsterdam
  • archief-G. Brautigam, IISG

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
  • gehuwd te Rotterdam, 1 augustus 1934 (huwelijk ontbonden 28 februari 1938)
  • ongehuwd samenwonend, van 1939 tot juli 1966
  • gehuwd (tweede huwelijk) te Amsterdam, 11 juli 1966

echtgeno(o)t(e)/partner
J.M. Bergman, Johannes Martinus

2e echtgeno(o)t(e)/partner
W.F. van Bodegraven, Willem Franciscus

kinderen
kinderloos

vader
J. Brautigam, Johan

geboorteplaats en/of -datum
Uithoorn, 18 mei 1878

moeder
C.C. van Duijn, Catharina Clasina

geboorteplaats en/of -datum
Schiedam, 13 augustus 1889

familierelaties

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.