Mr.dr. K.J. (Karel) Frederiks

foto Mr.dr. K.J. (Karel) Frederiksvergrootglas

Topambtenaar die tijdens de oorlogsjaren lang in functie bleef. Doorliep een ambtelijke loopbaan die eindigde als secretaris-generaal van Binnenlandse Zaken. Fungeerde in de bezettingstijd als een minister zonder verkeer met koningin en parlement. Bracht toen belangrijke gemeentelijke herindelingen tot stand, zoals de uitbreiding van Rotterdam met randgemeenten. Wilde niets te maken hebben met de NSB, maar stond ook erg kritisch tegenover de illegaliteit en was toegeeflijk bij veel omstreden wensen van de bezetter. Had een grenzeloos optimisme over het verloop van de oorlog, omdat hij meende dat de Duitsers - net als de door hem bewonderde Napoleon - nooit heerschap op zee konden krijgen. De Barneveldjoden die uiteindelijk in Theresienstadt de oorlog overleefden, beschouwden hem als hun redder.

in de periode 1931-1944: secretaris-generaal

Voornamen (roepnaam)

Karel Johannes (Karel)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Middelburg, 10 februari 1881

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 18 februari 1961

Hoofdfuncties/beroepen

  • ambtenaar (resp. adjunct-commies, commies, hoofdcommies, referendaris) directie Landbouw, ministerie van Landbouw, Handel en Nijverheid, van 1 april 1907 tot 1 april 1919
  • ambtenaar (rang: referendaris) directie Landbouw, ministerie van Binnenlandse Zaken en Landbouw, van 1 april 1919 tot 1922
  • ambtenaar afdeling Binnenlands Bestuur, ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1922 tot 1 mei 1928
  • chef afdeling Binnenlands Bestuur (rang: administrateur), ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1 mei 1928 tot 1 maart 1931
  • secretaris-generaal ministerie van Binnenlandse Zaken, van 1 maart 1931 tot mei 1945 (dook in september 1944 onder, in 1945 "gestaakt")
  • voorzitter College van secretarissen-generaal, van juli 1941 tot 1943 (na het aftreden van Snouck Hurgronje)
  • waarnemend secretaris-generaal ministerie van Algemene Zaken, van juli 1941 tot 1 maart 1942 (werd vervangen door J.J. Schrieke)
  • waarnemend secretaris-generaal ministerie van Buitenlandse Zaken, van juli 1941 tot 1943

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Zijn echtgenote was 16 jaar jonger dan hij
  • Zijn vader was rijksarchitect

Publicaties/bronnen

publicaties
  • "Jachtrecht" (dissertatie, 1909)
  • "Oud-Nederlands Strafrecht" (1918)
  • "op de bres 1940-1944" (1945)
  • "Franco" (1949)
  • "De rechtspositie van de Secretarissen-Generaal in de bezettingstijd", in: Tijdschrift voor Overheidsadministratie 1948, 176
  • studies over Napoleon

literatuur/documentatie
  • Persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld (1938)
  • D. Hillenius, "Mr.dr. K.J. Frederiks (1881-1961)", VNG-Magazine, 51/52 (21 december 2001)
  • Peter Romijn, "Frederiks. Op de bres - een ambtelijke apologie", in: Tiende Jaarboek van het NIOD, 1999
  • Boris de Munnik, "Uitverkoren in uitzondering? Het verhaal van de Joodse 'Barneveldgroep 1942-1945" (1991)

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.