Z.K.H. (prins Frederik) Willem Frederik Karel , prins der Nederlanden, prins van Oranje-Nassau

foto Z.K.H. (prins Frederik) Willem Frederik Karel , prins der Nederlanden, prins van Oranje-Nassauvergrootglas

Broer van koning Willem II en oom van koning Willem III. Was lange tijd een belangrijk adviseur van de koning en woonde vaak vergaderingen van de kroonraad bij. Tijdens het koningschap van zijn vader was was hij enige tijd belast met het opperbestuur van het leger. Was 65 jaar landelijk voorzitter van de Orde der Vrijmetselaars.

in de periode 1815-1862: minister, lid Raad van State

personalia

geboorteplaats en -datum
Berlijn, 28 februari 1797

overlijdensplaats en -datum
Wassenaar, 8 september 1881

plaats en datum bijzetting
Delft, 23 september 1881

levensbeschouwing
Gereformeerd (Ned. Hervormd)

opmerkingen over de naam en/of titel
Had in zin jeugd de roepnaam 'Frits'

hoofdfuncties en beroepen

  • officier in het Pruisische leger, vanaf 23 maart 1813
  • officier in het leger van Von Bülow in de Nederlanden, vanaf 17 november 1813
  • tweede bevelhebber eerste Nederlandse legerkorps
  • bevelhebber mobiele Nederlandse leger, vanaf 23 maart 1815
  • bevelhebber tweede divisie der geallieerde legers
  • bevelhebber Indische brigade en eerste divisie Nederlandse leger in Vlaanderen, mei 1815
  • bevelhebber Nederlandse troepen in Frankrijk, tot december 1815 (nam het bevel over van zijn broer, de prins van Oranje)
  • lid Raad van State, van 19 september 1815 tot 1 juli 1862
  • grootmeester der artillerie, van 1818 tot 15 juni 1826
  • commissaris-generaal van Oorlog, van 1 juli 1826 tot 25 december 1829
  • belast met de opperdirectie van het departement van Oorlog, van 25 december 1829 tot 9 juli 1839
  • tweede bevelhebber Nederlandse leger in België, september 1830

officiersrangen
  • kolonel der artillerie in het Nederlandse leger
  • luitenant-generaal der artillerie
  • admiraal van de vloot, vanaf december 1829
  • kolonel-generaal der landmacht, van december 1829 tot juli 1839
  • veldmaarschalk, van 1840 tot 1868

nevenfuncties

  • grootmeester der artillerie, vanaf 1813
  • lid Kroonraad, vanaf maart 1814
  • voorzitter Maatschappij der Weldadigheid, vanaf 1818

comités van aanbeveling, erefuncties etc.
  • honorair lid Oost- en Westindische opvoedingsmaatschappij te Delft
  • beschermheer Koninklijke Academie van Schilder-, Beeldhouw- en Bouwkunst te Brussel, van 1815 tot 1830
  • erevoorzitter Raad van Toezicht Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam

opleiding

onderwijs buiten schoolverband
militaire en burgerlijke opleiding door Clausewitz, Scharnhorst, Delbrück, Niebuhr en Ancillon

academische studie
  • studie Hogeschool te Leiden, van september 1814 tot maart 1815

wetenswaardigheden

algemeen
  • Nam in 1813 als Pruisisch officier deel aan de slagen tegen de legers van Napoleon bij Lützen, Bautzen, Dresden, Kulm, Warschau en Leipzig
  • Nam onder Van Bülow deel aan veldtochten in Brabant, België en Noord-Frankrijk
  • Nam in 1815 als tweede bevelhebber deel aan het beleg van Bergen op Zoom
  • Nam in 1815 deel aan de tweede veldtocht in Frankrijk

uit de privésfeer
  • Gehuwd met zijn nicht, een dochter van koning Friedrich Wilhelm III van Pruisen
  • Hij was een zwager van koning, later keizer Wilhelm I van Pruisen
  • Zijn dochter, prinses Louise, was gehuwd met de kroonprins (later koning) van Zweden
  • Zijn dochter, prinses Marie, was gehuwd met Wilhelm, vorst zu Wied
  • Hij bemoeide zich intensief met de Orde der Vrijmetselarij, hoewel hij niet vaak op gewone logeavonden verscheen. Er bestaat een schilderij van hem met alle versierselen van Grootmeester van de Orde der Vrijmetselarij, hetgeen hij 65 jaar was. Speciaal voor hem werd een loge opgericht de loge l'Union Frederique te Den Haag.

verkiezingen
  • Werd in december 1848 door de kiezers van de districten Leiderdorp, Dordrecht en Rotterdam gekandideerd voor het lidmaatschap van de Eerste Kamer, maar werd door zijn broer, de koning, niet benoemd

woonplaats(en)/adres(sen)
  • Berlijn
  • Schönhausen
  • Fulda
  • Berlijn
  • 's-Gravenhage, paleis Korte Voorhout, van 1818 tot 1838
  • Wassenaar, Huis De Pauw, van 1838 tot 8 september 1881

ridderorden
  • Grootkruis Orde van de Nederlandse Leeuw, 1816
  • Grootkruis Militaire Willemsorde, 1831
  • Grootkruis Orde van de Eikenkroon

predicaten/adellijke titels
  • prins der Nederlanden, 26 maart 1814

vermogenspositie
  • eigenaar rentambten Breda, Niervaart, Oosterhout, Zevenbergen en Zwaluwe, van 7 oktober 1840 tot 8 september 1881
  • eigenaar landgoederen in Silezië

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • grootmeester-nationaal Orde der Vrijmetselaars, van 1816 tot 1881
  • lid Orde der Vrijmetselaars te Berlijn (loge Zu den Drei Weltkugeln), vanaf 1816
  • maecenas Bataafsch Genootschap der proefondervindelijke Wijsbegeerte

publicaties/bronnen

literatuur/documentatie
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel I, 896
  • F. de Bas, "Prins Frederik der Nederlanden en zijn tijd" (Schiedam, 1887-1913, 4 delen)
  • C. Postma, "Prins Frederik der Nederlanden" ('s-Gravenzande, 1961)
  • A. van de Sande, "Vrijmetselarij in de Lage Landen: een mysterieuze broederschap zonder geheimen" (2001)
  • Frank Sterkenburgh, "Van bufferstaat tot neutraliteit, of: De militaire carrière van Prins Frederik der Nederlanden, 1813-1840" (2012) (online: www.scriptiesonline.uba.uva.nl/421420)
  • A. van de Sande, "Prins Frederik der Nederlanden (11797-1881). Gentleman naast de troon" (2015)

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Berlijn, 21 mei 1825 (echtgenote overleden 6 december 1870)

echtgeno(o)t(e)/partner
L.A.W.A. prinses van Pruisen, Louise Augusta Wilhelmina Amelia (prinses Louise)

kinderen
2 dochters (en 2 jong-gestorven zoons)

vader
Z.H. prins Willem Frederik, prins van Oranje-Nassau

moeder
F.L.W. prinses van Pruisen Friederike Louise Wilhelmine

familierelaties

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.