Mr. L.C. Luzac

foto Mr. L.C. Luzacvergrootglas

Liberale Leidse advocaat en rechter. Nazaat van een patriottenvoorman. Kwam in 1828 in de Tweede Kamer en was twintig jaar lang één van de voornaamste opposanten tegen de politiek van de koningen Willem I en Willem II. Medestander van Thorbecke in 1844 en lid van diens Grondwetscommissie in 1848. Werd in 1848 in het kabinet-De Kempenaer/Donker Curtius minister van Binnenlandse Zaken en Hervormde Eredienst, maar raakte toen spoedig overspannen. Hoogstaande, eenvoudige en bescheiden staatsman die zeer werd gewaardeerd door tijdgenoten. Zij prezen hem als edelmoedige bestrijder van het oude bewind.

liberaal
in de periode 1828-1848: lid Tweede Kamer, voorzitter Tweede Kamer, minister

voornamen

Lodewijk Caspar

personalia

geboorteplaats en -datum
Leiden, 1 augustus 1786

overlijdensplaats en -datum
Leiden, 18 februari 1861

opmerkingen over de naam en/of titel
Zijn tweede voornaam was formeel: Gaspar

partij/stroming

stroming(en)
liberaal

hoofdfuncties en beroepen

  • secretaris van J. Valckenaer, van juni 1810 tot mei 1811
  • advocaat te 's-Gravenhage, van 17 mei 1811 tot 11 augustus 1811
  • advocaat te Leiden, van 12 augustus 1811 tot januari 1828
  • secretaris College van Curatoren Hogeschool te Leiden, van 1 november 1818 tot 1819 (ontslag op eigen verzoek omdat zijn praktijk zich uitbreidde)
  • rechter in de rechtbank van eerste aanleg te Leiden, van 1 februari 1828 tot 1 oktober 1838
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 20 oktober 1828 tot 30 juni 1848 (1828-1840 voor Holland, 1840-1848 voor Zuid-Holland)
  • voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 oktober 1836 tot 16 oktober 1837
  • rechter Arrondissementsrechtbank te Leiden, van 1 oktober 1838 tot 25 maart 1848
  • lid Staatscommissie tot herziening van de Grondwet, van 17 maart 1848 tot 4 november 1848
  • tijdelijk minister van Binnenlandse Zaken, van 25 maart 1848 tot 13 mei 1848
  • tijdelijk minister voor zaken der Hervormde en andere erediensten, de Rooms-Katholieke uitgezonderd, van 25 maart 1848 tot 30 juni 1848

nevenfuncties

  • lid commissie tot het doen van voorstellen tot wijziging van het middelbaar onderwijs, vanaf 29 februari 1829
  • lid Staatscommissie administratieve scheiding van Nederland, vanaf 23 oktober 1830
  • lid College van Curatoren Hogeschool te Leiden, van 9 juni 1841 tot 18 februari 1861

opleiding

academische studie
  • Romeins en hedendaags recht (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Leiden, van 20 september 1804 tot 16 juni 1810

activiteiten

als parlementariër
  • Antwoordde in 1829 als enige Noord-Nederlander positief op de vraag of er een jury moest komen bij de provinciale hoven en criminele rechtbanken, zoals door het lid De Brouckère was voorgesteld
  • Behoorde in 1829 tot de zes noordelijke leden die vóór het initiatiefwetsvoorstel-Barthelémy c.s. stemden over herziening van de wet op de rechterlijke organisatie
  • Beantwoordde in 1830 de vraag of tot scheiding van Noord en Zuid moest worden overgegaan met "ja"
  • Behoorde in 1831 tot de 20 leden die tegen een wetsvoorstel stemden over een vrijwillige en verplichte geldlening
  • Behoorde in 1833 tot de 16 leden die tegen de begroting 1834/1835 stemden
  • Behoorde in 1835 tot de 15 leden die tegen de begroting 1836/1837 stemden. Stemde wel vóór de ontwerp-Wet op de middelen.
  • Behoorde in 1837 tot de 21 leden die tegen de begroting 1838/1839 stemden. Stemde tevens tegen de ontwerp-Wet op de middelen.
  • Behoorde in 1839 tot de 14 leden die tegen de voorlopige begroting 1840 stemden
  • Stelde in januari 1840 met W.A. Schimmelpenninck van der Oye, J. Corver Hooft, E.W. van Dam van Isselt en W.L.F.Ch. van Rappard aan de Tweede Kamer voor om een commissie te belasten met het voorstellen van de gewenste wijzigingen in de Grondwet. Die moesten dan in de vorm van een wetsvoorstel aan de koning worden aangeboden.
  • Stemde in 1840 bij de Grondwetsherzieningen tegen de voorstellen inzake splitsing van Holland, over het koloniaal verslag en over de tweejaarlijkse begroting
  • Behoorde in 1844 tot de 25 leden die tegen de ontwerp-wet inzake de (vrijwillige) geldlening en buitengewone belasting op bezittingen stemden. Het voorstel werd met 32 tegen 25 stemmen aangenomen.
  • Behoorde in 1844 tot de 15 leden die tegen een aanvulling van de instructie aan de Algemene Rekenkamer stemden, omdat die tot onvoldoende verbetering van het toezicht zou leiden
  • Behoorde in 1844 tot de 28 leden die vóór het ontwerp-Adres van Antwoord stemde, waarin werd aangedrongen op grondwetsherziening
  • In 1844 één der "Negenmannen" die een initiatiefwetsvoorstel over Grondwetsherziening indienden
  • Behoorde in 1845 tot de meerderheid die tegen het wetsvoorstel inzake onteigening ten algemene nutte stemde. Het wetsvoorstel werd met 31 tegen 20 stemmen verworpen.
  • In 1845 spraken hij, Corver Hooft en De Kempenaer zich in de Tweede Kamer als enigen uit voor onbeperkte handelsvrijheid
  • Stemde in 1846 tegen hoofdstuk I van de begroting
  • Stemde in 1847 tegen hoofdstuk II van de begroting
  • Behoorde in 1847 tot de meerderheid die tegen het wetsvoorstel over het stemrecht in steden en op het platteland stemde. Het wetsvoorstel werd met 31 tegen 27 stemmen verworpen.
  • Steunde in 1847, als één van de weinige liberalen, het regeringsvoorstel tot afschaffing van het Recht van Placet

wetenswaardigheden

algemeen
  • Derde kandidaat voor het voorzitterschap van de Tweede Kamer in 1834 en 1837
  • Tweede kandidaat voor het voorzitterschap van de Tweede Kamer in 1838 en 1840
  • Was in maart 1848 aanvankelijk de beoogde minister van Financiën, maar achtte zichzelf daarvoor minder geschikt en koos voor Binnenlandse Zaken en Hervormde Eredienst

uit de privésfeer
  • Was een studiegenoot van H.J. van Doorn van Westcapelle, staatsraad en minister
  • Zijn vader was een leidend figuur in de patriottische beweging

verkiezingen
  • Werd in 1848 door de kiezers van het district Gorinchem als tweede op de voordracht voor het Eerste Kamerlidmaatschap gezet, maar werd niet benoemd

niet-aanvaarde politieke functies
  • lid in buitengewone dienst, Raad van State, 26 januari 1841 (ingetrokken op 5 februari 1841)
  • minister van Justitie, 1842 (bedankt)

ridderorden
Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 3 november 1848

relevante buitenlandse reizen
Parijs, van juni 1810 tot april 1811 (vergezelde zijn oom)

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
  • lid Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden
  • lid Provinciaal Utrechtsch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, vanaf 1839
  • lid Amstelsociëteit, vanaf 1845

hobby's
letterkundige arbeid (na zijn politieke loopbaan)

publicaties/bronnen

publicaties
  • "De Q. Hortensio oratore, ciceronis aemulo" (dissertatie)
  • "Opinion de Mr. L.C. Luzac, membre des Etats-Généraux pour la Province de Hollande, émise dans la séance en Comité Général, le 28 septembre 1830, sur les deux questions, proposées aux Etats-Généraux, par le message royal du 13 septembre 1830", Leiden, 1830
  • L.C. Luzac, "Briefwisseling met E. Luzac (1838-1842)", in: Bijdragen en Mededelingen van het Historisch Genootschap, 1947;
  • J.J. Kalma (uitg.), "Briefwisseling J.H. Halbertsma - L.C. Luzac 1843-1847", Leeuwarden, 1968 [Overdruk uit "De Vrije Fries", 1968, 48e dl.]

literatuur/documentatie
  • G.W. Vreede, "Levensberigt van L.C. Luzac", in: Levensberichten van leden van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 1862, 157
  • Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek, deel IX, 627
  • G.W.F. van Es, "Lodewijk Caspar Luzac, 1828-1840" (niet gepubliceerde doctoraalscriptie geschiedenis, Utrecht 1985)
  • W.P. Secker, "Parlementaire oppositie vóór 1848. De volhardingspolitiek van Lodewijk Caspar Luzac, opposant malgré lui", in: Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 1999, 73-87
  • Ned. Patriciaat, 1952

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek

publicaties over en van letterkundigen
gegevens uit de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Leiden, 11 november 1812

echtgeno(o)t(e)/partner
S.C.P. du Rieu, Sara Cornelia Petronella

kinderen
kinderloos

vader
Mr. E. Luzac, Etienne

geboorteplaats en/of -datum
Leiden, 17 juli 1754

moeder
J.S. Valckenaar, Johanna Susanna

geboorteplaats en/of -datum
Franeker, 3 augustus 1756

broers en zusters
1 broer en 2 zussen

beroep grootvader (vaderskant)
  • boekhandelaar en courantier te Franeker
  • uitgever te Leiden

familierelaties
  • Neef (oomzegger) van J. Valckenaar, lid Eerste Nationale Vergadering
  • Neef (oomzegger) van W. Fijnje, lid Uitvoerend Bewind

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.