S. (Suze) Groeneweg

foto S. (Suze) Groenewegvergrootglas

Prominent SDAP-politica en in 1918 het eerste vrouwelijke Tweede Kamerlid. Was onderwijzeres in onder meer Dordrecht en Rotterdam en als onderwijswoordvoerster van de SDAP-fractie pleitbezorgster van volksonderwijs. Feministe, maar pragmatisch ingesteld en tegenstander van aparte vrouwenorganisaties. Naast Tweede Kamerlid ook Statenlid en lid van de gemeenteraad van Rotterdam. Vurig socialiste, volgens Oud geen 'katje om zonder handschoenen aan te pakken'. Goed spreekster op partijbijeenkomsten, die haar beter lagen dan parlementaire vergaderingen. Actief in de drankbestrijding en antimilitariste.

SDAP
in de periode 1918-1937: lid Tweede Kamer

Voornaam (roepnaam)

Susanna (Suze)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Strijensas (gem. Strijen, Z.H.), 4 maart 1875

overlijdensplaats en -datum
Barendrecht, 19 oktober 1940

levensbeschouwing
Hervormd: vrijzinnig (opgevoed)

niet-kerkelijke levensbeschouwing
pacifiste en anti-militariste

opmerkingen over de naam en/of titel
Haar roepnaam was aanvankelijk 'Zus'

Partij/stroming

partij(en)
SDAP (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij), vanaf 1903

Hoofdfuncties/beroepen

  • onderwijzeres te Strijensas (reeds tijdens opleiding)
  • onderwijzeres te Duivendijke (Zld.), van 1893 tot juli 1895
  • onderwijzeres te Krimpen aan den IJssel, van juli 1897 tot juli 1902
  • onderwijzeres te Dordrecht, van 1 juli 1902 tot augustus 1903
  • onderwijzeres te Rotterdam, van augustus 1903 tot januari 1907
  • tijdelijk onderwijzeres, Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, van 16 januari 1907 tot september 1909
  • onderwijzeres te Rotterdam, van september 1909 tot september 1918
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1918 tot 8 juni 1937
  • lid Provinciale Staten van Zuid-Holland, van 1 juli 1919 tot juli 1937
  • lid gemeenteraad van Rotterdam, van 2 september 1919 tot 1 september 1931

Activiteiten

als parlementariër
  • Hield zich in de Tweede Kamer vooral bezig met onderwijs, drankbestrijding, zuigelingen- en moederschapszorg en ontwapening
  • Bepleitte als Kamerlid een wettelijke verlofregeling bij zwangerschap en bevalling

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1926 tot de tien SDAP'ers die tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België stemden

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Volgde op aandringen van haar moeder een opleiding tot onderwijzeres. Haar vader zag het nut niet in van verder leren voor meisjes, maar hij legde zich er uiteindelijk bij neer.
  • Deed verwoede pogingen de BVNO aangesloten te krijgen bij het NVV, maar de meerderheid van de bondsleden vond dat ze zich daar als strikt neutrale bond niet bij aan konden sluiten
  • Werd lid van de SDAP na de mislukte algemene aprilstaking, tijdens een 1-meibetoging
  • In 1908 medeoprichtster van de Bond van Sociaal-Democratische Vrouwen Clubs
  • Stichtte alleen een vrouwenclub, omdat zij vond dat er te weinig vrouwen actief waren in de partij. Toen de bond van vrouwenclubs op het partijcongres officieel werd erkend, stemde zij tegen (1913).
  • Haar vader was landarbeider en winkelier

Publicaties/bronnen

publicaties
  • "Drankbestrijding als moederschapszorg" (brochure)
  • "Het algemeen kiesrecht, een mannenbelang ?" (brochure)

literatuur/documentatie
  • W.H. Vliegen, "Die onze kracht ontwaken deed", deel II, 360
  • A.E.J. de Vries-Bruins (red.), "Suze Groeneweg. Haar betekenis voor de moderne arbeidersbeweging" (Amsterdam, 1956)
  • P. Rol en J. Hofman, "Groeneweg, Susanna", in: Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel V, 92
  • A.W.D. Sonneveld, scriptie Staatkundig-Historische Studiën, RU Leiden (1979)

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.