Mr. J.P.P. baron van Zuylen van Nijevelt

foto Mr. J.P.P. baron van Zuylen van Nijevelt
bron: M.W. Jurriaanse

Gelderse edelman die aanvankelijk volgeling was van Thorbecke en in diens eerste kabinet minister van Buitenlandse Zaken. Daarvoor in 1848 als jonge man tot Tweede Kamerlid gekozen en daarvan een welsprekend lid. Na zijn derde huwelijk in 1857, met een dochter van oud-minister Rochussen, kwam hij onder invloed van zijn nieuwe schoonvader in conservatiever vaarwater terecht. Na een kort ministerschap leider van de Zuylianen in de Tweede Kamer, die zich tegen liberalen en antirevolutionairen keerden. Nadien gezant in Parijs en op hoge leeftijd nog Eerste Kamerlid.

conservatief, 'pragmatisch' liberaal, liberaal
in de periode 1849-1890: lid Tweede Kamer, lid Eerste Kamer, minister

Inhoudsopgave van deze pagina:


1.

Voornamen

Jacob Pieter Pompejus

2.

Personalia

opmerkingen over de naam en/of titel
Wordt soms aangeduid als 'Pompejus van Zuylen', ter onderscheiding van zijn neef Jules (J.Ph.J.A. graaf van Zuylen van Nijevelt)

geboorteplaats en -datum
Dordrecht, 29 juni 1816

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 4 november 1890

begraafplaats en -datum
Almen (Gld.)

3.

Partij/stroming

stroming(en)
  • liberaal, Thorbeckiaan (in de jaren '50)
  • gematigd liberaal, omstreeks 1861
  • conservatief, vanaf 1864

4.

Hoofdfuncties/beroepen (10/11)

  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 13 februari 1849 tot 20 augustus 1850 (voor het kiesdistrict Ruurlo)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 7 oktober 1850 tot 16 oktober 1852 (voor het kiesdistrict Zutphen)
  • minister van Buitenlandse Zaken, van 16 oktober 1852 tot 19 april 1853
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 18 september 1854 tot 14 maart 1861 (voor het kiesdistrict Zwolle)
  • minister van Buitenlandse Zaken, van 14 maart 1861 tot 10 november 1861
  • ambteloos, van 10 november 1861 tot 19 september 1864
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1864 tot 1 oktober 1866 (voor het kiesdistrict 's-Gravenhage)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 november 1866 tot 10 juni 1867 (voor het kiesdistrict 's-Gravenhage)
  • buitengewoon gezant en gevolmachtigd minister te Parijs, van 1 juli 1867 tot 18 mei 1885 (benoemd bij K.B. van 5 juni 1867)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 4 november 1890 (voor Gelderland)

ambtstitel
  • minister van staat, van 10 mei 1889 tot 4 november 1890 (benoemd op voorstel van de ministerraad; was één van de twee Kamerleden die de inhuldiging van Willem III in 1849 nog hadden meegemaakt)

(in)formateurschap(pen)
  • kabinetsformateur (samen met J. Loudon), van 12 maart 1861 tot 14 maart 1861

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

5.

Nevenfuncties (2/3)

  • kamerheer in buitengewone dienst van koning Willem III, van 12 februari 1851 tot 4 november 1890
  • voorzitter Thorbeckiaanse "Vereeniging van Constitutionelen", vanaf 1856 (aangezocht door Thorbecke)

afgeleide functies, presidia etc. (2/8)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van februari 1861 tot april 1861
  • lid Centrale Afdeling (Eerste Kamer der Staten-Generaal), van december 1889 tot april 1890

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

6.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

7.

Activiteiten

als parlementariër (2/4)
  • Stemde in 1866 tegen de motie-Keuchenius waarin afkeuring werd uitgesproken over het vertrek van minister Mijer vanwege diens benoeming tot Gouverneur-Generaal
  • Heeft in de Eerste Kamer slechts enkele keren het woord gevoerd, o.a. bij de algemene beschouwingen in 1888, bij de behandeling van de Arbeidswet en hij de herziening van de Lager-onderwijswet

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.


als bewindspersoon (beleidsmatig)
  • Zette zich in 1851 in voor vorming van een defensief verbond om België te beschermen tegen mogelijke Franse agressie
  • Was als minister van Buitenlandse Zaken nauw betrokken bij de perikelen rond het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 en verdedigde in de Tweede Kamer de houding van de Nederlandse regering. Hij deelde mee het te betreuren dat de regering voorafgaand aan het besluit daarover geen mededeling van de Curie had ontvangen.

8.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/6)
  • Kwam eind 1861 in conflict met zijn collegae over het beleid inzake de koloniën. Hij keerde zich onder meer tegen de benoeming van de liberaal Baron Sloet van de Beele tot Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indië. Willem III stond achter Loudon c.s., waarop Van Zuylen ontslag vroeg.
  • Vanaf 1864 leider van de zogenaamde Zuylianen, anti-liberalen en anti-Groenianen
  • Werd tijdens het ministerschap van zijn neef Jules van Zuylen van Nijevelt benoemd tot gezant in Parijs

uit de privésfeer
  • Een zwager van hem was burgemeester van Zeist
  • Zijn dochter was gehuwd met een zoon van H.F.Ch. baron Forstner van Dambenoy, minister

anekdotes en citaten
  • Van hem werd door tijdgenoten gezegd dat hij vier keer van politieke richting was veranderd

verkiezingen (3/8)
  • Werd in 1864 in het district Zwolle in de eerste stemmingsronde verslagen. Tegenstanders waren o.a. H.J.A. Raedt van Oldenbarnevelt en G.A. IJssel de Schepper.
  • Versloeg in 1864 in het district 's-Gravenhage jhr. W.Th. Gevers Deynoot (lib.)
  • Werd in 1866 bij de algemene verkiezingen samen met jhr. F. de Casembroot in de eerste stemmingsronde gekozen. Tegenstanders waren onder anderen de liberalen F.A.Th. Delprat en G.B. Emants.

niet-aanvaarde politieke functies
  • lid Provinciale Staten van Gelderland, 1850 (niet aanvaard)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

9.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

10.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.


Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.