Drs. K.H. (Kajsa) Ollongren

Kajsa Ollongren (1967) was van 10 januari 2022 tot 2 juli 2024 minister van Defensie in het kabinet-Rutte IV. Daarvoor was zij minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in het kabinet-Rutte III. In dat kabinet was zij namens D66 tevens viceminister-president. Mevrouw Ollongren was van 18 juni 2014 tot 26 oktober 2017 wethouder van Amsterdam en in september 2017 werd zij daar waarnemend burgemeester. In 2011-2014 was zij secretaris-generaal van het ministerie van Algemene Zaken. Eerder was zij plaatsvervangend secretaris-generaal op dat ministerie en daarvoor onder meer plaatsvervangend directeur-generaal economische politiek en directeur integratie en strategie op het ministerie van Economische Zaken.

D66
functie(s) in de periode 2011-2024: minister, secretaris-generaal

Personalia

voornamen (roepnaam)

Karin Hildur (Kajsa)

titulatuur en naam

Drs. K.H. Ollongren Karin Hildur (Kajsa)

geboorteplaats en -datum

Leiden, 28 mei 1967

Partij/stroming

partij(en)

D66 (Democraten 66) (sinds begin jaren '90)

Hoofdfuncties/beroepen

beleidsmedewerker Midden- en Oost-Europa, ministerie van Economische Zaken, vanaf 1992
hoofd parlementaire zaken, ministerie van Economische Zaken, tot 2001
directeur Europese Integratie en Strategie, ministerie van Economische Zaken, van 2001 tot september 2004
plaatsvervangend directeur-generaal economische politiek, ministerie van Economische Zaken, van september 2004 tot 2007
plaatsvervangend secretaris-generaal ministerie van Algemene Zaken, van 2007 tot 15 augustus 2011
secretaris-generaal ministerie van Algemene Zaken, van 15 augustus 2011 tot 18 juni 2014
wethouder (van economische zaken, zeehaven, luchthaven, deelnemingen, kunst, cultuur, lokale media, monumenten en stadsdeel Centrum) van Amsterdam, van 18 juni 2014 tot 26 oktober 2017 (tevens eerste locoburgemeester)
belast met waarneming van de burgemeester van Amsterdam, van 19 september 2017 tot 26 oktober 2017 (vanwege ziekte van burgemeester Van der Laan en na diens overlijden)
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en (tweede) viceminister-president, van 26 oktober 2017 tot 1 november 2019
minister: niet belast met de leiding van een ministerie, van 1 november 2019 tot 14 april 2020 (vanwege medische redenen vervangen)
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van 14 april 2020 tot 10 januari 2022
(tweede) viceminister-president, van 14 mei 2020 tot 10 januari 2022
minister van Defensie, van 10 januari 2022 tot 2 juli 2024
speciaal vertegenwoordiger mensenrechten, Europese Unie, vanaf 1 september 2025

Nevenfuncties

huidige

lid bestuur YES (Yalta European Strategy), vanaf september 2024
lid Transatlantic Task Force on building a European Pillar within the Transatlantic Relationship
lid Ukraine Security Compact working group Rasmussen
lid International Advisory Council and Distinguished Fellow for the Defence and Security Programme
lid Raad van Commissarissen, Postcode Lottery Group, vanaf 1 juni 2025

lid Raad van Toezicht IMD (Instituut voor Meerpartijendemocratie), vanaf januari 2005 (namens D66)
secretaris kabinets(in)formatie, van juni 2010 tot oktober 2010
'verkenner' namens de Tweede Kamer bij kabinetsformatie, van 18 maart 2021 tot 25 maart 2021 (samen met senator Jorritsma)

Opleiding

voortgezet onderwijs

v.w.o., "Rijnlands Lyceum" te Oegstgeest, tot juni 1985

academische studie

economie, Universiteit van Amsterdam, van 1985 tot 1986
geschiedenis: nieuwe en nieuwste geschiedenis, Universiteit van Amsterdam, van 1986 tot 1991

cursussen

leergang buitenlands beleid, Nederlands Instituut voor Internationale betrekkingen "Clingendael"
colleges, ENA (Ecole Nationale d'Administration) te Parijs

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig)

Besloot in 2017 de lopende procedure voor de voorgenomen herindeling Heerlen-Landgraaf (Parkstad Limburg) te beëindigen en gesprekken te beginnen over een nieuwe procedure
Bracht in 2019 een beleidskader uit voor gemeentelijke herindelingen. Centraal staat daarin het draagvlak, al blijft de mogelijkheid dat een provincie het initiatief neemt tot herindeling. De provincie moet dan wel een visie hebben op de bestuurlijke organisatie en vooraf overleggen met de minister. Regionale verschillen in taken en bestuursvorm worden toegestaan. (28.750, nr. F)
In 2019 verwierp de Eerste Kamer het door haar verdedigde wetsvoorstel over verruiming van de bevoegdheid om ontheffing te verlenen voor wethouders en gedeputeerden van het vereiste van ingezetenschap. Het wetsvoorstel was in 2017 ingediend door minister Plasterk. (34.807)
Bracht in 2020 als uitvloeisel van de Omgevingswet de ontwerp-Nationale Omgevingsvisie (NOVI) uit over de ruimtelijke inrichting tot 2050. Er zijn vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie, duurzaam economisch groeipotentieel, sterke en gezonde steden en toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijke gebied. Gepland staan onder meer de bouw van een miljoen woningen tot 2030, waarbij groene gebieden rond steden zoveel mogelijk behouden moeten blijven. Investeringen in openbaar vervoer en fietsroutes zijn nodig. Stedelijke gebieden moeten aantrekkelijker worden. Bij vraagstukken van duurzame energieopwekking worden burgers betrokken in de besluitvorming. Versnippering van het landschap zal worden tegengegaan. Er wordt ingezet op kringlooplandbouw.
Besloot in 2021 de procedure voor samenvoeging van Scherpenzeel met Barneveld te beëindigen. Voor het provinciale herindelingsvoorstel bestond onvoldoende draagvlak.
Benoemde in 2021 Rabin Baldewsingh tot Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme
Bracht als minister van Defensie samen met staatssecretaris Van der Maat de Defensienota 2022 'Sterker Nederland, veiliger Europa' uit. Daarin worden nieuwe investeringen (5 miljard euro extra) aangekondigd en onder meer de vorming van een supporteenheid voor special operations forces en de komt van 6 extra F-35's.
Is de eerstverantwoordelijke voor de levering van defensiematerieel aan Oekraïne. Voert daarover regelmatig overleg met haar EU-collega's. In december 2023 werden 18 F16-vliegtuigen ter beschikking gesteld.
Was in 2024 verantwoordelijk voor de deelname van een luchtverdedigings- en commandofregat en van een logistiek ondersteuningsschip aan operaties ter verzekering van de veilige en vrije doorvaart door de Rode Zee

als bewindspersoon (wetgeving)

Bracht in 2018 een wet tot wijziging van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba en de Kieswet in het Staatsblad (Stb. 58) in verband met de introductie van kiescolleges op de Caribische openbare lichamen ten behoeve van de verkiezing van de leden van de Eerste Kamer. Het wetsvoorstel was in 2017 ingediend door minister Plasterk. (34.782)
Bracht in 2018 de Wet gedeeltelijk verbod gezichtsbedekkende kleding in het Staatsblad (Stb. 222). Er komt een beperkt verbod op het in onderwijsinstellingen, openbaar vervoer, overheidsinstellingen en zorginstellingen dragen van kleding die het gezicht geheel bedekt of zodanig bedekt dat alleen de ogen onbedekt zijn. Het wetsvoorstel was in 2015 ingediend en in 2016 in de Tweede Kamer verdedigd door minister Plasterk. (34.349)
Bracht in 2018 de Wet intrekking raadgevend referendum (Stb. 214) tot stand. Door het niet-bindende karakter, wat onjuiste verwachtingen bij kiezers opleverde, beantwoordde het instrument niet aan het beoogde doel (34.854)
Bracht in 2018 twaalf wetten tot gemeentelijke herindelingen in zeven provincies tot stand, waardoor het aantal gemeenten met 25 werd verminderd. De gemeente Groningen werd uitgebreid met Haren en Ten Boer. Verder werd onder meer de gehele Hoeksche Waard één gemeente, werden Noordwijk en Noordwijkerhout samengevoegd en bleven er in Noordoost-Groningen nog slechts twee gemeenten (Het Hogeland en Westerkwartier). Haarlemmerliede ging over naar Haarlemmermeer. De nieuw gevormde gemeente Vijfheerenlanden (Leerdam, Vianen en Zederik) werd ingedeeld bij de provincie Utrecht. (34.805 & 34.806 & 34.824 & 34.825 & 34.826 & 34.827 & 34.828 & 34.829 & 34.830 & 34.831 & 34.832 & 34.833)
Bracht in 2019 een wet (Stb. 216) tot wijziging van de Crisis- en herstelwet tot stand in verband met versnelling van woningbouw en het faciliteren van duurzame ontwikkeling. De wijziging zorgt voor experimenteermogelijkheden en maakt het voor gemeenten mogelijk via een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte sneller en flexibeler in te spelen op initiatieven. (35.013)
Bracht in 2019 de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Stb. 382) tot stand. Door een nieuw stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen wordt de positie van de particuliere en de zakelijke bouwconsument versterkt. Bij de oplevering moet de aannemer aantonen dat aan de regelgeving is voldaan. Wanneer bij oplevering blijkt dat een bouwwerk niet volgens de regelgeving en gemaakte afspraken is gebouwd, krijgen opdrachtgevers betere mogelijkheden om de aannemer aan te sporen tot herstelwerkzaamheden. Het opschortingsrecht van de particuliere opdrachtgever wordt aangescherpt. Het wetsvoorstel was in 2016 ingediend en in 2017 in de Tweede Kamer verdedigd door minister Blok. (34.453)
Bracht in 2020 wetten tot stand tot samenvoeging van de gemeenten Appingedam, Delfzijl en Loppersum en tot splitsing van de gemeente Haaren
Bracht in 2020 de Wet toeristische verhuur van woonruimte (Stb. 460) tot stand. Aan gemeenten worden instrumenten gegeven om handhaving mogelijk te maken en om, indien noodzakelijk, de neveneffecten van de toeristische verhuur van woonruimte te voorkomen of beperken. Er komt een mogelijkheid voor een registratie-, meld- en/of vergunningplicht. (35.353)
Bracht in 2020 samen met de ministers De Jonge en Grapperhaus de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 (Stb. 441) tot stand. De wet vervangt noodverordeningen met maatregelen ter bestrijding van de verspreiding van het Covid-19-virus. Maatregelen blijven drie maanden van kracht, verlengingsbeslissingen worden aan de Tweede Kamer voorgelegd. (35.526)
Bracht in 2021 de Tijdelijke wet Tweede Kamerverkiezing covid-19 (Stb. 36) tot stand. Vanwege gevaar van besmetting met het covid-19-virus worden diverse maatregelen genomen om de verkiezingen goed te laten verlopen. Zo kunnen kiezers van 70 jaar en ouder per brief stemmen en komt er een mogelijkheid om ook op 15 en 16 maart te stemmen. (35.654)
Bracht in 2021 een wet (Stb. 296) tot herindeling van de gemeenten Amsterdam en Weesp tot stand. Het grondgebied van Weesp wordt toegevoegd aan dat van Amsterdam. Weesp krijgt een bestuursraad. (35.623)
Bracht in 2021 een wet (Stb. 300) tot wijziging van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 tot stand, die voortvloeide uit het in 2018 gehouden raadgevend referendum. De waarborgen van de wet werden op onderdelen verduidelijkt en de ruimte die de wet in de uitvoeringspraktijk biedt, werd iets ingeperkt. (35.242)
Bracht in 2021 een wet (Stb. 425) tot wijziging van de Woningwet tot stand naar aanleiding van evaluatie. Doel is verbetering van de werking, uitvoerbaarheid en toekomstbestendigheid van de wet en het vergroten van de mogelijkheden tot lokaal maatwerk. Onnodige detailregels worden geschrapt. (35.517)
Bracht in 2021 wetsvoorstellen tot stand tot vorming van vier nieuwe gemeenten. Landerd en Uden vormen samen Maashorst; Boxmeer, Cuijk, Grave en Mill en Sint Hubert vormen Land van Cuijk, Heerhugowaard en Langedijk gaan op in de gemeente Dijk en Waard, en Beemster wordt samengevoegd met Purmerend. (35.619 & 35.620 & 35.621 & 35.842 & 35.622)

als (in)formateur

Kreeg op 18 maart 2021 samen met Annemarie Jorritsma van de Tweede Kamer het verzoek ten behoeve van het debat over de verkiezingsuitslag een verkenning te verrichten naar de verschillende opties om tot vorming van een kabinet te komen. De verkenning werd op 25 maart, voortijdig, beëindigd.

Wetenswaardigheden

algemeen

Moest in oktober 2019 om gezondheidsreden verstek laten gaan bij de behandeling van haar begroting in de Tweede Kamer. Staatssecretaris Knops nam haar toen waar.

uit de privésfeer

Heeft de Nederlandse en Zweedse nationaliteit. Vanwege die dubbele nationaliteit diende PVV-fractievoorzitter Wilders bij haar aantreden een motie van wantrouwen tegen haar in, die echter werd verworpen.
Groeide op in Oegstgeest
Verbleef tijdens haar studie in Parijs, Straatsburg en Avignon
Gaf trainingen aan nieuwe politieke partijen in Oost-Europa

verkiezingen

Was in 2006 bij de Tweede Kamerverkiezingen nummer vijf op de D66-kandidatenlijst, maar werd niet gekozen

predicaten/adellijke titels

De familie werd in 2002 ingelijfd in de Nederlandse adel

Publicaties van/over

redevoeringen

"Europa in tijden van oorlog", Europalezing, Studio Europa Maastricht, 3 mei 2023

literatuur/documentatie

"'Dit is de belangrijkste vrouw in het leven van Mark Rutte'", NRC Handelsblad, 26 augustus 2011
Romana Abels, "Waag het niet haar op haar vakantie te bellen", Trouw, 16 november 2017
Roel Bekker, "Kajsa Ollongren", in: "De hoogste ambtenaar. De secretaris-generaal van Algemene Zaken 1945-2023: sfinx of spin?", 228 e.v.