Dr. H.J. (Johan) Witteveen

foto Dr. H.J. (Johan) Witteveen
bron: Fotoarchief Eerste Kamer

Geleerde econoom en VVD-politicus, leerling van Tinbergen, die al op zijn zevenentwintigste hoogleraar was in Rotterdam en betrekkelijk jong Eerste Kamerlid. Kleinzoon van de socialist Wibaut, maar zelf, net als zijn ouders, overtuigd liberaal. Als verzoeningsgezinde minister van Financiën in het kabinet-Marijnen geen al te krachtige bewindsman. Opereerde veel sterker in het kabinet-De Jong toen hij in 1968 de wensen van ARP-leider Biesheuvel om meer uit te geven voor ontwikkelingshulp, onderwijs en woningbouw pareerde. Was tussen zijn ministerschappen Tweede Kamerlid en nadien nog even lid van de Senaat. Daarna topman van het IMF. Hoffelijke, minzame, op consensus ingestelde man.

VVD
in de periode 1958-1973: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister, viceminister-president

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornamen (roepnaam)

Hendrikus Johannes (Johan)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Zeist, 12 juni 1921

3.

Partij/stroming

partij(en)
VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie)

4.

Hoofdfuncties/beroepen (8/12)

  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 23 december 1958 tot 5 juni 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 5 juni 1963 tot 24 juli 1963
  • minister van Financiën, van 24 juli 1963 tot 14 april 1965
  • buitengewoon hoogleraar staatshuishoudkunde, Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam, van 1 september 1965 tot 5 april 1967
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 21 september 1965 tot 5 april 1967
  • minister van Financiën en viceminister-president, van 5 april 1967 tot 6 juli 1971
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1971 tot 1 september 1973
  • managing director IMF (Internationale Monetaire Fonds) te Washington, van 1 september 1973 tot 18 juni 1978

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Partijpolitieke functies

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

6.

Nevenfuncties

vorige (2/32)
  • lid Raad van Commissarissen "Nieuwe Rotterdamse Courant"
  • voorzitter Raad van Toezicht "Helen Dowling Institute"

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.


afgeleide functies, presidia etc. (2/5)
  • ondervoorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 18 juni 1963 tot 23 juli 1963
  • voorzitter vaste commissie voor Financiën (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van 4 oktober 1966 tot 5 april 1967

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

7.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

8.

Activiteiten

als parlementariër
  • Was woordvoerder financieel-economische zaken van de VVD in Eerste en Tweede Kamer. Hield zich als Eerste Kamerlid ook bezig met sociale zaken en als Tweede Kamerlid met volkshuisvesting.

opvallend stemgedrag (0/2)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


als bewindspersoon (beleidsmatig) (2/4)
  • De door hem in 1964 ingediende en in 1970 en de Tweede Kamer verdedigde ontwerp-Comptabiliteitswet werd in 1972 (verdedigd door minister Nelissen) door de Eerste Kamer verworpen
  • Kreeg in 1968 te maken met een internationale monetaire crisis, vooral ten gevolge van de devaluatie van het Engelse pond in 1967. Gaf daarop in maart 1968 de (internationale) handel in goud in Nederland vrij. Hierover legde hij op 26 maart 1968 in de Tweede Kamer een verklaring af. In juni 1968 werd de uitvoer van zilveren munten en de afgifte daarvan aan niet-ingezetenen verboden (vanaf een bedrag van f 25,-).

als bewindspersoon (wetgeving) (2/13)
  • Bracht in 1971 de Wet op het kroondomein (Stb. 159) tot stand, waarbij het kroondomein overgaat naar het ministerie van Financiën. Bij het beheer van de tot het kroondomein behorende natuurgebieden moet natuurbehoud voorop staan. (10.686)
  • Bracht in 1971 samen met staatssecretaris Grapperhaus een wet (Stb. 259) tot stand waardoor het tarief van de inkomstenbelasting en de loonbelasting jaarlijks automatisch wordt aangepast aan de inflatie. Hierdoor wordt voorkomen dat inkomensgroepen onbedoeld onder een hoger belastingtarief komen te vallen. (10.789)

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

9.

Wetenswaardigheden

algemeen
  • Medeoprichter van de Prof.Mr. B.M. Teldersstichting
  • In 1971 deed de Commissie voor de Rijksuitgaven uit de Tweede Kamer onderzoek naar een gat in de begroting 1972 ('het Gat van Witteveen') van bij 2 miljard gulden. De commissie concludeerde dat er geen sprake was van achtergehouden informatie, maar dat budgettaire ontwikkelingen niet goed waren onderkend en zelfs enigszins onderschat

uit de privésfeer
  • Promoveerde bij Prof. J. Tinbergen
  • Toen hij bij het CPB werkte was W. Drees jr. zijn ondergeschikte

verkiezingen
  • Was in 1956 Eerste Kamerkandidaat in en werd in 1960 gekozen door Groep IV: Zuid-Holland
  • Werd in 1971 tot Eerste Kamerlid gekozen door Groep I: Noord-Brabant, Zeeland, Utrecht en Limburg

10.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

11.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.