Dr. H.J.A.M. (Herman) Schaepman

foto Dr. H.J.A.M. (Herman) Schaepmanvergrootglas

Priester, dichter en dé grote voorman van de katholieken aan het einde van de negentiende eeuw. Ontwierp een politiek programma en sloot een verbond met de antirevolutionairen (de 'Coalitie') van Kuyper . Stond in eigen kring lange tijd nogal geïsoleerd, omdat hij veel progressiever en socialer was dan zijn geloofsgenoten (veelal industriëlen) in de Kamer. Steunde de kiesrechtuitbreiding, invoering van de leerplicht en afschaffing van de plaatsvervanging bij het leger. Was hoogleraar aan het Seminarium te Rijsenburg. Werd in 1880 als eerste priester Tweede Kamerlid, maar pas in 1901 fractievoorzitter. Boeiende en geestige spreker met een levendige voordracht. Ook een goed schrijver. In de omgang gezellig, goedlachs, praatgraag, en met iedereen op goede voet.

Schaepmaniaan , Rooms-Katholieken
in de periode 1880-1903: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK

Voornamen (roepnaam)

Hermanus Johannes Aloysius Maria (Herman)

Personalia

geboorteplaats en -datum
Tubbergen, 2 maart 1844

overlijdensplaats en -datum
Rome (Italië), 21 januari 1903

begraafplaats en -datum
Rome, begraafplaats Campo Santo dei Teutonici e dei Fiamminghi, 24 januari 1903

Partij/stroming

stroming(en)
R.K. (Rooms-Katholieken) (democratische richting)

Hoofdfuncties/beroepen (10/14)

  • voorzitter R.K.-Kamerclub, Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 september 1901 tot 21 januari 1903
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 16 mei 1894 tot 21 januari 1903 (voor het kiesdistrict Almelo)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 september 1891 tot 20 maart 1894 (voor het kiesdistrict Almelo)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 1 mei 1888 tot 15 september 1891 (voor het kiesdistrict Wijk bij Duurstede)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 19 september 1887 tot 27 maart 1888 (voor het kiesdistrict Breda)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 14 juli 1886 tot 17 augustus 1887 (voor het kiesdistrict Breda)
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 17 november 1884 tot 18 mei 1886 (voor het kiesdistrict Breda)
  • redacteur rooms-katholieke dagblad "Het Centrum", van 1 mei 1884 tot 1900
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 15 juli 1880 tot 11 oktober 1884 (voor het kiesdistrict Breda)
  • politiek redacteur, godsdienstig-staatkundig dagblad "De Tijd", van 1870 tot 1882

U ziet een selectie van de loopbaan. In de uitgebreide versie is de gehele loopbaan in te zien.

Partijpolitieke functies (0/1)

In de uitgebreide versie is een overzicht van partijpolitieke functies opgenomen.

Nevenfuncties (2/13)

  • apostolisch pronotarius ad interim, vanaf mei 1902
  • pauselijk huisprelaat, vanaf maart 1901

afgeleide functies, presidia etc. (2/15)
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van september 1902 tot november 1902
  • lid Centrale Afdeling (Tweede Kamer der Staten-Generaal), van maart 1902 tot april 1902

U ziet een selectie van de nevenfuncties. In de uitgebreide versie is een overzicht van nevenfuncties in te zien.

Opleiding

In de uitgebreide versie is een overzicht van de opleiding(en) opgenomen.

Activiteiten

als parlementariër (2/3)
  • Steunde in 1894 Tak van Poortvliets kieswetvoorstel en was bij de algemene verkiezingen de enige katholiek die als "Takkiaan" werd gekozen
  • Een initiatiefwetsvoorstel van zijn hand over de subsidiëring van het bijzonder onderwijs (wijziging van hoofdstuk X van de Grondwet) werd in 1887 door de Eerste Kamer verworpen. Tijdens het debat over dit voorstel spraken zowel de meerderheid van de Tweede Kamer als minister Heemskerk uit dat de Grondwet subsidiëring van het bijzonder onderwijs niet verbood.

opvallend stemgedrag (0/10)

In de uitgebreide versie is een overzicht van opvallend stemgedrag opgenomen.

Wetenswaardigheden

algemeen (3/6)
  • Stelde op 20 oktober 1896 met Vermeulen, Bahlmann, Dobbelmann en Travaglino een program van actie op
  • Tot zijn tegenstanders behoorde ook de conservatieve bisschop van Haarlem Ch.J.M. Bottemanne, die hem in 1894 een spreekverbod in het bisdom Haarlem opgelegde vanwege zijn steun aan het Kieswet-voorstel van Tak van Poortvliet
  • Werd in 1894 door de voorzitter van de Katholieke Kamerclub Haffmans aangevallen in diens krant "Venloosch Weekblad", onder meer omdat volgens Haffmans Schaepman mede de val van het kabinet-Mackay had veroorzaakt. Schaepman mijdde daarom de vergaderingen van de Katholieke Kamerclub tot na Haffmans dood (september 1896).

uit de privésfeer (3/8)
  • Zijn vader was burgemeester van Hellendoorn en van Tubbergen
  • In Tubbergen is in het Dr. Schaepmancentrum een kleine tentoonstelling aan hem gewijd
  • Een borstbeeld van hem staat in het gebouw van de Tweede Kamer

verkiezingen (3/9)
  • Was behalve in de districten Breda, Wijk bij Duurstede en Almelo ook diverse malen kandidaat in andere districten, zoals Groningen, Zaandam, Utrecht en Haarlem
  • Werd in 1901 gekozen bij enkelvoudige kandidaatstelling
  • Werd in 1897 in het district Amsterdam I na herstemming verslagen door M.J. Pijnappel (o.l.) en in het district Rotterdam III na herstemming door J.B. Verhey (l.u.)

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen (3/4)
  • "De Rijsenburgse Professor" (bijnaam)
  • "De Doctor" (bijnaam)
  • E.L.C. (literair pseudoniem)

U ziet een selectie van wetenswaardigheden. In de uitgebreide versie is een overzicht van wetenswaardigheden opgenomen.

Familie/gezin

In de uitgebreide versie zijn, indien bekend, de familierelaties opgenomen.

Uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.