Prof.Dr. J.J. Schrieke

foto Prof.Dr. J.J. Schriekevergrootglas

Duitsgezinde secretaris-generaal van het ministerie van Justitie tijdens de bezetting. Begaafde jurist, leerling (en later opvolger) van de Indoloog prof. Van Vollenhoven. Doorliep een succesvolle bestuursloopbaan in Nederlands-Indië, al liep hij in 1933 het vicevoorzitterschap van de Raad voor Nederlands-Indië net mis. Werd daarna hoogleraar in Leiden. Hield als S.G. de NSB buiten zijn departement, maar deed verder alles om het de bezetter niet lastig te maken. Vanwege hulp aan de vijand werd hij na de oorlog ter dood veroordeeld; die straf werd omgezet in twintig jaar gevangenis.

in de periode 1941-1945: NSB-secretaris-generaal

Voornamen

Jacobus Johannes

Personalia

geboorteplaats en -datum
Pijnacker, 17 oktober 1884

overlijdensplaats en -datum
Ede, 15 april 1976

levensbeschouwing
  • Hervormd
  • Rooms-Katholiek (tijdens naoorlogse detentie overgegaan naar het rooms-katholicisme)

Partij/stroming

partij(en)
NSB (Nationaal Socialistische Beweging), vanaf juni 1940

Hoofdfuncties/beroepen

  • substituut-griffier Raad van Justitie te Batavia (Ned.-Indië), van oktober 1909 tot 1916
  • gedetacheerd als ambtenaar bij het ministerie van Koloniën, van 1917 tot 1919
  • adjunct-adviseur voor decentralisatie, van december 1919 tot juli 1920
  • tijdelijk toegevoegd aan de directeur van Onderwijs en Eredienst te Batavia, van juli 1920 tot maart 1922
  • waarnemend regeringsgemachtigde voor algemene zaken bij de Volksraad van Nederlandsch-Indië, van 8 maart 1922 tot 1928
  • Europees verlof, van juli 1928 tot oktober 1929
  • directeur van justitie te Batavia, van 11 november 1929 tot juni 1934
  • docent staats- en administratief recht voor Nederlands-Indië, Suriname en Curaçao, Rijksuniversiteit Leiden, van juni 1934 tot april 1935
  • buitengewoon hoogleraar staats- en administratief recht voor Nederlands-Indië, Suriname en Curaçao, Rijksuniversiteit Leiden, vanaf 2 april 1935
  • secretaris-generaal ministerie van Justitie, van 1 juli 1941 tot 5 mei 1945
  • waarnemend secretaris-generaal ministerie van Algemene Zaken, van 1 maart 1942 tot 5 mei 1945
  • waarnemend directeur-generaal voor Politie, van 1 maart 1943 tot 5 mei 1945

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Promoveerde bij prof. C. van Vollenhoven
  • Zijn vader was predikant

Publicaties/bronnen

publicaties
  • "De ordonantie met Koninklijke medewerking" (dissertatie, 1908)
  • "De staatshulk op de helling" (artikelenreeks in "De Locomotief"), februari, april, juni en juli 1920
  • "De Indische politiek" (1929)
  • "Een nieuw bestek" (inaugurele rede, 1935)
  • "Bezet Nederland en het Haagsche Landoorlogsreglement van 1907" (1944)

literatuur/documentatie
  • F. van Anrooij, "Schrieke, Jacobus Johannes (1884-1976)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel III, 537
  • Jaap Vogel en Paul Schulten, "Het dwaalspoor van een praktisch staatsrecht, Jaap Schrieke (1884-1976)", in: Peter Jan Knegtmans, Paul Schulten en Jaap Vogel, "Collaborateurs van niveau. Opkomst en val van de hoogleraren Schrieke, Snijder en Van Dam" (Amsterdam 1996), 30-154

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.