Z.M. (koning Willem I) koning Willem Frederik , koning der Nederlanden, groothertog van Luxemburg, prins van Oranje-Nassau

foto Z.M. (koning Willem I) koning Willem Frederik , koning der Nederlanden, groothertog van Luxemburg, prins van Oranje-Nassau

De 'Koning-Koopman'. Eerste Nederlandse koning na het herstel van de zelfstandigheid in 1814. Had ervaring als vorst opgedaan in Fulda. Regeerde als verlichte autoritaire vorst en zette zich in voor ontwikkeling van het economisch leven (kanalen!). Weigerde zich lange tijd neer te leggen bij de afscheiding van België en veroorzaakte mede daardoor problemen met de staatsfinanciën. Die financiële politiek was de voornaamste bron van kritiek van de oppositie. Trad in 1840 teleurgesteld af na een beperkte Grondwetsherziening. Verloor de grote lijnen vaak uit het oog, doordat hij zich te veel bezighield met details. Beschouwde ministers als zijn dienaren en stelde in hen vaak weinig vertrouwen.

in de periode 1813-1840: staatshoofd

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Personalia

wijziging in naam en/of titulatuur
  • Z.H. prins Willem Frederik van Oranje-Nassau, tot 16 maart 1815
  • Z.M. koning Willem, koning der Nederlanden, groothertog van Luxemburg, prins van Oranje-Nassau (koning Willem I), van 16 maart 1815 tot 7 oktober 1840
  • Z.K.H. koning Willem Frederik, graaf van Nassau, vanaf 7 oktober 1840

geboorteplaats en -datum
Wassenaar, 24 augustus 1772

overlijdensplaats en -datum
Berlijn, 12 december 1843

plaats en datum bijzetting
Delft, 2 januari 1844

2.

Hoofdfuncties/beroepen (2/13)

  • groothertog van Luxemburg, van 9 juni 1815 tot 7 oktober 1840
  • hertog van Luxemburg, van 17 maart 1815 tot 9 juni 1815

officiersrangen
  • generaal der Staatse infanterie, vanaf 1790
  • luitenant-veldmaarschalk Oostenrijkse leger, vanaf mei 1809

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

3.

Nevenfuncties (2/3)

  • Grootmeester Orde van de Nederlandse Leeuw
  • Grootmeester Militaire Willemsorde

comités van aanbeveling, erefuncties etc. (2/15)
  • beschermheer Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen te Utrecht
  • beschermheer Maatschappij voor Natuur- en Letterkunde 'Diligentia' te 's-Gravenhage

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

4.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

5.

Activiteiten

als bewindspersoon (beleidsmatig) (2/27)
  • Stelde in 1837 een commissie in die droogmaking van de Haarlemmermeer moest onderzoeken
  • Stelde in 1836 een onderzoekscommissie in naar de aanleg van de spoorlijn Amsterdam-Arnhem

als bewindspersoon (wetgeving) (2/14)
  • Stemde in 1840 toe in een Grondwetsherziening. Door deze herziening werd de Grondwet aangepast aan de afscheiding van België. Het aantal Tweede Kamerleden werd bepaald op 58 (waaronder drie uit Limburg). Verder werd o.a. de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid ingevoerd en werden Noord- en Zuid-Holland gesplitst.
  • Voerde in 1838 een Burgerlijk Wetboek, Wetboek van Koophandel en Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in

U ziet een selectie van activiteiten. In de uitgebreide versie is het gehele overzicht van activiteiten in te zien.

6.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/23)
  • Maakte op 7 oktober 1840 in een proclamatie zijn aftreden bekend. De beide akten van afstand (voor Nederland en Luxemburg) werden dezelfde dag op Paleis Het Loo getekend.
  • Tijdens zijn bewind werd in 1839 de eerste spoorlijn (Haarlem-Amsterdam) geopend
  • Moest in 1839 toestemmen in het ontslag van de ministers Van den Bosch en Beelaerts van Blokland nadat de Tweede Kamer zich tegen hun financiële voorstellen had gekeerd

uit de privésfeer
Huwde in 1841 met zijn voormalige (katholieke) hofdame Henriëtte d'Oultremont. Eerder had hij in 1840 afgezien van dit huwelijk vanwege bezwaren tegen het huwelijk van een protestantse vorst met een (Belgische) katholieke vrouw.

anekdotes en citaten
  • Zijn detailzucht en werklust blijkt uit het grote aantal stukken dat hij dagelijks afdeed, soms meer dan honderd per dag. Ook op zon- en feestdagen werkte hij door. In 1822 deed hij op eerste kerstdag 212 stukken af.

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
  • "De koopman-koning"
  • "de kanalenkoning"
  • "de koperen koning" (spotnaam die de Belgen hem gaven, omdat hij na zijn inhuldiging koperen in plaats van zilveren munten liet rondstrooien)

predicaten/adellijke titels (3/5)
  • hertog van Limburg, van 19 april 1839 tot 7 oktober 1840
  • hertog van Luxemburg, van maart 1815 tot 21 september 1815
  • graaf van Corvey, Weingarten en Dortmund, van 1802 tot 1806

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

7.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

8.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.