Dr. J. (Jan) Woltjer

foto Dr. J. (Jan) Woltjervergrootglas

Vooraanstaande onderwijsdeskundige van de ARP-Eerste Kamerfractie aan het begin van de twintigste eeuw. Van geboorte Groninger. Begon zijn loopbaan als onderwijzer en was later rector van het Gereformeerd Gymnasium in Amsterdam. Na instelling van de Vrije Universiteit hoogleraar pedagogiek en Latijn en Grieks en in 1903 door Kuyper benoemd tot voorzitter van de zgn. Ineenschakelingscommissie over het onderwijs. Ook zijn zoon was hoogleraar, onderwijsdeskundige en Eerste Kamerlid.

ARP
in de periode 1902-1917: lid Eerste Kamer

voornaam (roepnaam)

Jan (Jan)

personalia

geboorteplaats en -datum
Groningen, 4 februari 1849

overlijdensplaats en -datum
Amsterdam, 27 juli 1917

levensbeschouwing
  • Nederlands Hervormd, tot 1886
  • Nederduitsch Gereformeerd, van 1886 tot 1892
  • Gereformeerd, vanaf 1892

partij/stroming

partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

hoofdfuncties en beroepen

  • onderwijzer, tot 1877
  • leraar klassieke talen, Gymnasium en Hogere Burgerschool te Leiden, 1877
  • leraar klassieke talen, Gymnasium te Groningen, van 1877 tot 1 september 1881
  • hoogleraar Latijn, Grieks en pedagogiek, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1 september 1881 tot 27 juni 1917 (benoemd in april 1881)
  • docent oude talen en godsdienst, "Gereformeerd Gymnasium" te Amsterdam, van 1 september 1889 tot 27 juni 1917
  • rector "Gereformeerde Gymnasium" te Amsterdam, van 1 september 1889 tot 1905
  • lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 6 november 1901 tot 17 september 1902 (voor het kiesdistrict Amsterdam VII)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1902 tot 23 juli 1904 (voor Zuid-Holland)
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 20 september 1904 tot 27 juni 1917 (voor Zuid-Holland)
  • rector "Gereformeerd Gymnasium" te Amsterdam, van 1907 tot 27 juni 1917

nevenfuncties

  • ouderling Nederlandse Hervormde gemeente te Amsterdam
  • voorzitter bestuur Gereformeerde Kweekschool ter opleiding van onderwijzers en onderwijzeressen te Amsterdam, van 1885 tot 1917 (medeoprichter)
  • ouderling Gereformeerde gemeente te Amsterdam, vanaf 1886
  • voorzitter College van Curatoren "Gereformeerde Gymnasium" te Amsterdam, van 1889 tot 1917 (medeoprichter)
  • lid Schoolraad voor scholen met den Bijbel, van 1890 tot 1893
  • lid Staatscommissie voor de inwendige organisatie van de departementen van Algemeen Bestuur (Staatscommissie-Van Leeuwen), van 10 augustus 1910 tot 28 maart 1912
  • voorzitter Staatscommissie inzake reorganisatie van het onderwijs ("Ineenschakelingscommissie"), van 21 maart 1903 tot 25 april 1910 (betere ineenschakeling van de verschillende takken van onderwijs)
  • lid Staatscommissie voor het militair onderwijs bij de landmacht (Staatscommissie-Hoogeboom), vanaf 2 juni 1910 (nog in 1913)

opleiding

lager-/basisonderwijs
  • Christelijke lagere school te Groningen

hoger beroepsonderwijs
  • Kweekschool voor onderwijzers (hulpakte voor onderwijzer), tot 1867
  • akten Frans, wiskunde en Hoog-Duits, van 1867 tot 1870

academische studie
  • klassieke taal en letterkunde (gepromoveerd op dissertatie), Hogeschool te Groningen, tot 20 oktober 1877

activiteiten

als parlementariër
  • Sprak in de Eerste Kamer met name over onderwijs en justitie en enkele keren over koloniale zaken

opvallend stemgedrag
  • Behoorde in 1907 tot de twaalf leden van de rechterzijde die tegen de ontwerp-Wet op het arbeidscontract stemden
  • Behoorde in 1916 samen met Bavinck en Colijn tot de minderheid van zijn fractie die vóór de ontwerp-Eedswet stemde

wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • In 1904 nam zijn zoon Robert Hendrik een deel van zijn leerstoel aan de VU over
  • Zijn vader was broodbakker

woonplaats(en)/adres(sen)
Amsterdam, omstreeks 1881 tot 28 juli 1917

ridderorden
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 31 augustus 1898
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, september 1910

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen), vanaf 1901

publicaties/bronnen

publicaties
  • "Lucretii philosphicum cum fontibus comparata" (dissertatie, 1877)
  • "De summi theologi imagine cuique philoplogiae studioso spectanda" (orantie, 1881)

literatuur/documentatie
  • H. van der Laan, "Woltjer, Jan", in: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands protestantisme, deel 5, 577
  • Onze Afgevaardigden, 1905, 1909, 1913

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in Biografisch Lexicon voor de geschiedenis van het Nederlands Protestantisme

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Groningen, 28 september 1877

echtgeno(o)t(e)/partner
M. Janssonius, Marchien

kinderen
3 zonen en 1 dochter

vader
R.K. Woltjer, Robert Karsiens

geboorteplaats en/of -datum
Finsterwolde, 16 oktober 1816

moeder
A.J. Lusthof, Annechien Jans

geboorteplaats en/of -datum
Kolham (gem. Slochteren), 21 december 1818

beroep grootvader (moederskant)
landbouwer

familierelaties

Bovenstaande gegevens zijn ontleend aan het biografisch archief van het Parlementair Documentatiecentrum (PDC) van de Universiteit Leiden en betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was.
Aanvullingen en gemotiveerde correcties ontvangt PDC graag. U kunt hiervoor de "reageer-keuze" aan de rechterzijde van deze pagina gebruiken of uw aanvullingen per post sturen naar PDC, antwoordnummer 10801, 2501 BW Den Haag of per email aan info@biografieen.com.