S.J. (Sidney) van den Bergh

foto S.J. (Sidney) van den Berghvergrootglas

Industrieel en liberaal politicus. Topman van het Unilever-concern uit een bekend ondernemersgeslacht. Speelde in de oorlogsjaren een belangrijke rol bij de bevoorrading en toekomstige uitrusting van het leger. Werd vanwege zijn organisatorische talenten in 1959 minister van Defensie in het kabinet-De Quay . Moest echter reeds na enkele maanden aftreden vanwege allerlei perikelen rond zijn relatie met een nog niet-gescheiden vrouw. Nadien enkele jaren Eerste Kamerlid. Speelde ook een voorname rol als handelsbevorderaar. Lange tijd penningmeester en financier van de VVD. Man van de wereld, die zich gemakkelijk in internationale kringen wist te bewegen.

VVD
in de periode 1959-1971: lid Eerste Kamer, minister

Voornamen (roepnaam)

Sidney James (Sidney)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Rotterdam, 25 oktober 1898

overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 25 september 1977

levensbeschouwing
  • Nederlands Israëlisch (opgevoed)
  • geen godsdienst

Partij/stroming

partij(en)
  • VDB (Vrijzinnig-Democratische Bond), van 1920 tot 9 februari 1946
  • VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie), vanaf 1948

Hoofdfuncties/beroepen

  • stage bij "Van den Bergh's Margarinefabriek" (onder meer proever in de monsterkamer)
  • belast met de leiding van "Van den Bergh's zeepfabriek" te Zwijndrecht
  • directeur "Van den Bergh's Margarinefabriek", van 1920 tot 1926
  • directeur N.V. Lever Brothers & Unilever, van 1926 tot mei 1959
  • lid Contintental Committee N.V. Unilever te Londen, vanaf 1929
  • reserve-kapitein (gemobiliseerd) der intendance voor speciale diensten (belast met voedselbevoorrading), vanaf augustus 1939
  • reserve-officier der intendance in Port Call (Wales)
  • belast met de werving van Nederlandse militairen in Canada
  • militair adjudant van de Nederlandse ambassadeur in Washington
  • reserve-kolonel voor speciale diensten, tevens hoofdintendant der Koninklijke Landmacht, vanaf 1944
  • reserve-generaal-majoor der Koninklijke Landmacht, belast met de aankoop van militair materieel in Canada, september 1945
  • belast met de reorganisatie van het kwartiermeester-generaalschap, onder andere in Nederlands-Indië, van 1 november 1945 tot mei 1946
  • minister van Defensie, van 19 mei 1959 tot 1 augustus 1959
  • lid Raad van Bestuur N.V. Unilever en Unilever Ltd., van 1 september 1959 tot 1961
  • vicevoorzitter Raad van Bestuur N.V. Unilever en Unilever Ltd., van 1961 tot 1 januari 1964 (met pensioen)
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 24 januari 1962 tot 3 juni 1970
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1963 tot 10 mei 1971
  • lid gemeenteraad van Wassenaar, van 6 september 1966 tot 1 september 1970
  • wethouder (van financiën, gemeentebedrijven en openbare werken) van Wassenaar, van 6 september 1966 tot 1 september 1970

Activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich als Eerste Kamerlid vooral bezig met volkshuisvesting en ruimtelijke ordening, binnenlandse zaken en Koninkrijksaangelegenheden

opvallend stemgedrag
  • Stemde in 1967 als enige van zijn fractie vóór de ontwerp-Natuurbeschermingswet, omdat hij het belang van de natuurbescherming zwaarder liet wegen dan juridische en praktische bezwaren

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1959 een wet tot wijziging van de Dienstplichtwet en de Wet voor het reservepersoneel der krijgsmacht tot stand waardoor uitzending van dienstplichtigen naar Nieuw-Guinea mogelijk werd. Het wetsvoorstel was in 1958 ingediend door minister Staf. (5279)

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Was een bekend verzamelaar van schilderijen, onder meer van zeventiende-eeuwse meesters als Ter Borch, Van Goyen, Ruysdael, Hals en Rembrandt
  • Zijn vijfde echtgenote, een verpleegster, was 48 jaar jonger dan hij

niet-aanvaarde politieke functies
  • minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, 1963 (tijdens de formatie-De Kort; weigerde)

Publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • Jouke Mulder, "Sidney van den Bergh. Een liberaal" (1975)
  • Th.H. Joekes, "Waarom Sidney van den Bergh werkelijk weg moest", NRC Handelsblad, 18 januari 1988
  • H.J.L. Vonhoff, "Liberalen onder één dak" (1998), 104
  • Doreen Arnoldus, "Bergh, Sidney James van den", in Rena Fuks-Mansfeld (red.), Joden in Nederland in de twintigste eeuw. Een biografisch woordenboek (Amsterdam 2007), 22
  • J.W.L. Brouwer, "Bergh, Sidney James van den (1898-1977)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel VI (elektronische versie)
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.